Bulimia, nazywana także żarłocznością psychiczną, należy do specyficznych zaburzeń odżywiania. Chociaż cierpiące na nią osoby potrafią zachować prawidłową masę ciała i pozory normalnego funkcjonowania, choroba ta prowadzi do wielu problemów natury psychicznej i fizycznej. Jak leczyć bulimię?
Bulimia (bulimia nervosa) to zaburzenie odżywiania, którego cechą charakterystyczną jest występowanie niekontrolowanych napadów obżarstwa. W ich trakcie dochodzi do pochłaniania ogromnej ilości pokarmów, najczęściej bardzo kalorycznych. Po zaspokojeniu głodu pojawia się redukcja napięcia i krótkotrwała przyjemność, szybko ustępująca miejsca silnemu poczuciu winy.
Drugą typową cechą bulimii jest obsesyjna koncentracja na kontrolowaniu masy ciała – samoocena chorego opiera się na wyglądzie i wadze. Dlatego też po epizodach obżarstwa dochodzi do przeczyszczania się lub stosowania restrykcyjnej diety odchudzającej. Bulimia psychiczna występuje w dwóch typach: przeczyszczającym lub nieprzeczyszczającym.
Rodzaje bulimii psychicznej |
|
| Bulimia przeczyszczająca | Bulimia nieprzeczyszczająca |
|
|
Oznaki bulimii nie są tak jasne jak w przypadku anoreksji, kiedy obserwujemy bardzo duży spadek masy ciała. Osoby cierpiące na bulimię mogą mieć prawidłową wagę lub nadwagę, być chude lub na zmianę tyć i chudnąć. Ponieważ epizody obżarstwa przeplatane są okresami lepszego samopoczucia, problem nie zawsze jest dostrzegalny dla bliskich osób.
Psychiczne objawy bulimii to nadmierne zaabsorbowanie tematem jedzenia i utrzymania wyznaczonej sobie masy ciała (niższej od normy), połączone z drastycznym spadkiem samooceny i poczuciem winy przy braku powodzenia. Bulimia jest też silnie powiązana z depresją i lękiem.
Obecnie z powodu bulimii cierpi coraz więcej dzieci i młodzieży (więcej o zaburzeniach odżywiania w tej grupie wiekowej w artykule Zaburzenia odżywiania u dzieci i młodzieży – przyczyny, leczenie i zasady zdrowego żywienia). Dlatego też dobrze jest, by rodzice wiedzieli, co to jest bulimia psychiczna i jak ją rozpoznać. Na pewno warto zwrócić uwagę na takie sygnały jak:
Przyczyny bulimii są niezwykle złożone: należą do nich czynniki biologiczne, psychiczne i społeczno-kulturowe. Choroba związana jest z zaburzeniami emocjonalnymi (np. impulsywność i skłonność do depresji), niską samooceną i problemami z samokontrolą. Może wynikać z wrodzonych predyspozycji, zaburzenia mechanizmów kontroli sytości (np. niedobór serotoniny), wiązać się z uzależnieniami od substancji psychoaktywnych. Rozwojowi bulimii sprzyjają czynniki takie jak trudna sytuacja rodzinna czy presja kulturowa kładąca nacisk na posiadanie szczupłego ciała.
A jakie konsekwencje niesie ze sobą bulimia? Skutki tej choroby mogą być bardzo poważne, ponieważ naprzemienne epizody objadania się i przeczyszczania lub odchudzania wyniszczają organizm. Powikłania bulimii obejmują zaburzenia metabolizmu, choroby dziąseł i zębów (zęby po bulimii z powodu zniszczenia szkliwa przez kwasy żołądkowe są narażone na próchnicę, ubytki, a nawet deformacje), nadżerki przełyku czy żołądka, niedrożność jelit oraz inne problemy z układem pokarmowym, obrzęki kończyn bądź duszności i zaburzenia rytmu serca. Osoba chora może mieć kłopoty z koncentracją i uczeniem się, cierpieć z powodu neuropatii, a nawet zaburzeń świadomości.
