>
>
Cukrzyca – jakie są jej objawy i przyczyny?
Ostatnia aktualizacja: 2025-06-11 11:54:41

Cukrzyca – jakie są jej objawy i przyczyny?

CukrzycaInsulinooporność

Spis treści

Cukrzyca zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Jest to przewlekła choroba metaboliczna, która jest rezultatem zaburzonego wydzielania bądź działania hormonu wydzielanego przez trzustkę, jakim jest insulina. Nieleczona może prowadzić do poważnych konsekwencji, a nawet do śmierci. Dlatego warto wiedzieć, jakie są objawy cukrzycy. Poniżej przeczytasz między innymi o tym, jak rozpoznać cukrzycę.

Cukrzyca – co warto o niej wiedzieć?

Cukrzyca to choroba przewlekła, która wykrywana jest u coraz większej liczby osób. Odnotowuje się coraz więcej zachorowań, szczególnie na II typ cukrzycy nazywany również cukrzycą insulinoniezależną. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na świecie żyje około 440 milionów dorosłych z cukrzycą (dane na rok 2022). Wzrost zachorowań w ciągu ostatnich 40 lat zatrważa – w 1980 roku chorowało na cukrzycę ok. 110 milionów osób. Co istotne, szacuje się, że do 2040 roku chorować będzie jeszcze więcej osób – ok. 620 milionów. Do tych liczb należy doliczyć osoby, które nie wiedzą o swojej chorobie. Przypuszcza się, że w Polsce oprócz zdiagnozowanych ok. 2 milionów chorych około miliona osób nie wie, że ma cukrzycę.

Cukrzyca – diagnostyka

Diagnostyka każdego rodzaju cukrzycy jest identyczna. Lekarz stwierdza chorobę na podstawie badania z osocza krwi żylnej.

  • Glikemia przygodna (obojętna pora dnia) – cukrzyca zostaje rozpoznana, gdy poziom glukozy jest równy lub wyższy niż 200 mg/dl i wystąpiły objawy kliniczne.
  • Jeśli nie ma objawów lub objawy współwystępują i poziom cukru we krwi wyszedł powyżej 200 mg/dl, to należy sprawdzić stężenie glukozy we krwi na czczo dwukrotnie w dwa różne dni. Cukrzyca wtedy jest rozpoznana na podstawie poziomu cukru we krwi, który jest równy lub większy 126 mg/dl.
  • Gdy poziom glukozy na czczo wynosi 100 mg/dl do 125 mg/dl, to zleca się wykonanie OGTT (doustny test obciążenia glukozą). Cukrzyca zostaje stwierdzona, gdy poziom cukru w 120 minucie jest równy lub większy niż 200 mg/dl.

Prawidłowy poziom cukru we krwi oscyluje w granicach od 60 mg/dl do 100 mg/dl.

Przeciwnością cukrzycy jest hipoglikemia, zwana potocznie „spadkiem cukru”. To zmniejszenie stężenia glukozy we krwi – poniżej 3,9 mmol/l (<79mg/dl). Objawy hipoglikemii to drżenie mięśni, problemy z koncentracją, zawroty głowy, osłabienie, tachykardia, bóle głowy.

Skoro już wiemy, jak się diagnozuje tę chorobę, to pozostaje pytanie. Co jest przyczyną cukrzycy?

Nieprawidłowe stężenie glukozy, czyli jakie są przyczyny cukrzycy?

Specjaliści duży wzrost zachorowań na cukrzycę kładą na karb nieodpowiedniego trybu życia. Do najważniejszych zalicza się brak aktywności fizycznej połączone z nieodpowiednią dietą oraz zaburzenia wydzielania insuliny. Taki „mariaż” prowadzi do szybkiego przybierania na wadze. Dodatkowo wiele osób nadużywa używek – pali papierosy, pije alkohol. Ryzyko zachorowania i przybycia nadprogramowych kilogramów zwiększa się również w momencie, gdy w rodzinie ktoś chorował na któryś z typów cukrzycy. Co jest przyczyną choroby?

Poszczególne rodzaje cukrzycy mogą jednak mieć różne podłoże:

  • Cukrzyca typu 1 – jest to cukrzyca insulinozależna, dotyka ok. 20% wszystkich osób chorujących na cukrzycę. Do jej głównych przyczyn zalicza się zniszczenie komórek beta trzustki. To właśnie te komórki odpowiedzialne są za produkcję insuliny i za wydzielanie tego hormonu. Na ten typ cukrzycy najczęściej chorują dzieci i ludzie młodzi.
  • Cukrzyca LADA – jest to odmiana cukrzycy typu pierwszego, która dotyczy osób dorosłych. Choroba ma podłoże autoimmunologiczne i dotyka ok. 10% osób chorych na cukrzycę. Zazwyczaj rozpoznaje się ją ok. 35 roku życia, dzięki badaniu obecności przeciwciał typowych dla cukrzycy typu 1.
  • Cukrzyca monogenowa – jest to jedna z najrzadziej występujących odmian cukrzycy (dotyczy ok. 2% wszystkich chorujących na cukrzycę). Jej przyczyną jest mutacja genów, co powoduje defekt przy wydzielaniu insuliny.
  • Cukrzyca typu 2 – to choroba metaboliczna, ujawnia się najczęściej u osób starszych. Jej przyczyną jest oporność tkanek na działanie insuliny. Najczęściej tego rodzaju cukrzycy towarzyszy otyłość oraz nadciśnienie tętnicze, rzadziej zaś czynniki genetyczne.
  • Cukrzyca ciążowa – pojawia się w ciąży i po porodzie ustępuje, jednak wiąże się z ryzykiem możliwości późniejszego wystąpienia innego rodzaju cukrzycy.
  • Cukrzyca wtórna – przyczyną tej cukrzycy mogą być niektóre leki stosowane w chorobach krążenia, a także leki sterydowe, choroby gruczołów dokrewnych, a także uwarunkowania genetyczne związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób przemiany materii.

