Zaburzenie połykania w chorobach neurologicznych

Dysfagia to zaburzenia połykania występujące nie tylko w chorobach neurologicznych, ale także jako następstwo urazów, chorób nowotworowych czy zaburzeń psychicznych. Zaburzenia połykania uniemożliwiają bądź znacząco utrudniają przyjmowanie płynów bądź pokarmów. Mogą doprowadzić do odwodnienia bądź niedożywienia, dlatego niezwykle istotne jest jak najszybsze wprowadzenie właściwego żywienia medycznego. Dieta przemysłowa może być podawana drogą doustną, pozajelitowo bądź dojelitowo.

pacjent-szpital

Dysfagia czyli zaburzenia połykania

Dysfagia to zaburzenia przełykania – utrudniające bądź uniemożliwiające przyjmowanie pokarmów i płynów. To duży i poważny problem dla pacjentów i ich rodzin. Przyjmowanie właściwej dawki pokarmu, w tym składników odżywczych w odpowiednich proporcjach jest istotne dla zdrowia, samopoczucia i rekonwalescencji osób chorych. Brak odpowiedniej podaży płynów i zbilansowanej diety, może szybko doprowadzić do odwodnienia i niedożywienia, zagrażającego nie tylko zdrowiu, ale i życiu pacjenta.

Za prawidłowe, wydolne przełykanie odpowiada ośrodkowy układ nerwowy, który sprawuje fizjologiczną kontrolę nad funkcjonowaniem mięśni. Dysfagia towarzyszy często chorobom o podłożu neurologicznym, jest także następstwem urazów. Możemy wyróżnić dysfagię przedprzełykową, zwaną też górną lub ustno-gardłową, gdy występują zaburzenia w przemieszczaniu jedzenia na odcinku jama ustna – przełyk, a także dysfagię dolną, przełykową, gdy problem z przemieszczaniem kęsów jedzenia następuje w przełyku (za jamą ustną i gardłem).

Dysfagia może prowadzić do odwodnienia, niedożywienia, a także infekcji układu oddechowego w następstwie zakrztuszenia pokarmem. Zaburzeniom połykania często towarzyszą uczucie dyskomfortu, krztuszenia się i dławienia, jak również wypływanie pokarmu przez nos podczas przyjmowania posiłku. Wpływa to negatywnie na komfort i psychikę pacjentów, dla których posiłek jest stresem i wiąże się z dużym dyskomfortem – co skutkuje odmową przyjmowania płynów i pokarmów.

Dysfagia – postępowanie w zaburzeniach przełykania

Jakie objawy powinny Cię zaniepokoić? Jeśli podczas posiłku zaobserwujesz u bliskiej osoby problemy z krztuszeniem się, kaszel, łzawienie, odruch wymiotny. Osoba ta skarży się dodatkowo na ból przy przełykaniu, uczucie rozpierania w klatce piersiowej – mogą być to pierwsze symptomy dysfagii.

Objawy współtowarzyszące dysfagii to:

  • kaszel (refluks i uchyłki przełyku, zaburzenia kurczliwości przełyku),
  • chrypka (rak krtani, płuc, refluks żołądkowo-przełykowy),
  • czkawka (przepuklina rozworu przełykowego, rak przełyku i żołądka),
  • nieprzyjemny, uporczywy zapach z ust (uchyłki przełyku),
  • zgaga (refluks żołądkowo-przełykowy),
  • świszczący oddech (guzy oskrzeli i śródpiersia).

Nie ignoruj żadnego z powyższych objawów. Udaj się do lekarza bądź poproś o lekarską konsultację, jeśli problem dotyczy kogoś bliskiego. Diagnostyka dysfagii nie jest prosta. W pierwszym etapie zostanie w badaniu oceniona budowa gardła i przełyku, lekarz może zlecić wykonanie tomografii gardła i przełyku oraz gastrologię. Jeśli badania nie wykaże fizycznych zmian, które mogą powodować problemy z przełykaniem wówczas zwykle wykonuje się manometrię przełyku – badanie to powinno jasno wskazać przyczynę problemów z przyjmowaniem posiłków.

