Choroby neurologiczne wynikają z zaburzonego funkcjonowania układu nerwowego. To szeroka kategoria obejmująca wiele schorzeń, w tym udar mózgu, chorobę Alzheimera czy stwardnienie rozsiane. Dotykają one miliony osób na całym świecie, a ich diagnostyka i leczenie stanowią jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny. Odpowiednia dieta to jeden z kluczowych elementów pozwalających pacjentom neurologicznym na powrót do zdrowia.
Schorzenia neurologiczne to choroby, w których dochodzi do zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego i obwodowego układu nerwowego. Pojęcie to jest bardzo szerokie i obejmuje zarówno stosunkowo niegroźne problemy (np. bóle głowy), jak i choroby nieuleczalne, prowadzące do pełnej zależności od osób trzecich (np. stwardnienie zanikowe boczne).
Przyczyny chorób neurologicznych są wyjątkowo zróżnicowane, w wielu przypadkach bardzo złożone lub nie do końca wyjaśnione.
Rodzaje chorób neurologicznych |
|
| Wady wrodzone i uwarunkowania genetyczne | Choroba Huntingtona, rdzeniowy zanik mięśni, przepuklina oponowo-rdzeniowa, migreny |
| Zaburzenia układu krążenia | Udar mózgu |
| Zaburzenia układu odpornościowego | Stwardnienie rozsiane, zespół Guilliana-Barrégo |
| Zwyrodnieniowe choroby układu nerwowego | Choroba Parkinsona, choroba Alzheimera, choroba Creutzfeldta-Jakoba |
| Infekcje (wirusy, bakterie, grzyby) | Zapalenie opon mózgowych |
| Inne lub niewyjaśnione przyczyny | Klasterowe bóle głowy, padaczka, encefalopatia wątrobowa (uszkodzenie wątroby spowodowane nadużywaniem alkoholu, lekami, wirusem czy krwotokiem) |
Do najczęstszych chorób neurologicznych zaliczyć można udary mózgu oraz choroby neurodegeneracyjne, związane ze zmianami neurologicznymi w mózgu, np. chorobę Alzheimera czy chorobę Parkinsona. Są to zaburzenia dotykające głównie osoby starsze, po 65. roku życia.
Choroby neurologiczne u dzieci to przede wszystkim padaczka, mózgowe porażenie dziecięce, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy rozszczep kręgosłupa. Wiele problemów wynika z zaburzeń występujących w okresie płodowym lub okołoporodowym. Znacznie mniej rozpowszechnione są takie schorzenia jak stwardnienie guzowate, choroba Battena, choroba Krabbego i zespół Dravet.
Stosunkowo częste schorzenia układu nerwowego u osób dorosłych to np. stwardnienie rozsiane i stwardnienie zanikowe boczne, neuropatie, zespoły rwy kulszowej czy rdzeniowy zanik mięśni. Z kolei rzadkie choroby neurologiczne u dorosłych obejmują m.in. dystrofię mięśniową Duchenne’a, chorobę Huntingtona, chorobę Creutzfeldta-Jakoba, CADASIL, zespół Retta, zespół Stonemana czy miastenię.
Objawy zaburzeń neurologicznych mogą być bardzo zróżnicowane, jednak istnieją sygnały wspólne dla wielu jednostek chorobowych. Należą do nich m.in.:
W wykryciu schorzeń neurologicznych we wczesnym stadium mogą pomóc regularne badania. Szczególną wagę do profilaktyki powinny przykładać osoby obciążone genetycznie lub znajdujące się w grupie zwiększonego ryzyka.
Diagnostyka chorób neurologicznych opiera się na szczegółowym wywiadzie lekarskim, badaniach neurologicznych (np. elektroencefalografii czy elektroneurografii) oraz specjalistycznych badaniach obrazowych, takich jak rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa. Jeśli diagnoza faktycznie wskaże na schorzenie układu nerwowego, rozpoczyna się proces leczenia, którego dokładny przebieg uzależniony jest oczywiście od rozpoznanego schorzenia. Nowoczesne podejście do leczenia chorób neurologicznych łączy farmakoterapię, rehabilitację neurologiczną oraz wsparcie psychologiczne. Indywidualnie dobrane metody terapeutyczne pozwalają na złagodzenie objawów, spowolnienie postępu choroby oraz poprawę komfortu życia pacjentów – rzadko niestety całkowite wyleczenie.
