>
>
Chroniczne zmęczenie – brak energii, bezsenność, a może przepracowanie? Sprawdź, co Ci dolega
Ostatnia aktualizacja: 2025-05-29 13:23:51

Chroniczne zmęczenie – brak energii, bezsenność, a może przepracowanie? Sprawdź, co Ci dolega

Brak apetytuŻywienie medyczne

Spis treści

Tak typowe dla współczesnego świata przepracowanie, wszechobecny pośpiech i stres, nadmiar obowiązków oraz niedostateczna ilość snu powodują, że jesteśmy ciągle zmęczeni. Problem zaczyna się jednak wtedy, kiedy odpoczynek nic nie daje i pomimo zwolnienia tempa złe samopoczucie nie chce odpuścić, a energia powrócić. Stan długotrwałego wyczerpania nazywamy zespołem chronicznego zmęczenia. Czym się objawia to zaburzenie, jak się je diagnozuje oraz czy da się je wyleczyć? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.

Chroniczne zmęczenie – brak energii, bezsenność, a może przepracowanie? Sprawdź, co Ci dolega

Co to jest chroniczne zmęczenie?

Zespół chronicznego zmęczenia, nazywany także zespołem przewlekłego zmęczenia, jest zaburzeniem, w którym przynajmniej przez pół roku odczuwane jest uporczywe, niedające się zmniejszyć wyczerpanie, niemające wyraźnej i wyjaśnionej przyczyny. Oprócz stanu wycieńczenia występuje szereg innych objawów fizycznych i psychicznych.

Jak się diagnozuje chroniczne zmęczenie?

Niestety, zdiagnozowanie zaburzenia nie jest łatwe, ponieważ występujące w jego przebiegu objawy są typowe również dla wielu innych chorób. Sytuację utrudnia fakt, że nie ma żadnego badania, które pozwoliłoby jednoznacznie potwierdzić rozpoznanie. Kto choruje na zespół chronicznego zmęczenia? Zaburzenie dotyka przede wszystkim ludzi młodych oraz w średnim wieku i częściej kobiety niż mężczyzn.

Chroniczne zmęczenie – test pozwalający rozpoznać zaburzenie

Aby móc postawić diagnozę, warto przeprowadzić test na zespół przewlekłego zmęczenia, odpowiadając na kilka poniższych pytań. Wskazanie co najmniej czterech z nich sprawia, że można zdiagnozować chroniczne zmęczenie. 

  1. Czy mimo odpoczynku czujesz się stale zmęczony/zmęczona?
  2. Czy masz problemy ze snem?
  3. Czy uczucie wycieńczenia trwa od co najmniej 6 miesięcy?
  4. Czy wyczerpaniu towarzyszą problemy z koncentracją, pamięcią, bóle głowy, mięśni i stawów, tkliwość węzłów chłonnych, ból gardła, chrypka, suchy kaszel?
  5. Czy przytłacza Cię nadmiar zajęć/obowiązków?
  6. Czy masz czas tylko dla siebie?
  7. Czy odczuwasz przygnębienie i lęk?
  8. Czy zostały wykluczone choroby takie, jak: cukrzyca, choroby tarczycy, choroby układu sercowo-naczyniowego, borelioza?

Warto pamiętać o tym, że do wystawienia diagnozy potrzebne jest przeprowadzenie badań i opinia lekarska, jednak już cztery odpowiedzi twierdzące mogą wskazywać na zespół chronicznego zmęczenia.

Zespół chronicznego zmęczenia – objawy

Jak rozpoznać zaburzenie i jakie symptomy powinny nas zaniepokoić? Typowe objawy zespołu chronicznego zmęczenia to:

  • ciężkie i długotrwałe wyczerpanie i zmęczenie, które nie ustępuje po odpoczynku i trwa od co najmniej 6 miesięcy; wyczerpanie narasta również po wykonaniu jakiejkolwiek aktywności fizycznej lub umysłowej;
  • nadmierna senność;
  • problemy z myśleniem i koncentracją;
  • zaburzenia pamięci;
  • ból gardła i chrypka;
  • powiększenie węzłów chłonnych oraz ich tkliwość;
  • bóle mięśni i stawów;
  • bóle głowy o dużym nasileniu (inne niż zwykle);
  • sen, który nie pozwala się zregenerować;
  • złe samopoczucie po wysiłku fizycznym, które nie mija po 24 godzinach.

