>
>
Biegunki w żywieniu dojelitowym

Biegunki w żywieniu dojelitowym

żywienie dojelitoweżywienie kliniczne

Biegunka to stan, w którym pacjent oddaje luźne stolce o płynnej lub półpłynnej konsystencji co najmniej trzy razy na dobę lub częściej albo w zwiększonej ilości, to znaczy więcej niż 200 ml na dobę. Wg Bristolskiej Skali Uformowania Stolca stolec biegunkowy to typ 6 i/lub 7 (ryc. 1).

Częstość występowania biegunek w żywieniu dojelitowym

Biegunka jest jednym z najczęstszych powikłań żywienia enteralnego czyli żywienia dojelitowego. Doświadcza jej 2-63% pacjentów stosujących taki rodzaj żywienia. Wśród chorych przebywających w oddziałach intensywnej terapii 41% doświadcza biegunki jako powikłanie żywienia enteralnego. Wśród pacjentów onkologicznych nawet 74% cierpi na biegunkę i jest to najczęstszy powód przyjęcia do szpitala.

Przyczyny biegunki

Biegunka podczas żywienia enteralnego może być związana z niewłaściwym sposobem podaży żywienia dojelitowego oraz z występowaniem choroby podstawowej. W niektórych przypadkach nie jest możliwe uchwycenie konkretnych przyczyn, ponieważ przyczyny te swoiście “nakładają się na siebie”. W trakcie żywienia dojelitowego może wystąpić również biegunka zakaźna lub biegunka spowodowana leczeniem farmakologicznym (szczególnie długotrwałą antybiotykoterapią).

Biegunki mogą być spowodowane:

  • zbyt szybkim tempem podawania diety – należy wówczas zwolnić szybkość wlewu i zmniejszyć objętość porcji;
  • dietą hiperosmolarną – należy wówczas rozcieńczyć dietę i stopniowo zwiększać jej osmolarność lub zmienić dietę na preparat o mniejszej osmolarności lub izoosmolarny (np. Fresubin Original, Frebini Original dla dzieci);
  • zbyt niską temperaturą diety – należy wówczas podawać dietę o temperaturze pokojowej (odpowiednio wcześniej wyjmować opakowanie z lodówki w celu ogrzania lub ogrzać dietę przed podaniem w łaźni wodnej);
  • niewystarczającą ilością błonnika pokarmowego w diecie – należy wówczas zastosować dietę bogatoresztkową, np. Fresubin Original Fibre, Fresubin 1200 Complete, przy zachowaniu odpowiedniej ilości podaży płynów;
  • zaburzeniami trawienia – należy wówczas zmienić dietę na peptydową (hydrolizat białka), np. Survimed OPD, Reconvan, w razie biegunki tłuszczowej zwiększyć udział w diecie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych MCT, stosować dietę izoosmolarną lub rozcieńczoną i stopniowo zwiększać jej osmolarność;
  • zaburzeniami wchłaniania – j. w.;
  • przyjmowanymi lekami (np. niektórymi antybiotykami, lekami zawierającymi sorbitol, magnez, laktulozę);
  • chemioterapią/radioterapią – należy rozważyć podawanie diet bogatych w glutaminę, np. Reconvan, Intestamin, Glutamine Plus lub diet oligopeptydowych, np. Survimed OPD.

Zapobieganie i leczenie biegunek

Najważniejszą zasadą leczenia żywieniowego, która stanowi również profilaktykę biegunek jest odpowiednia higiena żywienia. Polega ona na prawidłowej technice podaży diety do przewodu pokarmowego oraz dostosowaniu rodzaju i sposobu podaży diety do możliwości przewodu pokarmowego pacjenta.

Leczenie biegunek jest zależne od przyczyn jej występowania i polega na zastosowaniu środków przedstawionych w treści artykułu (powyżej). Przed zastosowaniem odpowiedniej metody leczniczej należy wykluczyć infekcje powodujące biegunkę i działania uboczne leków.

Bardzo ważne jest również zastosowanie diety o odpowiednio niskiej osmolalności, ponieważ zbyt wysoka osmolarność może powodować biegunkę lub nasilać ją. Należy również poddać modyfikacji tempo podaży diety, sposób podaży przez wydłużenie czasu podaży, kontrolę tempa podaży za pomocą pomp do żywienia drogą przewodu pokarmowego (możliwość zastosowania wlewu ciągłego).

Podaje się również leki przeciwbiegunkowe, probiotyki.

W niektórych sytuacjach, kiedy podejmowane są próby leczenia biegunki i każda z nich kończy się niepowodzeniem, należy rozważyć zastosowanie żywienia pozajelitowego.

