W sytuacji, gdzie dziecko przez długi czas nie chce jeść, wielu rodzicom zaczyna towarzyszyć strach. Boją się, że ich maluch nie będzie się prawidłowo rozwijał, jeśli nie otrzyma wszystkich składników odżywczych. Obawiają się również tego, że jest pierwszym symptomem poważnej choroby dziecka. Co można zrobić, gdy dziecko nie chce jeść? Jak skutecznie radzić sobie z brakiem apetytu u swojej pociechy?
Przyczyny braku apetytu u dzieci mogą być różne w zależności od wieku i etapu rozwoju młodego człowieka. Niektóre pociechy są urodzonymi niejadkami i trudno zmotywować je do zjedzenia, chociaż namiastki posiłku. Maluchy w wieku około dwóch lat najczęściej odmawiają przyjmowania nowych pokarmów – takie zjawisko jest nazywane neofobią – ponieważ boją się próbowania nieznanych smaków. U starszych dzieci niechęć do jedzenia może wiązać się z początkiem infekcji oraz z alergiami pokarmowymi. Trzeba pamiętać, że długotrwały deficyt kaloryczny może spowodować nieprawidłowy rozwój narządów i układów w organizmie dziecka, który znajduje się w okresie intensywnego wzrostu i rozwoju. Dlatego warto uważnie obserwować malucha, który je mało i przyjrzeć się jego codziennej diecie. Sytuacja, gdy dziecko nie chce jeść, nie zawsze jest jak sygnał alarmujący, ale nie powinno się także tego lekceważyć.
Zgodnie z aktualną piramidą żywienia codzienna aktywność to podstawa zachowania zdrowia, dlatego każdy rodzic powinien zadbać o prawidłowy rozwój fizyczny swojej pociechy, w tym jej regularny i odpowiedni przyrost masy ciała . Ważne, by w jadłospisie malucha znalazły się świeże warzywa i owoce. Pełnowartościowe zboża i nabiał stanowią dobre uzupełnienie codziennej diety. Kilkulatek powinien okazjonalnie spożywać mięso oraz ryby, a zdrowe tłuszcze należy podawać mu w bardzo małej ilości. Bardzo pomocne w kontrolowaniu odżywiania będzie wypracowanie regularności. Jeśli więc to możliwe, ustal stałe pory posiłków dziecka. Często maluch nie chce jeść, ponieważ jest przez rodziców i opiekunów po prostu przekarmiony. Dlatego pomoce w codziennym zdrowym odżywianiu dzieci będzie również dostosowywanie porcji jedzenia do ich wieku i wagi.
Należy pamiętać, że nie każde szczupłe dziecko jest niedożywione. Pociechy, które jedzą dużo warzyw i owoców oraz są aktywne, będą miały niższą masę ciała niż ich rówieśnicy. Jeśli jednak maluch nie spożywa odpowiedniej ilości kalorii, do tego jest blady i szybko się męczy, warto umówić się na konsultację do pediatry. Lekarz będzie mógł skierować małego pacjenta na odpowiednie badania lub zalecić podawanie preparatów witaminowych czy też tabletek z żelazem. Czasami konieczna może okazać się także pomoc gastrologa lub psychologa. Jeśli dziecko jest zdrowe, a mimo to nie chce jeść posiłków, rodzice mogą skorzystać z kilku sprawdzonych sposobów na brak apetytu.
U niemowląt brak apetytu może być bardziej niepokojący i wymaga dokładniejszej obserwacji. Przyczyny mogą obejmować m.in. infekcje, refluks żołądkowo-przełykowy, alergie i nietolerancje pokarmowe. Uwagę należy zwrócić także na problemy ze ssaniem, zbyt szybkie lub zbyt wolne tempo karmienia lub nadmiar mleka.
Jeśli chodzi o problem ze ssaniem, może je utrudniać nieprawidłowa technika karmienia piersią albo problemy z budową jamy ustnej dziecka. W przypadku tempa karmienia, dziecko może się frustrować lub dusić, co prowadzi do niechęci do jedzenia. Z kolei nadmiar mleka polega na tym, że czasem zbyt duża ilość mleka podawana jednorazowo sprawia, że dziecko nie jest głodne przy kolejnym karmieniu.
Jakie są zatem prawidłowe techniki karmienia piersią? Co najważniejsze, każda z nich ma zapewnić komfort zarówno matce, jak i dziecku. Pozycja matki może być siedząca lub leżąca, natomiast dziecko powinno leżeć brzuszkiem do brzucha matki, w jednej linii (głowa, szyja i tułów). Jego twarz powinna być skierowana w stronę piersi, a nos naprzeciwko brodawki.