Dysfagia to problem, którego często doświadczają osoby, które dotknęła choroba bądź uraz ośrodkowego układu nerwowego, doświadczyły udaru, chorują na stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, neuropatię obwodową, dystrofię mięśniową, miastenię mięśniową. Problemy z przełykaniem mogą pojawić się u pacjentów z nowotworem mózgu, gardła, krtani, przełyku, a także jako następstwo operacji i powstałych po zabiegach blizn w obrębie jamy ustnej i przełyku.

Dysfagia a żywienie

planowanie-zywienia-medycznego

Zaburzenia przełykania to poważny problem medyczny, dla pacjenta duży dyskomfort, uniemożliwiający połykanie płynów i pokarmów. Żywienie medyczne – odpowiednio zaplanowane i prowadzone pozwala zapewnić pacjentowi odpowiednią ilość i jakość dostarczanych składników odżywczych.

Żywienie medyczne to całkowite bądź częściowe uzupełnienie diety o wysokoenergetyczne preparaty doustne bądź dietę przemysłową, dostarczającą wszelkich niezbędnych składników odżywczych. Dieta przemysłowa jest podawana pacjentowi: doustnie, dojelitowo bądź pozajelitowo.

Jeśli zauważyłeś u bliskiej osoby stopniowe trudności w przełykaniu, zgłoś problem lekarzowi prowadzącemu i poproś go o ocenę stanu zdrowia chorego i przygotowanie planu żywienia zastępczego bądź komplementarnego.

Dostępne formy żywienia medycznego

Żywienie doustne – jeśli pacjent jest w stanie przełykać płyny, możliwe jest podanie wysokoenergetycznych preparatów odżywczych, które zawierają właściwe skomponowane i zbilansowane składniki odżywcze. Preparaty występują w płynnej postaci – wyglądem i konsystencją przypominają jogurt do picia. Różnią się nie tylko zawartością składników odżywczych, ale także smakiem. To najmniej inwazyjna i najwygodniejsza forma żywienia.

Żywienie pozajelitowe – pożywienie dostarczane jest w postaci mieszanin odżywczych, dożylnie, z pominięciem przewodu pokarmowego. Roztwory zwierające składniki odżywcze podawane są za pośrednictwem specjalnych cewników dożylnych lub przez kaniule obwodowe.

Żywienie doustne to najwygodniejsza, najmniej inwazyjna i najlepsza dla pacjenta forma podawania składników odżywczych. Różnorodność preparatów odżywczych pozwala skomponować odpowiednią do wieku, stanu zdrowia i potrzeb pacjenta dietę, która zaopatrzy chorego we wszelkie niezbędne do życia składniki odżywcze. Preparaty są zróżnicowane w smaku, dzięki czemu dieta będzie urozmaicona, a pacjentowi nie będzie doskwierała monotonia i powtarzalność posiłków.

Żywienie dojelitowe – wszelkie niezbędne do życia substancje odżywcze – białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy, minerały i pierwiastki śladowe – podawane są przez zagłębnik (sondę, gastrostomię) lub przetokę odżywczą bezpośrednio do układu pokarmowego. Składniki podawane są w postaci diety przemysłowej – wszystkie składniki są pochodzenia organicznego, z produktów naturalnych. Określenie przemysłowa oznacza sposób pozyskania i przetworzenia składników odżywczych do formy przyswajalnej przez pacjenta.

stetoskop

Jeśli masz pytania odnośnie dostępnych form żywienia medycznego, układania planu i żywienia pacjentów z problemami z przełykaniem – skontaktuj się z nami. Nasz ekspert odpowie na Twoje pytania http://zywieniemaznaczenie.pl/zapytaj-eksperta/