Etapy leczenia onkologicznego – dlaczego ważne jest właściwe odżywianie?

Leczenie chorób nowotworowych kojarzone jest ściśle z podawaniem różnorodnych leków, chemioterapią i radioterapią oraz wsparciem lekarskim na każdym etapie leczenia choroby. Jednak często zapominamy, jak ważna jest odpowiednia dieta w czasie choroby. Dzięki niej osoba zmagająca się z nowotworem, może szybciej przejść okres rekonwalescencji, zmniejszając ryzyko powikłań czy zgonu. Dlaczego tak ważna jest dieta na każdym etapie leczenia chorób nowotworowych? Poniżej omawiamy najważniejsze kwestie związane z tym tematem.

Etapy leczenia choroby nowotworowej

Leczenie choroby nowotworowej musi odbyć się jak najszybciej – chory na początku jest diagnozowany wstępnie u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który zleca przeprowadzenie podstawowych badań lub od razu kieruje chorego do specjalisty. Następnym etapem jest potwierdzenie lub wykluczenie danej jednostki chorobowej – wykonywane są badania zlecone przez lekarza specjalistę. Jeżeli badania na tym etapie potwierdzą wystąpienie nowotworu, zleca się kolejne, które mają na celu określenie dokładnie rodzaju choroby oraz jest stopnia zaawansowania. W zaleceniach związanych z szybką terapią nowotworową wskazane jest, że od momentu wpisania chorego na listę osób oczekujących na konsultację specjalisty, do przedstawienia diagnozy, nie powinno minąć więcej niż dziewięć tygodni.

Kolejny etap to kompleksowa opieka nad chorym i wdrożenie terapii. Lekarz po zdiagnozowaniu choroby wraz z innymi specjalistami w czasie konsylium decyduje o sposobie leczenia. W tym czasie wybierana jest również osoba nadzorująca chorego (koordynator), która prowadzi pacjenta aż do zakończenia jego leczenia.

Ostatnim etapem jest opieka po zakończeniu leczenia. Koordynator przekazuje dokumentację pacjenta lekarzowi specjaliście, który stawiał wstępną diagnozę. Pacjent musi przechodzić badania okresowe pozwalające na ciągłą diagnostykę jego stanu zdrowia, co pozwala na szybką reakcję w razie pogorszenia się stanu zdrowia.

Odpowiednie dieta a leczenie choroby nowotworowej

Obok szybkiego wdrożenia leczenia choroby nowotworowej niezwykle istotne jest przestrzeganie prawidłowej diety, która wspomoże organizm chorego. Dobrze skomponowany jadłospis przyczyni się przede wszystkim do wzmocnienia organizmu i dostarczenia mu wszelkich niezbędnych składników odżywczych. A jak wskazują analizy, około 50% pacjentów zmagających się z nowotworami może mieć problemy z odżywianiem i co za tym idzie niedowagą oraz osłabiona znacznie odpornością organizmu, która i tak już jest zmniejszona po zastosowaniu chemio czy radioterapii. Warto pamiętać o tym, że odpowiednie dieta powinna być zachowana również po zakończonym leczeniu, gdyż spożywanie niektórych produktów w nadmiarze, takich jak na przykład czerwone mięso, może zwiększyć ryzyko powrotu choroby.

Co zrobić. kiedy chory ma problem z przyswajaniem jedzenia?

Często zdarza się, że w przypadku choroby nowotworowej osoby poddane terapii mają problemy z jedzeniem lub składniki odżywcze dostarczane wraz z codzienną dietą, nawet bardzo dobrze skomponowaną, nie są odpowiednio przyswajane przez organizm. W takich przypadkach po konsultacji z lekarzem prowadzącym często wdraża się żywienie kliniczne polegające na podawaniu chorym odpowiednich dawek substancji odżywczych, które będą dostosowane w pełni do indywidualnych potrzeb chorego. W pierwszej kolejności stosuje się żywienie doustne polegające na podawaniu choremu odpowiednio zmodyfikowanego jedzenia, najczęściej w postaci doustnych preparatów w formie płynnej (dopiero, gdy takie żywienie jest niemożliwe lub nie przynosi spodziewanych efektów, lekarz może zadecydować o wdrożeniu żywienia dojelitowego lub pozajelitowego). Przykładem takiego preparatu stworzonym dla osób z chorobami nowotworowymi jest Supportan Drink, który dostarcza energii, białka i kwasów omega-3 w odpowiednio dobranych proporcjach. Z reguły zaleca przyjmowanie się 2-3 opakowań po 200 ml produktu przy uzupełnieniu diety i 5-7 opakowań przy całkowitym zastąpieniu diety preparatami spożywczymi specjalnego przeznaczenia medycznego.

Przed wdrożeniem takiego sposobu żywienia lekarz bada stan chorego uwzględniając takie czynniki jak: masa ciała, aktualny wskaźnik BMI (stosunek masy ciała do wzrostu), zaburzenia w przyjmowaniu pokarmów, ciężkość choroby i jej wpływ na organizm oraz zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Przy doborze indywidualnego sposobu żywienia doustnego lekarz musi wziąć pod uwagę również to, czy preparaty doustne będą jedynie uzupełniały dietę czy całkowicie ją zastąpią, jaka jest aktywność ruchowa chorego, czy cierpi on również na inne choroby czy alergie oraz wiek.

Preparaty specjalnego przeznaczenia medycznego można stosować również jako wsparcie dla osób, które są w okresie okołooperacyjnym (np. Fresubin Drink) lub zmagających się z cukrzycą (np. Diben Drink). Podobnie jak w przypadku leczenia chorób nowotworowych, tak i w tych przypadkach o wdrożeniu żywienia doustnego musi koniecznie zadecydować lekarz.