Co najistotniejsze, objawy te utrzymują się stale lub mają charakter nawracający i trwają przez co najmniej pół roku. Pojedyncze chwile czy dni wyczerpania i gorszego samopoczucia jeszcze nie świadczą o występowaniu zespołu chronicznego zmęczenia. Aby postawić diagnozę, lekarz powinien najpierw wykluczyć istnienie innych chorób, mogących wywoływać podobne symptomy.

Spośród wielu objawów, które mogą współistnieć w zespole chronicznego zmęczenia, obserwuje się również:

  • depresję i lęk,
  • objawy ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, nudności, wzdęcia i niestrawność,
  • biegunki,
  • nocne poty,
  • sztywne mięśnie po przebudzeniu,
  • bóle szczęki,
  • zawroty głowy,
  • bóle ucha,
  • suchość w gardle,
  • syndrom suchego oka,
  • przewlekły kaszel,
  • brak apetytu,
  • nieregularne bicie serca,
  • spłycony oddech,
  • pieczenie rąk, stóp i twarzy.

Zespół chronicznego zmęczenia – przyczyny

Jakie mogą być przyczyny chronicznego zmęczenia? Nad zaburzeniem prowadzone są liczne badania, skutkujące wieloma teoriami dotyczącymi przyczyn jej występowania. Źródłem zaburzenia mogą być infekcje wirusowe, nadmiar stresu czy alergia. Tego typu bodźce zmuszają układ odpornościowy do stałej gotowości. Objawy mogą wynikać również z zaburzeń gospodarki hormonalnej lub nieprawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Większość ekspertów uważa jednak, że to mało prawdopodobne, by pojedynczy czynnik zakaźny powodował chorobę.

Najpewniej przyczyny zaburzenia są złożone. Mogą także współistnieć z innymi chorobami, np. depresją, problemami z ciśnieniem i innymi schorzeniami wpływającymi na jakość snu. U wielu osób początek choroby zaczyna się od infekcji przypominającej grypę lub w wyniku nadmiernego wysiłku fizycznego czy przeżytego stresu.

Jak zwalczyć chroniczne zmęczenie?

Jak pokonać chroniczne zmęczenie? Niestety, nie istnieje żaden lek, który mógłby wyeliminować przyczynę zaburzenia i przywrócić chorym normalne funkcjonowanie i pełnię zdrowia. Leczenie opiera się wyłącznie na zmniejszaniu objawów choroby i poprawie jakości życia pacjentów. Może obejmować leczenie farmakologiczne, np. leki przeciwbólowe, leki poprawiające jakość snu oraz leki przeciwdepresyjne, psychoterapię, fizjoterapię, hipnozę czy terapię bólu.

Niezwykle ważna jest odpowiednia dieta, suplementacja witamin oraz odpoczynek. Można stosować herbatki ziołowe uspokajające, np. melisę. Warto uprawiać sport, który może stać się pasją i przynosić wiele radości. Już 30 minut aktywności wspomoże produkcję endorfin, które odpowiadają za odprężenie, poczucie szczęścia i radości. Aktywność fizyczna powinna być jednak dopasowana do potrzeb i możliwości pacjenta.

Higiena snu, prawidłowe oddychanie oraz techniki relaksacyjne – istotne elementy przeciwdziałające chronicznemu zmęczeniu

Oprócz zalecanych terapii, aktywności fizycznej, odpowiedniej diety i suplementacji, ważna jest również prawidłowa higiena snu. Sypialnia powinna być przewietrzona i ciemna, a temperatura oscylować w granicach 17-19 stopni Celsjusza. Na noc warto zasłonić zasłony, żaluzje lub rolety, a zaraz po przebudzeniu odsłonić je, tak aby światło dzienne wpadało do wnętrza pokoju. Dzięki temu organizm zaprzestanie wytwarzać melatoninę, a zwiększy produkcję kortyzolu, który pobudza do działania.

