Cukrzyca zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Jest to przewlekła choroba metaboliczna, która jest rezultatem zaburzonego wydzielania bądź działania hormonu wydzielanego przez trzustkę, jakim jest insulina. Nieleczona może prowadzić do poważnych konsekwencji, a nawet do śmierci. Dlatego warto wiedzieć, jakie są objawy cukrzycy. Poniżej przeczytasz między innymi o tym, jak rozpoznać cukrzycę.
Cukrzyca to choroba przewlekła, która wykrywana jest u coraz większej liczby osób. Odnotowuje się coraz więcej zachorowań, szczególnie na II typ cukrzycy nazywany również cukrzycą insulinoniezależną. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na świecie żyje około 440 milionów dorosłych z cukrzycą (dane na rok 2022). Wzrost zachorowań w ciągu ostatnich 40 lat zatrważa – w 1980 roku chorowało na cukrzycę ok. 110 milionów osób. Co istotne, szacuje się, że do 2040 roku chorować będzie jeszcze więcej osób – ok. 620 milionów. Do tych liczb należy doliczyć osoby, które nie wiedzą o swojej chorobie. Przypuszcza się, że w Polsce oprócz zdiagnozowanych ok. 2 milionów chorych około miliona osób nie wie, że ma cukrzycę.
Diagnostyka każdego rodzaju cukrzycy jest identyczna. Lekarz stwierdza chorobę na podstawie badania z osocza krwi żylnej.
Prawidłowy poziom cukru we krwi oscyluje w granicach od 60 mg/dl do 100 mg/dl.

Przeciwnością cukrzycy jest hipoglikemia, zwana potocznie „spadkiem cukru”. To zmniejszenie stężenia glukozy we krwi – poniżej 3,9 mmol/l (<79mg/dl). Objawy hipoglikemii to drżenie mięśni, problemy z koncentracją, zawroty głowy, osłabienie, tachykardia, bóle głowy.
Skoro już wiemy, jak się diagnozuje tę chorobę, to pozostaje pytanie. Co jest przyczyną cukrzycy?
Specjaliści duży wzrost zachorowań na cukrzycę kładą na karb nieodpowiedniego trybu życia. Do najważniejszych zalicza się brak aktywności fizycznej połączone z nieodpowiednią dietą oraz zaburzenia wydzielania insuliny. Taki „mariaż” prowadzi do szybkiego przybierania na wadze. Dodatkowo wiele osób nadużywa używek – pali papierosy, pije alkohol. Ryzyko zachorowania i przybycia nadprogramowych kilogramów zwiększa się również w momencie, gdy w rodzinie ktoś chorował na któryś z typów cukrzycy. Co jest przyczyną choroby?
Poszczególne rodzaje cukrzycy mogą jednak mieć różne podłoże:
Jako główny objaw cukrzycy wskazuje się podwyższone stężenie glukozy we krwi. Można to sprawdzić jedynie podczas wykonania odpowiedniego badania, dlatego tak ważne jest wykonywanie badań profilaktycznych krwi, warto też zlecić badanie moczu. Niestety wiele osób o tym zapomina. Osoby z rozpoznaną cukrzycą powinny jak najszybciej udać się do diabetyka.
Przy cukrzycy typu 1 pierwsze objawy pojawiają się dość szybko i zaliczamy do nich: wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, zwiększona utrata wody, duży apetyt, utrata masy ciała, osłabienie organizmu i senność, problemy z widzeniem (rozmazany obraz, pogorszenie się wzroku), utrata przytomności, a nawet śpiączka cukrzycowa.
Jeśli chodzi o cukrzycę typu 2, jest to najczęstsza postać cukrzycy, a objawy mogą być początkowo kompletnie niezauważalne. Najczęściej pacjenci dowiadują się o tej chorobie dzięki przypadkowemu zbadaniu stężenia cukru we krwi. Typowymi objawami cukrzycy są: wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu, częste uczucie zmęczenia i apatia, przybieranie na wadze, wahania nastroju, infekcje skóry, ból głowy i zaburzenia widzenia. U mężczyzn może wystąpić problem z erekcją, natomiast u kobiet przewlekłe zapalenie pochwy.
Jeżeli pojawiają się typowe objawy cukrzycy, warto zbadać u siebie poziom cukru we krwi, szczególnie jeśli ktoś w rodzinie miał cukrzycę. Jest to o tyle ważne, że jeżeli odpowiednio wcześnie zgłosimy się do dobrego specjalisty i choroba zostanie dobrze zdiagnozowana, mamy szansę na normalne życie. Często też cukrzyca wymaga zmiany trybu życia na zdrowszy, mowa tu przede wszystkim o włączeniu aktywności fizycznej i zadbanie o dietę o niskim indeksie glikemicznym. W przypadku nieleczenia cukrzycy lub jej nieodpowiedniego leczenia może dojść do powikłań.

Jak się rozpoznaje cukrzycę ciążową? Przede wszystkim należy mieć świadomość, że cukrzyca ciążowa to stan hiperglikemii rozpoznany po raz pierwszy w czasie ciąży. Chorobę rozpoznaje się na podstawie doustnego testu obciążenia glukozą. Do czynników ryzyka cukrzycy ciążowej zaliczamy: wielorództwo, nadciśnienie tętnicze, wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy typu 2, PCOS, urodzenie dziecka o masie ciała >4000g, przebyta już cukrzyca ciążowa.
Dobra wiadomość jest taka, że cukrzyca ciążowa najczęściej ustępuje po urodzeniu dziecka. Może stwarzać jednak ryzyko wystąpienia cukrzycy w przyszłości u kobiety, dlatego należy dbać o wykonywanie regularnych badań (badanie moczu, badanie poziomu cukru we krwi). Warto także dążyć do utrzymywania prawidłowej masy ciała i dbania o dietę, aby nie dotknęły Cię przewlekłe powikłania cukrzycy.
Cukrzyca jest chorobą nieuleczalną. Nieprawidłowy tryb życia, zła dieta i, być może, występujące już przewlekłe powikłania, mogą odbierać chorym radość z życia. Profilaktyka jest kluczem do sukcesu, a nieleczona cukrzyca to droga przykrych konsekwencji, które mogą rzutować na całe życie. Należy pamiętać, że cukrzyca związana jest z nieprzyswajalnością insuliny i osoby o podwyższonym stężeniu cukru powinny niezwłocznie się udać do lekarza.
Jakie znamy powikłania cukrzycy? Należą do nich:
Osoby chore na cukrzyce powinny stale kontrolować oznaczenie poziomu cukru we krwi, zmienić tryb życia i dążyć do redukcji masy ciała. Zapobieganie cukrzycy jest jednoznaczne z prowadzeniem zdrowego stylu życia, czyli ze zdrową dietą oraz aktywnością fizyczną (utrzymanie prawidłowej masy ciała). Cukrzyca wiąże się z niewydolnością różnych narządów, dlatego lepiej zapobiegać niż leczyć. Pamiętaj, żeby regularnie wykonywać badanie moczu i regularnie sprawdzać prawidłowy poziom cukru.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.