Dostęp naczyniowy do żywienia pozajelitowego

Mieszaninę odżywczą pozajelitową można podać choremu tylko dożylnie. W oddziałach szpitalnych pacjenci otrzymują ŻP do żył obwodowych (zwykle przedramienia, ręki) przez obwodową kaniulę naczyniową, wtedy, gdy planowane jest krótkotrwałe ŻP, a worek żywieniowy ma taki skład (niską osmolarność), że może być podawany do żył obwodowych.

Większość chorych hospitalizowanych otrzymuje ŻP do żył centralnych przez centralne cewniki naczyniowe (potocznie nazywane głębokimi wkłuciami).

W domowym żywieniu pozajelitowym, długich żywieniach szpitalnych do podaży mieszaniny odżywczej wykorzystywane są wkłucia tunelizowane typu Broviac. Rzadziej mieszaninę odżywczą podaje się przez porty naczyniowe.

Czy każdy pacjent może dostac żywienie pozajelitowe?
Przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego
Przygotowanie do żywienia pozajelitowego

Nie wszyscy pacjenci otrzymają żywienie pozajelitowe. Część będzie kwalifikowana do innych metod wsparcia żywieniowego, część ma przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego.

Przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego:

  • dobry stan odżywienia u pacjenta, u którego przewidujemy wznowienie podaży doustnej (jedzenia) lub podanie żywienia dojelitowego w ciągu kilku dni
  • sprawny przewód pokarmowy umożliwiający przeprowadzenie innej metody żywienia (zawsze, jeżeli istnieje możliwość wykorzystania przewodu pokarmowego lekarz będzie się starał zastosować żywienie dojelitowe lub doustne)
  • brak zgody chorego
  • złe rokowanie chorego nie kwalifikujące go do agresywnego leczenia żywieniowego (stan agonalny, zaawansowany stan terminalny)
  • wstrząs
  • ciężkie zaburzenia metaboliczne

Czy każdy pacjent, u którego zdecydowano się przeprowadzić żywienie pozajelitowe otrzyma je natychmiast?

Nie, żywienie pozajelitowe jest skomplikowaną procedurą medyczną, która wymaga nie tylko wyboru metody żywienia, rodzaju mieszaniny odżywczej czy założenia dostępu naczyniowego do żywienia.

Pamiętajmy, że ŻP to ingerencja w metabolizm pacjenta. Rozpoczynając leczenie pozajelitowe lekarz kieruje się:

  • wskazaniami
  • stanem klinicznym chorego, w tym stanem wszystkich narządów
  • zapotrzebowaniem pacjenta na składniki odżywcze

Szczególnie ważne jest przygotowanie pacjenta do leczenia żywieniowego.

Analizując stan chorego, wyniki badań, zapotrzebowanie odżywcze lekarz stara się przygotować pacjenta do rozpoczęcia leczenia żywieniowego.

Podanie żywienia pozajelitowego choremu niestabilnemu metabolicznie może spowodować groźne dla życia i zdrowia powikłania.

W trakcie przygotowania do żywienia pozajelitowego wyrównywane są wszystkie zaburzenia gospodarki wodno- elektrolitowej, gospodarki kwasowo-zasadowej, glukoza a także niedobory witamin, szczególnie tiaminy (witaminy B1).

Aby móc przeprowadzić żywienie pozajelitowe chory musi mieć co najmniej:

  • Wydolny układ krążenia
  • Wydolny układ oddechowy
  • Wyrównane zaburzenia wodno – elektrolitowe
  • Wyrównane zaburzenia gospodarki kwasowo – zasadowej
  • Wydolny układ wydalniczy
  • Prawidłowy poziom glukozy we krwi

Dopiero po odpowiednim przygotowaniu lekarz rozpoczyna żywienie pozajelitowe. Przygotowanie to trwa zwykle kilka dni, w trakcie których chory jest leczony,obserwowany, ma zakładany dostęp do żywienia.

W skrajnych przypadkach przygotowanie do leczenia żywieniowego może być znacznie dłuższe.