Prawidłowe przystawienie zaczyna się od dotknięcia brodawką ust dziecka, aby wywołać odruch szukania. Istotne jest, by dziecko obejmowało ustami nie tylko samą brodawkę, ale także znaczną część otoczki (ciemniejszej skóry wokół brodawki). Warto pamiętać, że karmienie nie powinno boleć. Jeśli jednak odczuwalny jest ból, należy przerwać ssanie (wkładając czysty palec w kącik ust dziecka, aby przerwać przyssanie). Następnie trzeba poprawić pozycję i spróbować jeszcze raz. W karmieniu piersią ważna jest też obserwacja dziecka. Gdy dziecko wysyła sygnały, że jest głodne (np. wkłada rączki do buzi, mlaska, wierci się) należy je karmić na żądanie, a nie według sztywnego harmonogramu.
W przypadku małego niejadka najważniejsze jest stworzenie interesującego dania – na przykład śmiesznej kanapki. Warto pamiętać, że dzieci najczęściej lubią proste dania, które mają niewiele składników. By zachęcić malucha do jedzenia, można poprosić go o pomoc w przygotowywaniu posiłków i pozwolić samodzielnie wybrać ulubione dodatki. Kolejnym krokiem jest wyznaczenie stałych godzin na śniadanie, obiad oraz kolację i przestrzeganie ich przez całą rodzinę. W czasie posiłków warto rozmawiać na miłe tematy, by jedzenie kojarzyło się dziecku z atrakcyjnie spędzanym czasem i przyjemnością.
W przypadku starszego dziecka ważne jest, aby podejść do problemu z empatią i zrozumieniem. Zamiast wywierać presję, która może pogłębić niechęć do jedzenia, warto zastosować bardziej subtelne i zachęcające metody. Na samym początku dobrze jest ustalić przyczyny braku apetytu. U starszych dzieci mogą one być podobne jak u małych dzieci (infekcje, ząbkowanie u młodszych, alergie), ale dochodzą również czynniki związane z ich wiekiem i stylem życia. Stres szkolny, presja rówieśnicza, czy większa swoboda w wyborze przekąsek mogą znacząco wpływać na ich chęć do jedzenia regularnych posiłków.
Jednym z rozwiązań może być rezygnacja z dużych porcji posiłków. Zamiast tego, pozwól dziecku poprosić o dokładkę, jeśli będzie głodne. Rodzic powinien też pamiętać o preferencjach smakowych dziecka i ich niedojrzałości. Wybiórczość pokarmowa wynika w dużej mierze z tego, że dziecko ma więcej kubków smakowych niż dorosły. Ich liczba spada wraz z wiekiem, stabilizując się w 20. roku życia.
Apetyt dziecka zmienia się także w zależności od poziomu aktywności fizycznej i indywidualnych potrzeb organizmu. Jeśli jednak brak apetytu utrzymuje się przez dłuższy czas lub wiąże się z innymi niepokojącymi objawami, konsultacja z lekarzem jest niezbędna, aby wykluczyć ewentualne problemy zdrowotne. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy brak apetytu pojawia się nagle u dziecka i towarzyszą mu inne objawy, takie jak bóle brzucha, wymioty czy utrata wagi.
Alergie pokarmowe mogą być bardzo dokuczliwe. Ich objawy mogą być różnorodne, dając o sobie znać w formie problemów żołądkowo-jelitowych, niepożądanych reakcji skórnych lub objawów, takich jak katar, kaszel, trudności w oddychaniu czy ogólne złe samopoczucie. Większość z nich po prostu zmniejsza apetyt dziecka, które musi zmagać się z dyskomfortem i dolegliwościami.
Ponadto, u małych dzieci, które dopiero są w trakcie poznawania nowych pokarmów, alergia na dany składnik może prowadzić do niechęci do próbowania nowych rzeczy. Jeśli pierwsze doświadczenia z jakimś pokarmem wiążą się z nieprzyjemnymi objawami, dziecko może w przyszłości unikać nie tylko tego konkretnego alergenu, ale także innych, podobnie wyglądających lub smakujących potraw. Warto również zauważyć, że niektóre alergie pokarmowe mogą prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego w organizmie.