Choroby neurologiczne stanowią poważne wyzwanie zarówno dla pacjentów oraz ich bliskich, jak i całego systemu opieki zdrowotnej. Postęp w dziedzinie neurologii przynosi jednak nowe nadzieje na skuteczniejsze metody diagnostyki i leczenia tych skomplikowanych schorzeń. Wczesne rozpoznanie problemu, połączone z kompleksowym wsparciem medycznym, daje szansę na zachowanie sprawności i dobrej jakości życia mimo zdiagnozowanej choroby neurologicznej.
Zaburzenia neurologiczne wpływają w znaczący sposób na codzienne funkcjonowanie chorego i dotykają wielu sfer jego życia. W przewlekłych chorobach układu nerwowego szczególnie poważnym problemem okazuje się niedożywienie, mogące prowadzić do poważnych skutków.
Niedożywienie u pacjentów neurologicznych wynikać może z różnych czynników, takich jak brak apetytu, związane z chorobą zwiększone zapotrzebowanie na energię i białko, problemy z metabolizmem czy depresja. Wielu chorych cierpi z powodu trudności z połykaniem lub zaburzeń motorycznych, utrudniających spożywanie posiłków.
Na skutek niedożywienia dochodzi do drastycznego spadku masy ciała, stopniowego zaniku mięśni, utraty energii i zmniejszenia aktywności. Brak odpowiedniej ilości składników odżywczych, witamin i minerałów utrudnia rekonwalescencję, może prowadzić do dalszego rozwoju schorzenia oraz jego powikłań.
Zapewnienie choremu właściwej diety pozwala mu szybciej wrócić do zdrowia, wpływa pozytywnie na pracę mózgu i układu sercowo-naczyniowego. W przypadku osób leżących odpowiednia dieta zapobiega powstawaniu odleżyn i przyspiesza gojenie się ran. Następuje poprawa działania funkcji poznawczych i motorycznych, dzięki czemu pacjent może cieszyć się większą samodzielnością.
Ponieważ przyczyny i objawy zaburzeń neurologicznych są bardzo zróżnicowane, należy dopasować dietę do potrzeb i możliwości konkretnej osoby. Pod uwagę bierze się m.in. wiek chorego, formę leczenia, stosowaną farmakoterapię i sposób rehabilitacji (więcej na ten temat w artykule Jak karmić osobę po udarze mózgu?).
Ze względu na częsty brak apetytu, problemy z przełykaniem czy drżenie rąk konieczne jest zastosowanie optymalnej dla pacjenta konsystencji posiłku. Wygodnym rozwiązaniem są odżywki medyczne w postaci lekkostrawnego napoju, dostępnego w poręcznych butelkach – gotowe do spożycia i w różnych smakach.
Przy walce ze schorzeniami neurologicznymi wskazana jest dieta bogatobiałkowa i wysokoenergetyczna. Pozwala uzupełnić niedobory składników odżywczych, witamin i minerałów, związane z utratą łaknienia oraz walką z chorobą. W przypadku osób leżących warto sięgnąć po odżywki medyczne zawierające argininę i glutaminę, zapobiegające odleżynom. Ważnym składnikiem diety powinien być również błonnik czy nienasycone kwasy tłuszczowe. Specjalistyczne odżywki medyczne zapewniają pełnowartościowy posiłek, wyróżniający się jednocześnie lekkostrawnością i łatwą przyswajalnością.
Choroby neurologiczne mogą prowadzić do śmierci lub trwałego kalectwa, dlatego tak ważne jest leczenie prowadzone w kompleksowy sposób. Niezbędnym elementem terapii jest zbilansowana dieta, bogata w białko i zapewniająca solidną dawkę energii.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
