Choroba Leśniowskiego-Crohna jest jedną z chorób autoimmunologicznych. Objawia się przewlekłym stanem zapalnym przewodu pokarmowego, który może objąć każdy jego odcinek – od jamy ustnej aż po odbyt. Nieleczona, może prowadzić do groźnej dla zdrowia niedrożności jelit. Postaramy się odpowiedzieć na najważniejsze pytania dotyczące tej nieswoistej choroby zapalnej jelit – jakie są objawy choroby Crohna, jak ją leczyć i jaką dietę stosować u chorych.
Choroba Leśniowskiego-Crohna, nazwana na cześć amerykańskiego gastroenterologa Burrilla Bernarda Crohna oraz polskiego chirurga Antoniego Leśniowskiego, który opisał ją jako pierwszy, jest przewlekłym, nieswoistym zapaleniem jelit o nie do końca poznanej etiologii. Proces zapalny może obejmować każdy odcinek przewodu pokarmowego, od jamy ustnej aż po odbyt, najczęściej jednak lokalizuje się w końcowym fragmencie jelita cienkiego oraz w początkowym odcinku jelita grubego. Charakterystyczne dla tej choroby – w odróżnieniu np. od wrzodziejącego zapalenia jelita grubego – jest pełnościenne zajęcie ściany jelita oraz występowanie odcinków zdrowych przeplatających się z fragmentami objętymi stanem zapalnym, co określa się mianem zmian odcinkowych. Schorzenie to przebiega z okresami zaostrzenia objawów choroby oraz jej remisji, czyli czasowego wycofania się dolegliwości i poprawy stanu pacjenta.
Źródło: www.crohnforum.pl
Źródło: www.zdrowemiasto.pl
Chociaż dokładne przyczyny choroby Leśniowskiego-Crohna nie są znane, uważa się, że kluczową rolę odgrywa tutaj skomplikowana kombinacja czynników genetycznych, immunologicznych oraz środowiskowych, wzajemnie na siebie wpływających. Stan zapalny wywołany jest przed układ odpornościowy, który atakuje przewód pokarmowy. Szacuje się, że osoby palące są aż dwukrotnie bardziej narażone na zachorowanie i rozwój choroby Leśniowskiego-Crohna. Zachorowania są zauważalne w niemal takim samym stopniu u obu płci, z lekką przewagą kobiet. Choroba może ujawnić się praktycznie w każdym wieku, najczęściej występuje jednak u osób w wieku od 15 lat do 25 lat, seniorów, a także u dzieci.
Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna są podobne do objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz choroby Behçeta, dlatego często diagnoza lekarska może okazać się początkowo błędna. Dzieli się je na grupy:
Źródło: www.crohnforum.pl
Dodatkowo u chorych na chorobę Leśniowskiego-Crohna często wystąpić może niedożywienie i wynikająca z niego znaczna utrata masy ciała, spowodowane m.in. złym wchłanianiem pokarmów, które już i tak są spożywane w zmniejszonych ilościach. Mało tego, choroba może mieć negatywny wpływ na płodność – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Chorujące ciężarne powinny być pod stałą opieką ginekologa i gastroenterologa, ponieważ przyjmowane leki mogą okazać się niebezpieczne dla matki i płodu.
Diagnostyka choroby Leśniowskiego-Crohna opiera się zwykle na kolonoskopii, gastroskopii, tomografii komputerowej, a nawet medycynie nuklearnej. Leczenie polega przede wszystkim na minimalizacji objawów choroby, utrzymywaniu jej remisji oraz zapobieganiu nawrotom. Niestety, do tej pory nie znaleziono skutecznego sposobu na całkowite jej wyleczenie. Chorobę Leśniowskiego-Crohna można jedynie zaleczyć, łagodząc jej objawy. Dobra wiadomość jest taka, że na szczęście tylko 1 na 5 chorych wymaga corocznej hospitalizacji. Zła natomiast – że z obserwacji wynika, iż aż połowa osób chorujących na chorobę Leśniowskiego-Crohna w przeciągu 10 lat od rozpoznania choroby, będzie wymagała leczenia chirurgicznego.
