Żywienie medyczne w chorobie nowotworowej

Osoba chora na nowotwór często jest osłabiona, ma brak apetytu, często też spotyka się z opiniami, że „raka można zagłodzić”. Tymczasem lekarze wskazują na prawidłowe żywienie jako jeden z warunków szybkiego powrotu do zdrowia chorego.

Każda komórka naszego organizmu do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje białek, tłuszczów, węglowodanów oraz mikro- i makroelementów. Niestety na podstawie tej zasady zbudowano mit, że jedząc odżywiamy także komórki rakowe, które rosną i mnożą się podczas stosowania pełnowartościowej diety. Dodatkowo Internet pełen jest porad i zaleceń wskazujących na białko jako głównego winowajcę rozprzestrzeniania się nowotworu. Prawdopodobnie jest to wynik nieprawidłowego zrozumienia funkcjonowania ludzkiego organizmu i zaadoptowania do tej teorii podstawowej wiedzy o białku jako głównym budulcu ludzkiego organizmu. Dlatego bardzo ważne jest, by podkreślić, że teoria o zagłodzeniu raka lub też odżywianiu go za pomocą klasycznej diety jest mitem. Niestety jest to mit wyjątkowo niebezpieczny dla zdrowia i życia pacjentów onkologicznych, dlatego lekarze i dietetycy kliniczni biją na alarm i przestrzegają przed tego typu praktykami i eksperymentowaniu na własnym organizmie kosztem zdrowia lub nawet życia.

Niedożywienie pacjenta z chorobą nowotworową

Pacjenci chorujący na nowotwór bardzo często skarżą się na brak apetytu.Lekarze wskazują na trzy główne czynniki wpływające na taki stan:

  • samą chorobę, która powoduje w organizmie stany zapalne
  • prowadzone leczenie, które często skutkuje brakiem apetytu
  • choroby towarzyszące

Innym powodem, dla którego osoba chora może odmawiać spożywania posiłków jest ból podczas przełykania lub też nudności i wymioty. Niezależnie jednak od powodu, dla którego pacjent nie je – zawsze jest to niebezpieczne dla jego zdrowia. Dr Stanisław Kłęk, prezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Dojelitowego wskazuje na wzrost powikłań leczenia onkologicznego u pacjentów niedożywionych aż o 15% w stosunku do pacjentów odżywionych prawidłowo. Organizm, który nie ma dostarczonych wszystkich niezbędnych składników odżywczych jest osłabiony i nie może w sposób optymalny podjąć walki o swoje zdrowie. Dlatego w stwierdzeniu, że prawidłowa dieta leczy nie ma przesady – aż 20% pacjentów umiera z powodu niedożywienia i skutkującego tym osłabienia i niemożliwości poradzenia sobie z trudem leczenia. To aż 1/5 wszystkich chorych, co oznacza, że przy prawidłowym żywieniu wielu z tych chorych mogłoby żyć dłużej.

schreiben

Czym jest żywienie medyczne?

Żywienie medyczne (kliniczne) to specjalistyczne preparaty w formie płynnej zawierające specjalnie opracowane i zbilansowane ilości białka, tłuszczy, elektrolitów, witamin i pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. W praktyce są to smakowe płyny przypominające jogurt, o niewielkiej objętości, by łatwo można podać je choremu. Ich skład został opracowany w taki sposób, by zapewnić choremu optymalną ilość składników odżywczych, dzięki czemu możemy uniknąć niedożywienia, a jeśli zostanie już ono stwierdzone – jak najszybciej przywrócić organizmowi równowagę żywieniową. Poza postacią płynną występują one w formie dojelitowej lub pozajelitowej, jeśli organizm nie może przyswoić pokarmu w tradycyjny sposób. O formie żywienia – czy to doustnej, dojelitowej czy pozajelitowej – zawsze decyduje lekarz, który konsultuje również ilość spożywanego pokarmu, by zapewnić organizmowi niezbędne składniki odżywcze. Ze strony rodziny i chorego pozostaje dostosowane się do zaleceń lekarza. Warto także wspomnieć, że forma doustna preparatów pozwala na przygotowanie na ich bazie różnorodnych koktajli i szejków, a nawet lodów, co pozwala nie tylko na urozmaicenie diety, ale też poprawę samopoczucia psychicznego chorego, zwłaszcza dzieci.

Kiedy warto sięgnąć po żywienie medyczne?

Jeśli lekarz nie podjął z nami tematu wprowadzenia żywienia klinicznego do diety chorego, zwróćmy uwagę na następujące objawy:

  • znaczący spadek masy ciała
  • mniejszy niż zazwyczaj apetyt (często związane z unikaniem wspólnych posiłków)
  • nudności, wymioty i biegunka

W takich przypadkach należy zawsze powiadomić lekarza, który powinien wprowadzić leczenie medyczne, mając na uwadze szkodliwość niedożywienia pacjenta onkologicznego. Pamiętajmy też, że spożywanie przez chorego normalnych posiłków nie zawsze świadczy o prawidłowym odżywieniu organizmu. Pierwszym niepokojącym objawem jest zawsze niezamierzona utrata masy ciała i taki fakt powinien być zgłoszony lekarzowi prowadzącemu. Szybka reakcja chorego lub opiekuna jest kluczowa, ponieważ utrzymujący się stan niedożywienia prowadzi do zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu pacjenta, niemożliwości podjęcia walki z chorobą, a w ostateczności może też prowadzić do przedwczesnego zgonu pacjenta. Co ważne, od 2011 roku Ministerstwo Zdrowia wprowadziło obowiązek oceny stanu odżywienia każdego pacjenta na oddziale poza oddziałem ratunkowym i hospitalizacją jednodniową. Jeśli więc takie badanie nie zostało wykonane, mamy prawo zażądać tego od lekarza prowadzącego.