Cukrzyca – powikłania i skutki

Diabetycy często nie zdają sobie sprawy z powagi ich choroby. Nie wiedzą dokładnie, jakie powikłania im grożą, jakie mogą być skutki ich zaniechań względem leczenia, w tym m.in. nieprzestrzeganie restrykcyjnej diety. Dowiedz się więcej o powikłaniach i skutkach cukrzycy!

Powikłania cukrzycy

Powikłania cukrzycy można podzielić na dwie grupy: powikłania wczesne (ostre) oraz powikłania późne (przewlekłe). Poszczególne z nich omawiamy poniżej. Warto jednak pamiętać, że niewłaściwe leczenie cukrzycy przyczynia się również do ogólnego osłabienia układu odpornościowego – a co za tym idzie, pojawianiem się infekcji, które są trudne do wyleczenia i wciąż nawracają.

Cukrzyca powikłania może mieć bardzo różne – podwyższony stan stężenia cukru w organizmie sprzyja jednak przede wszystkim rozwojowi infekcji i zakażeń pochodzenia grzybiczego. Najczęściej występują one w jamie ustnej oraz w drogach rodnych. W przypadku mężczyzn może to oznaczać problemy z erekcją (uszkodzenie naczynek i kłopoty z przepływem krwi), a u kobiet częste i nawracające infekcje intymne.

Powikłania cukrzycy – powikłania ostre

Do powikłań ostrych zaliczamy:

  • Kwasicę ketonową – może pojawić się w przypadku każdego typu cukrzycy, największym zagrożeniem jest jednak dla cukrzyków typu I. Jest konsekwencją źle dobranego sposobu leczenia oraz nieprzestrzegania jego zasad, czyli np. nieprzyjmowania wszystkich zaleconych dawek insuliny. Kwasica ketonowa objawia się poprzez bóle brzucha, nudności, wymioty, ogólne przemęczenie, nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu. Charakterystyczna dla tej przypadłości jest także woń z ust, która przypomina zapach gnijących jabłek. Kwasica ketonowa może doprowadzić do śpiączki ketonowej lub nawet do śmierci!
  • Śpiączkę ketonową – jest efektem kwasicy ketonowej. Do śpiączki ketonowej dochodzi, gdy ciała ketonowe zaczynają działać toksycznie na mózg. Dochodzi do jego obrzęku, a chory zapada w śpiączkę. Aż 5-10% takich przypadków kończy się śmiercią.
  • Kwasicę mleczanową – dochodzi do niej wskutek nadmiernego gromadzenia się w organizmie mleczanów. U diabetyków najczęściej jest efektem ubocznym zażywania niektórych leków przeciwcukrzycowych oraz niestosowanie się do przeciwwskazań (m.in. miażdżyca czy niewydolność nerek).
  • Hiperglikemię – czyli inaczej zbyt wysoki poziom cukru we krwi. U cukrzyków hiperglikemia jest zazwyczaj skutkiem niewłaściwego leczenia: nieodpowiednich leków, niedobranych dawek insuliny lub nieprzyjmowania wszystkich dawek leków przeciwcukrzycowych. Do hiperglikemii może dojść również wskutek zaniechania leczenia.
  • Hipoglikemię – czyli inaczej zbyt niski poziom cukru we krwi. Hipoglikemię może wywołać zbyt duża dawka insuliny, ale też leki starej generacji, które samodzielnie nie kontrolują poziomu cukru we krwi.

Powikłania cukrzycy – powikłania przewlekłe

Wśród przewlekłych powikłań cukrzycy w pierwszej kolejności wymieniamy zmiany w naczyniach oraz w nerwach obwodowych. Zmiany takie mogą zaś doprowadzić do ich uszkodzenia, a w konsekwencji – poważnych problemów zdrowotnych.

Zmiany miażdżycowe w naczyniach wieńcowych są obciążone największym wskaźnikiem śmiertelności u diabetyków – według szacunków aż do ponad 50% zgonów cukrzyków dochodzi właśnie z tego powodu.

Powikłaniami cukrzycy mogą być też różnego rodzaju choroby układu sercowo-naczyniowego. Najpoważniejszymi z nich są udar mózgu i zawał serca. Każdy z tych przypadków wiąże się z ryzykiem śmierci lub trwałego kalectwa.

Skutki cukrzycy

Cukrzyca skutki ma bardzo różne. Niewyrównany poziom cukru we krwi u diabetyka to stwarza zagrożenie w postaci niewydolności nerek. Do tej sytuacji dochodzi w wyniku hiperglikemii – przepływ krwi przez kłębuszki nerkowe się zwiększa, przez co gromadzi się w nich więcej różnego rodzaju substancji, które zaburzają ich pracę. Na początku choroba przebiega bezobjawowo, co tylko utrudnia jej wykrycie i leczenie.

Cukrzycy przynależą do grupy podwyższonego ryzyka uszkodzenia nerwów – mówimy wtedy o tzw. neuropatii cukrzycowej. W zależności od typu cukrzycy rozwija się ona stopniowo lub błyskawicznie. Pierwsze objawy towarzyszące tej chorobie to mrowienie w stopach i rękach, mniejsza wrażliwość na bardzo wysokie i bardzo niskie temperatury, dotyk czy nawet ukłucia. Wraz z rozwojem schorzenia pojawia się drętwienie oraz intensywne odczuwanie na przemian gorąca lub zimna, swędzenie lub pieczenie skóry.

Cukrzyca może doprowadzić do utraty wzroku – w wyniku hiperglikemii może bowiem dojść do zmian w siatkówce oka. W takim przypadku mówi się o retinopatii cukrzycowej lub inaczej cukrzycowej chorobie oczu. Na początku chory nie odczuwa żadnych zmian, choroba nie daje żadnych objawów, jednak z czasem stopniowo pogarsza się ostrość widzenia – czasem aż do utraty wzroku.

Często u diabetyków dochodzi też do uszkodzenia nerwów kończyn dolnych. Wskutek niedokrwienia tej części ciała powstaje zespół stopy cukrzycowej, czyli: owrzodzenie głębokich tkanek, osłabienie struktury kości i stawów, deformacja stopy – często całkowicie uniemożliwiająca chodzenie. U chorego zanika odczuwanie bólu, przez co łatwo może dojść do niezauważonego zakażenia. Niedokrwienie dodatkowo utrudnia gojenie się ran, czego efektem jest często utrata kończyny.