Konsultacja z lekarzem pediatrą lub alergologiem i ewentualne przeprowadzenie testów alergicznych może pomóc w ustaleniu przyczyny problemu i wdrożeniu odpowiedniej diety eliminacyjnej, co w konsekwencji może przyczynić się do poprawy apetytu i ogólnego samopoczucia dziecka.
Chore dzieci bardzo często tracą apetyt. Podawanie jedzenia po infekcji najlepiej zacząć od delikatnych potraw i niewielkich porcji. Dobrze sprawdzi się zupa z warzyw, pieczone jabłko, czy ugotowany, miękki ryż. Dobrym sposobem na brak apetytu po chorobie może być przygotowanie ulubionego dania dziecka, które maluch zje z apetytem. Warto pamiętać, by nie było zbyt tłuste i ciężkie – delikatny żołądek może nie poradzić sobie z jego trawieniem po kilku dniach postu. Brak apetytu po chorobie najczęściej ustępuje samoistnie, gdy maluch wstaje z łóżka i zaczyna się ruszać. Co jednak zrobić, gdy dziecko kategorycznie odmawia jedzenia?
Zobacz również: Chore dziecko – co powinno jeść?
Zapotrzebowanie na składniki odżywcze zmienia się wyraźnie wraz z kolejnymi etapami życia człowieka. U niemowląt szczególne znaczenie ma przyrost masy ciała i rozwój mózgu, co wymaga wysokiej podaży kalorii, tłuszczów, białka oraz witamin i minerałów. Głównym źródłem jest mleko matki. Małe dzieci potrzebują odpowiednio zbilansowanej, dobrej diety, w tym korzystne jest, gdy dziecko zjada mniejsze porcje, ale częściej. Z kolei u starszych dzieci zapotrzebowanie kaloryczne wzrasta wraz z aktywnością fizyczną. Ważne jest dostarczanie wapnia i witaminy D dla mocnych kości, żelaza dla koncentracji oraz błonnika dla zdrowia układu pokarmowego.
Młodzi dorośli mają zapotrzebowanie kaloryczne na stabilnym poziomie. Potrzebują diety bogatej w antyoksydanty, witaminy i minerały, aby zapobiegać chorobom przewlekłym w przyszłości. Natomiast starsi dorośli powinni zapobiegać utracie masy mięśniowej, dbać nie tylko o odpowiednią podaż białka, ale także wapnia i witaminy D, witaminy B12 oraz nawodnienie (często występuje zwiększone pragnienie). W tej grupie wiekowej nierzadko występuje też pogorszenie apetytu, dlatego posiłki powinny być odżywcze i łatwostrawne. Zmiany w smaku i węchu również potrzebują czasu na adaptację.
Zobacz również: Chore dziecko – co powinno jeść?
Rodzice, których dziecko nie chce jeść, stają przed poważnym dylematem. Z jednej strony nie chcą wmuszać na dziecku jedzenia, z drugiej strony boją się niedożywienia i chorób. Dobrym wyjściem z takiej sytuacji może okazać się konsultacja z lekarzem-pediatrą i wprowadzenie do diety malucha smacznych napojów energetycznych Frebini przeznaczonych do stosowania dla dzieci od 1. roku życia. Koktajle mogą z powodzeniem stanowić podstawę wysokoenergetycznej, bogatej w białko diety. Można je podawać dzieciom, które są zagrożone lub już doświadczają niedożywienia albo też mają zwiększone zapotrzebowanie na energię.
Frebini zawierają niezbędne dla rozwoju dziecka kwasy tłuszczowe, błonnik, białko oraz witaminy i sole mineralne, które wspierają pracę młodego organizmu. Napoje energetyczne o smaku bananowym, czekoladowym oraz truskawkowym smakują maluchom. Do diety dzieci, które skończyły 3. rok życia, można wprowadzić również Fresubin YOCreme – środek w formie półstałej bogaty w białko i witaminy, które stanowią doskonałe uzupełnienie codziennej diety u jedzącego stałe pokarmy kilkulatka.
Odpowiednie żywienie jest podstawą prawidłowego rozwoju dziecka, dlatego rodzice powinni podawać swoim pociechom zdrowe i atrakcyjne wizualnie posiłki. W przypadku małych niejadków, u których niechęć do jedzenia przekłada się na codzienny deficyt kaloryczny, warto wprowadzić do diety napoje z dużą zawartością białka i witamin – takie jak Fresubin, które będą stanowiły cenne wsparcie dla młodego organizmu.
Bibliografia:
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