Celem terapii w tym przypadku nie jest całkowite wyeliminowanie choroby – ponieważ, póki co, nie ma na to sposobu – ale osiągnięcie oraz utrzymanie remisji. Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna polega przede wszystkim na tym, że poprzez testowanie różnego rodzaju leków dobiera się taki środek, który pozwoli w znacznym stopniu kontrolować stan zapalny, będący najważniejszym objawem choroby. Chorym podaje się najczęściej:
W niektórych przypadkach choroby Leśniowskiego-Crohna swoje zastosowanie odnajduje również medycyna alternatywna, opierająca swoją teorię na podawaniu choremu probiotyków, kwasów omega-3, suplementów odżywczych oraz suplementów ziołowych. Warto jednak pamiętać, że jest to wyłącznie leczenie uzupełniające, a chory i tak powinien przyjmować leki. W przypadku poważnych komplikacji, takich jak przetoki czy wrzody, oraz kiedy leczenie farmakologiczne nie daje żadnych rezultatów, wskazane jest zwykle leczenie chirurgiczne. Nawroty choroby po zabiegu są jednak bardzo częste, więc i ingerencja chirurga nie daje niestety szans na całkowite wyleczenie.
Choć na dzień dzisiejszy nie odkryto skutecznych leków ani zabiegów chirurgicznych, dzięki którym można raz na zawsze pożegnać się z chorobą Leśniowskiego-Crohna, jej objawy złagodzić może odpowiednio dobrana dieta. Przede wszystkim chorzy powinni trzymać się 5–6 regularnych posiłków dziennie, które łącznie dostarczą im ok. 2500–3000 kcal. Ilość spożywanego białka powinna wynosić ok. 100–120 g, a tłuszczu – nie przekraczać 70 g. Wskazana jest eliminacja ostrych przypraw (chili, curry, papryka, pieprz) oraz dodatków w postaci musztardy czy octu. Przy nasileniu choroby Leśniowskiego-Crohna dieta powinna być łagodna i lekkostrawna, a także – w miarę możliwości – pozbawiona konserwantów, laktozy (jeśli występuje nietolerancja), cukru i słodyczy, produktów typu fast food, a także alkoholu. Konieczne może okazać się również ograniczenie spożycia błonnika pokarmowego.
Osoby borykające się z chorobą Leśniowskiego-Crohna powinny spożywać przede wszystkim:
Chorym zaleca się gotowanie, gotowanie na parze, duszenie, pieczenie w folii aluminiowej lub pergaminie, miksowanie i przecieranie posiłków oraz unikanie spożywania produktów surowych, smażonych, odsmażanych i pieczonych w sposób tradycyjny (na głębokim tłuszczu). W stadium zaostrzenia choroby Leśniowskiego-Crohna dieta powinna być łatwo przyswajalna, z maksymalnym ograniczeniem błonnika pokarmowego. Dobór produktów należy dostosować do aktualnej indywidualnej tolerancji chorego.
Pytanie o długość życia jest jednym z pierwszych i najważniejszych, jakie zadają pacjenci po usłyszeniu diagnozy choroby Leśniowskiego-Crohna. Na szczęście dzięki znacznemu postępowi w medycynie, zarówno w zakresie diagnostyki, jak i dostępnych metod leczenia, rokowania dla większości osób z chorobą Crohna są obecnie dobre. Choć jest to schorzenie przewlekłe i nieuleczalne, odpowiednio prowadzone leczenie i regularna opieka medyczna pozwalają na skuteczne kontrolowanie jego przebiegu. Należy przy tym pamiętać, że przebieg choroby jest bardzo indywidualny, a u niewielkiego odsetka pacjentów może być on cięższy i prowadzić do częstszych nawrotów oraz groźnych komplikacji. Do powikłań choroby Leśniowskiego Crohna należą m.in. zwężenia jelit, przetoki, ropnie czy zwiększone ryzyko rozwoju raka jelita grubego (zwłaszcza przy długotrwałym i rozległym zajęciu jelita grubego). Powikłania pozajelitowe mogą natomiast obejmować choroby stawów czy wątroby (stłuszczenie wątroby, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, rak dróg żółciowych). Dlatego tak istotne są regularne badania kontrolne, w tym badania endoskopowe, które pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych zmian nowotworowych.
Mimo wszystko w większości przypadków choroba Leśniowskiego-Crohna nie skraca znacząco oczekiwanej długości życia, a pacjenci mogą prowadzić aktywne i satysfakcjonujące życie zawodowe oraz osobiste. Podstawą jest jednak wczesne rozpoznanie, ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarskich, systematyczne przyjmowanie przepisanych leków oraz prowadzenie zdrowego stylu życia.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