Wybór odpowiedniej diety

Obecnie dostępne są nowoczesne preparaty diet specjalnego przeznaczenia medycznego do żywienia dojelitowego i nie zaleca się stosowania miksowanych diet kuchennych. Niewątpliwymi zaletami takich diet jest to, że mają wystandaryzowany, niezmienny skład, są jałowe, są źródłem odpowiedniej ilości energii i składników odżywczych w stosunkowo niewielkiej objętości. Dobrze, aby diety te były kliniczne wolne od laktozy i glutenu. Takimi cechami charakteryzują się wszystkie preparaty do żywienia firmy Fresenius Kabi, oprócz preparatu Reconvan, który może zawierać gluten.

Możliwy jest wybór diety kompletnej, czyli takiej która może być zastosowana jako wyłączne źródło pożywienia. Są również diety ze składem dostosowanym do konkretnych jednostek chorobowych np. Diben dla pacjentów z cukrzycą, Supportan dla pacjentów onkologicznych, Fresubin Hepa dla pacjentów z chorobami wątroby.

Dzięki zastosowaniu wyłącznie diet przemysłowych możemy z łatwością kontrolować ilość przyjmowanych kalorii, białka, węglowodanów i tłuszczów oraz w każdym momencie dokonywać niezbędnych modyfikacji. Ułatwia to prowadzenie oraz ocenę skuteczności leczenia żywieniowego.

W przypadku wystąpienia biegunek u chorych onkologicznych dobrym wyborem może być preparat Reconvan (dieta bogatobiałkowa z glutaminą i argininą) lub Intestamin (wysoka zawartość glutaminy, dieta bogata w antyoksydanty).

Występowanie biegunki jako powikłanie żywienia dojelitowego jest zjawiskiem niepożądanym i nie powinno być postrzegane jako norma czy typowy skutek uboczny. Biegunkom można skutecznie zapobiec. W tym celu należy starannie prowadzić żywienie dojelitowe z uwzględnieniem odpowiednio dobranego preparatu z dietą przemysłową i stosować wszystkie możliwe działania profilaktyczne.

 

mgr Filip Biernacki
dietetyk kliniczny

Interesuje Cię temat żywienia klinicznego?

Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.

Piśmiennictwo:

  • Daniel P.: Biegunka. W: Szczeklik A., Gajewski P.: Interna Szczeklika 2018. Medycyna Praktyczna. Kraków 2018. 900–903.
  • Sanz-Paris A., Martinez-Trufero J.,  Lambea-Sorrosal J.,  Calvo-Gracia F., Milà-Villarroel R.: Clinical and Nutritional Effectiveness of a Nutritional Protocol with Oligomeric Enteral Nutrition in Patients with Oncology Treatment-Related Diarrhea.  Nutrients 2020, 12, 1534.
  • Bodoky G., Kent-Smith L., Sobocki J.: Powikłania żywienia drogą przewodu pokarmowego. W: L. Sobotka (red): Podstawy żywienia klinicznego. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007. 227-231.
  • Popińska K., Juszczak P.: Powikłania żywienia drogą przewodu pokarmowego. W: Książyk J. (red): Standardy Leczenia Żywieniowego w Pediatrii 2017. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017. 119-123.
  • Toporowska-Kowalska E., Kierkuś J., Kudzin J., Wienicka A., Matuszczyk M., Szczepański M.: Leczenie żywieniowe i żywienie dojelitowe. W: Szajewska H., Horvath A.: Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży. Medycyna Praktyczna. Kraków 2017. 111-129.
  • Różowicz A., Spychalska K., Rusin J., Jakubczyk M., Kusza K.: Powikłania ze strony przewodu pokarmowego podczas żywienia dojelitowego u pacjentów w oddziale intensywnej terapii. Anestezjologia i Ratownictwo 2012; 6: 383-388
  • Fibak J.: Zasady żywienia w chorobach chirurgicznych. W: Fibak J.: Chirurgia. Repetytorium. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2010

Podziel się tym artykułem:

Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on twitter
Tweetnij
Share on linkedin
Udostępnij na Linkedin
Share on email
Wyślij e-mail

Powiązane produkty:

Frebini Energy DRINK
Frebini Energy DRINK
Dla dzieci
Fresubin Energy DRINK
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny

Dbaj o siebie!

Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.

Mogą Cię zainteresować:

Poznaj nasze produkty

Diben DRINK
Diben DRINK
Cukrzyca
Fresubin Renal DRINK
Fresubin Renal DRINK
Niewydolność nerek
Fresubin Hepa DRINK
Fresubin Hepa DRINK
Niewydolność wątroby
Frebini Energy DRINK
Frebini Energy DRINK
Dla dzieci
Fresubin Protein POWDER
Fresubin Protein POWDER
Wysokie zapotrzebowanie na białko
Fresubin Protein Energy DRINK
Fresubin Protein Energy DRINK
Choroby wieku podeszłego

Kupuj nasze produkty na mojFresubin.pl

Zapisz się do newslettera

Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.

Zgoda na przetwarzanie danych według polityki prywatności*