Anoreksja (inaczej jadłowstręt psychiczny) i bulimia to rodzaje zaburzeń odżywiania, pod wieloma względami bardzo do siebie zbliżone. Jako przyczyny bulimii i anoreksji wskazywane są te same czynniki. Ponadto w obu przypadkach osoby chorujące odczuwają silny lęk przed przybraniem na wadze i stosują różne metody kontroli masy ciała. Anoreksja i bulimia powodują u chorych zaburzenia obrazu własnego ciała – pacjenci postrzegają się jako osoby z nadwagą, nawet gdy ich waga jest prawidłowa lub zbyt niska.
Najistotniejszą różnicą między tymi zaburzeniami jest sposób, w jaki manifestują się zachowania związane z jedzeniem. Osoby z anoreksją w celu zmniejszenia masy ciała drastycznie ograniczają przyjmowanie pokarmów, często łącząc to z wyczerpującymi treningami. Natomiast u osób chorujących na bulimię występują napady objadania się, prowadzące następnie do niewłaściwych zachowań kompensacyjnych, takich jak prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających czy uprawianie intensywnych ćwiczeń fizycznych.
Jak zostało też już wspomniane, przy anoreksji masa ciała jest zwykle znacznie poniżej normy, podczas gdy u osób z bulimią może utrzymywać się w granicach normy lub nieznacznie od niej odbiegać. Anoreksja często wiąże się z całkowitą kontrolą nad jedzeniem i dumą z możliwości powstrzymywania się od posiłków, z kolei doświadczenie bulimii charakteryzuje się utratą zahamowań podczas epizodów objadania się, po których następuje silne poczucie wstydu i winy.
Terapia bulimii nie jest prosta – wymaga kompleksowego wsparcia specjalistów, takich jak lekarz, dietetyk i psychoterapeuta, a czasami psychiatra. Zastanawiając się, jak pomóc osobie z bulimią, warto zacząć od zachęcenia jej do rozpoczęcia leczenia. Szczególnie efektywna okazuje się psychoterapia poznawczo-behawioralna, pozwalająca poznać i zmienić schematy myślowe związane m.in. z postrzeganiem własnego ciała. Często terapią musi zostać objęta cała rodzina, zwłaszcza gdy przyczyną choroby jest trudna sytuacja rodzinna. Ze względu na powiązanie zaburzeń odżywiania z depresją jako leki na bulimię czasem stosuje się również antydepresanty, np. fluoksetynę.
Kluczową kwestią jest powrót do zdrowej, zbilansowanej diety oraz regularnego spożywania posiłków. Kiedy osoba chora upora się z psychicznymi przyczynami problemu, kolejnym krokiem będzie uzyskanie prawidłowej wagi i wyeliminowanie skutków fizjologicznych bulimii, np. uzupełnienie niedoborów składników odżywczych, witamin i minerałów. Można w tym celu sięgnąć po żywność specjalnego przeznaczenia medycznego.
Jak leczyć bulimię? Warto zacząć od rozmowy z osobą, u której podejrzewamy taki problem. Coraz częściej mamy do czynienia z bulimią u dzieci czy bulimią u mężczyzn – rozmowa z dzieckiem lub partnerem w bezpiecznej atmosferze może być pierwszym krokiem w walce z chorobą. Pamiętajmy, by unikać oceniania, straszenia i lekceważenia uczuć chorej osoby. Słuchajmy, akceptujmy i opowiadajmy o swoich obserwacjach i obawach, jednocześnie wskazując dostępne źródła pomocy.
Bulimia nervosa to podstępna choroba, wyniszczająca organizm i burząca równowagę psychiczną. Znając objawy bulimii, możemy dostrzec niepokojące sygnały u siebie lub swoich najbliższych i skorzystać z profesjonalnego wsparcia.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