Przed snem można włączyć relaksującą muzykę lub wykonywać delikatne ćwiczenia odprężające. Warto również ćwiczyć oddychanie przeponowe, które wprowadza mózg w stan relaksu. Przed snem lepiej nie korzystać z urządzeń elektronicznych, które działają stymulująco i są przyczyną niedostatecznej ilości melatoniny w organizmie. Zanim położymy się do łóżka, warto wziąć odprężającą kąpiel z dodatkiem relaksujących olejków, które wspomogą zasypianie.

Jak leczyć chroniczne zmęczenie? Zażyj odpowiednie witaminy!

Witaminy mogą okazać się pomocne w walce z zespołem chronicznego zmęczenia, z którym zmaga się wiele osób na całym świecie. Przewlekłe zmęczenie i senność mogą zostać złagodzone z pomocą prawidłowo zbilansowanej diety, pełnej witamin, minerałów i innych składników odżywczych. Na jakie składniki warto położyć największy nacisk w przeciwdziałaniu objawom zespołu przewlekłego zmęczenia?

  • Magnez  odpowiada za produkcję hormonu szczęścia, odpowiedzialnego za dobry sen i nastrój. Niweluje działanie hormonów stresu, zmniejsza napięcie i działa uspokajająco. Zażyty przed snem ułatwia zasypianie.
  • Witaminy z grupy B  odpowiedzialne są za prawidłowe funkcjonowanie umysłu i psychiki. Ich niedobór powoduje depresję, lęk, stres, rozdrażnienie, bezsenność i spadek koncentracji.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 ich niedobór może skutkować problemami z pamięcią, koncentracją, nadpobudliwością oraz wywoływać nerwicę i depresję. Warto suplementować omega-3 lub zwiększyć podaż tłustych ryb w diecie, które są doskonałym źródłem kwasów DHA i EPA.
  • Witamina C  będąc jednym z najważniejszych antyoksydantów, chroni szkodliwym wpływem wolnych rodników, wspomaga działanie układu nerwowego, niweluje uczucie zmęczenia i znużenia, dodaje energii oraz pomaga wyeliminować zaburzenia funkcjonowania układu immunologicznego.
  • Witamina E – odpowiada za ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.

Pomocna może okazać się również witamina D, cynk, selen, żelazo, wapń i miedź.

Chroniczne zmęczenie – dieta eliminacyjna

Jak leczyć chroniczne zmęczenie. W połączeniu z psychoterapią, aktywnością fizyczną, odpowiednią ilością zdrowego snu oraz leczeniem farmakologicznym dieta wraz z suplementacją może okazać się bardzo pomocna.

Odpowiednie odżywianie może być kluczem do poprawy samopoczucia i wyeliminowania uciążliwych objawów. Warto przejść na dietę eliminującą mięso, a spożywać dużo warzyw i owoców. Warto wykluczyć również produkty mogące być przyczyną nietolerancji pokarmowych. Koniecznie należy zrezygnować z używek, alkoholu, kofeiny, papierosów, a także wykluczyć z diety nadmiar cukru. Należy także wypijać odpowiednią ilość płynów w ciągu dnia.

 

 

Interesuje Cię temat żywienia klinicznego?

Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.

Podziel się tym artykułem:

Udostępnij na Facebooku
Tweetnij
Udostępnij na Linkedin
Wyślij e-mail

Powiązane produkty:

frebini-energy-drink
Frebini Energy DRINK
Dla dzieci
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny

Dbaj o siebie!

Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.

Mogą Cię zainteresować:

Poznaj nasze produkty

Fresubin PRO COMPACT Drink
Fresubin PRO COMPACT Drink
Dieta wysokoenergetyczna (2,4 kcal/ml), wysokobiałkowa (14,4g białka/100ml), o wysokiej zawartości wapnia oraz witaminy D
Fresubin Plant Based Drink ze składem
Fresubin Plant Based Drink
Żywność medyczna zwierająca w 100% roślinne składniki
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny
Fresubin Protein Energy Drink ze składem
Fresubin Protein Energy DRINK
Choroby wieku podeszłego
supportan-drink
Supportan DRINK
Onkologia
Diben-DRINK
Diben Drink
Cukrzyca
Chroniczne zmęczenie – brak energii, bezsenność, a może przepracowanie? Sprawdź, co Ci dolega

Zapisz się do newslettera

Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.

Zgoda na przetwarzanie danych według polityki prywatności*