Co to jest stomia i kiedy się ją wykonuje?

Stomia jest pewnego rodzaju ratunkiem, gdy układ wydalniczy nie może działać poprawnie. Dzięki niej jesteśmy w stanie wydalić z organizmu mocz i produkty przemiany materii nawet wtedy, gdy odbyt i układ moczowy nie pracują prawidłowo.

Co to jest stomia?

Stomia jest to przetoka, która spełnia niektóre zadania układu moczowego i trawiennego. Jeśli z pewnych względów nie może dochodzić do naturalnego wydalania moczu lub kału, to wtedy zakłada się pacjentowi specjalną przetokę. W przypadku jelita grubego lub cienkiego, instaluje się ją w brzuchu. Na końcu przetoki znajduje się specjalny zbiornik, do którego przedostają się niestrawione resztki pokarmowe. Stomia jelitowa jest metodą zapobiegającą groźnemu dla życia zakażeniu organizmu, do którego mogłoby dojść na przykład na wskutek przedostania się resztek pokarmowych z jelita do wnętrza ciała.

Stomia – choroby

Jakie choroby mogą doprowadzić do konieczności założenia stomii? Czy przetokę instaluje się zawsze na całe życie? W jakich innych przypadkach może być wskazane założenie stomii?

Najczęściej stomię zakłada się wtedy, gdy układ wydalniczy nie pracuje prawidłowo ze względu na przebyte choroby. W przypadku jelit będą to przede wszystkim nowotwory lub powikłane stany zapalne. Wtedy najczęściej pojawia się ryzyko zakażenia organizmu ze względu na niewydolną pracę dolnego odcinka układu trawiennego. Można temu zapobiec właśnie poprzez założenie stomii. Natomiast przetoka zakładana na układ moczowy jest zazwyczaj konsekwencją niewydolności narządów moczowych lub poważnych stanów zapalnych.

Pacjenci doznają konieczności noszenia stomii nie tylko w wyniku chorób. Przyczyną mogą być także uszkodzenia układu wydalniczego będące konsekwencją na przykład wypadku samochodowego. W wielu przypadkach stomię zakłada się na stałe, ale nie jest tak za każdym razem. Czasami instaluje się przetokę tylko na chwilę, na przykład do momentu wyleczenia jakiejś choroby lub tylko na czas wykonania zabiegu operacyjnego przeprowadzanego w obrębie jelit lub układu moczowego.

Jak wygląda życie osoby posiadającej stomię?

Dla wielu osób konieczność posiadania tzw. sztucznego odbytu jest czymś niewyobrażalnym. Wydaje im się, że z tym nie można żyć normalnie. Prawda jest jednak zupełnie inna. Najczęściej stomia nie wpływa negatywne na jakość życia, pod względem ograniczania pacjenta. Chory może funkcjonować prawie tak samo aktywnie, jak wcześniej. Ma możliwość uprawiania sportów, seksu czy prowadzenia aktywnego życia towarzyskiego. Niestety, ale w wielu przypadkach tak się nie dzieje. Pacjenci, u których założono stomię często zamykają się we własnym domu, unikają kontaktu z innymi ludźmi, przestają uprawiać sport czy dążyć do współżycia seksualnego. Jest to związane nie ze stanem zdrowotnym czy zaleceniami lekarza, a po prostu z ich stanem psychicznym. Na szczęcie tacy pacjenci mogą skorzystać z porad psychologa i postarać się zaakceptować stomię. W kraju działają też różne ośrodki, które wspierają stomików.

Sama stomia jest w dzisiejszych czasach na tyle nowoczesnym przedmiotem, że noszenie jej zazwyczaj jest całkowicie niewidoczne dla innych osób. Bez problemów można schować ją pod ubraniem. Szczególnie, jeśli zakłada się specjalną bieliznę, która nie tylko ma miejsce na worki stomijne, ale również sprawia, że nie są one widoczne pod ubraniem. Stomia jest stworzona ze specjalnych materiałów wyróżniających się bardzo dużą trwałością. Rzadko dochodzi do rozerwania woreczka i wylania się zawartej w nim treści. Stomia posiada też specjalne wypełnienie, które neutralizuje przykre zapachy, co jest ogromnie ważne dla każdego chorego.

Jedynym problemem na początku noszenia stomii jest kwestia nauczenia się jej obsługi oraz prawidłowej pielęgnacji. Na szczęście w szpitalach, w których zakłada się przetokę, pracują również specjalnie wyszkolone pielęgniarki, które uczą każdego chorego powyższych czynności. Opróżnianie woreczków w gruncie rzeczy nie jest niczym trudnym lub pracochłonnym, ale na początku wymaga posiadania pewnej wprawy.

Stomia nie jest przeciwskazaniem do prowadzenia normalnego życia, rodzicielstwa czy nawiązywania kontaktów seksualnych, choć u wielu chorych szczególnie na początku pojawia się niskie poczucie własnej wartości, spadek libido, a nawet depresja. Dlatego tak ważne jest to, by rodzina wspierała chorego od samego początku. Powinna zadbać o to, by miał stały kontakt z przyjaciółmi oraz w miarę możliwości jak najszybciej powrócił do życia zawodowego.

Stomia a zmiana stylu życia

Choć lekarze twierdzą, że chory nie powinien zmieniać swojego życia po założeniu stomii, to tak naprawdę chodzi im przede wszystkim o to, by nie popadł w marazm i nadal żył możliwie jak najaktywniej. Trzeba jednak dodać, że pewne zmiany w stylu życia będą oczywiście konieczne – jak w przypadku prawie każdej choroby. Pacjent powinien zwracać większą uwagę przede wszystkim na swoją dietę. Musi być odpowiednio zbilansowana i pozbawiona składników wzdymających czy ogólnie źle wpływających na funkcje trawienne. Na początku, jeszcze podczas pobytu w szpitalu oraz przez pewien czas po wyjściu z niego, warto zastosować żywienie specjalistyczne, które nadmiernie nie obciąża układu trawiennego, zawiera wszelkie niezbędne składniki odżywcze o bardzo dobrej wchłanialności oraz szybko przywraca siły choremu.