Nieprawidłowa tolerancja glukozy, czyli trochę o objawach choroby

Jako główny objaw cukrzycy wskazuje się podwyższone stężenie glukozy we krwi. Można to sprawdzić jedynie podczas wykonania odpowiedniego badania, dlatego tak ważne jest wykonywanie badań profilaktycznych krwi, warto też zlecić badanie moczu. Niestety wiele osób o tym zapomina. Osoby z rozpoznaną cukrzycą powinny jak najszybciej udać się do diabetyka.

Przy cukrzycy typu 1 pierwsze objawy pojawiają się dość szybko i zaliczamy do nich: wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, zwiększona utrata wody, duży apetyt, utrata masy ciała, osłabienie organizmu i senność, problemy z widzeniem (rozmazany obraz, pogorszenie się wzroku), utrata przytomności, a nawet śpiączka cukrzycowa.

Jeśli chodzi o cukrzycę typu 2, jest to najczęstsza postać cukrzycy, a objawy mogą być początkowo kompletnie niezauważalne. Najczęściej pacjenci dowiadują się o tej chorobie dzięki przypadkowemu zbadaniu stężenia cukru we krwi. Typowymi objawami cukrzycy są: wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu, częste uczucie zmęczenia i apatia, przybieranie na wadze, wahania nastroju, infekcje skóry, ból głowy i zaburzenia widzenia. U mężczyzn może wystąpić problem z erekcją, natomiast u kobiet przewlekłe zapalenie pochwy.

Jeżeli pojawiają się typowe objawy cukrzycy, warto zbadać u siebie poziom cukru we krwi, szczególnie jeśli ktoś w rodzinie miał cukrzycę. Jest to o tyle ważne, że jeżeli odpowiednio wcześnie zgłosimy się do dobrego specjalisty i choroba zostanie dobrze zdiagnozowana, mamy szansę na normalne życie. Często też cukrzyca wymaga zmiany trybu życia na zdrowszy, mowa tu przede wszystkim o włączeniu aktywności fizycznej i zadbanie o dietę o niskim indeksie glikemicznym. W przypadku nieleczenia cukrzycy lub jej nieodpowiedniego leczenia może dojść do powikłań.

Jak sobie radzić z cukrzycą ciążową?

Jak się rozpoznaje cukrzycę ciążową? Przede wszystkim należy mieć świadomość, że cukrzyca ciążowa to stan hiperglikemii rozpoznany po raz pierwszy w czasie ciąży. Chorobę rozpoznaje się na podstawie doustnego testu obciążenia glukozą. Do czynników ryzyka cukrzycy ciążowej zaliczamy: wielorództwo, nadciśnienie tętnicze, wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy typu 2, PCOS, urodzenie dziecka o masie ciała >4000g, przebyta już cukrzyca ciążowa.

Dobra wiadomość jest taka, że cukrzyca ciążowa najczęściej ustępuje po urodzeniu dziecka. Może stwarzać jednak ryzyko wystąpienia cukrzycy w przyszłości u kobiety, dlatego należy dbać o wykonywanie regularnych badań (badanie moczu, badanie poziomu cukru we krwi). Warto także dążyć do utrzymywania prawidłowej masy ciała i dbania o dietę, aby nie dotknęły Cię przewlekłe powikłania cukrzycy.

Powikłania cukrzycy

Cukrzyca jest chorobą nieuleczalną. Nieprawidłowy tryb życia, zła dieta i, być może, występujące już przewlekłe powikłania, mogą odbierać chorym radość z życia. Profilaktyka jest kluczem do sukcesu, a nieleczona cukrzyca to droga przykrych konsekwencji, które mogą rzutować na całe życie. Należy pamiętać, że cukrzyca związana jest z nieprzyswajalnością insuliny i osoby o podwyższonym stężeniu cukru powinny niezwłocznie się udać do lekarza.

Jakie znamy powikłania cukrzycy? Należą do nich:

  • kwasica ketonowa,
  • neuropatia cukrzycowa,
  • retinopatia cukrzycowa,
  • cukrzycowa choroba nerek,
  • choroby układu sercowo-naczyniowego (choroba wieńcowa, może też dojść do uszkodzenia naczyń krwionośnych),
  • hipoglikemia,
  • hiperglikemia (przewlekła hiperglikemia wiąże się z ryzykiem rozwoju kwasicy ketonowej),
  • zespół stopy cukrzycowej,
  • zmiany skórne,
  • zmiany stawowe i kostne,
  • zaburzenia psychiczne.

Osoby chore na cukrzyce powinny stale kontrolować oznaczenie poziomu cukru we krwi, zmienić tryb życia i dążyć do redukcji masy ciała. Zapobieganie cukrzycy jest jednoznaczne z prowadzeniem zdrowego stylu życia, czyli ze zdrową dietą oraz aktywnością fizyczną (utrzymanie prawidłowej masy ciała). Cukrzyca wiąże się z niewydolnością różnych narządów, dlatego lepiej zapobiegać niż leczyć. Pamiętaj, żeby regularnie wykonywać badanie moczu i regularnie sprawdzać prawidłowy poziom cukru.

 

Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Interesuje Cię temat żywienia klinicznego?

Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.

Podziel się tym artykułem:

Udostępnij na Facebooku
Tweetnij
Udostępnij na Linkedin
Wyślij e-mail

Powiązane produkty:

frebini-energy-drink
Frebini Energy DRINK
Dla dzieci
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny

Dbaj o siebie!

Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.

Mogą Cię zainteresować:

Poznaj nasze produkty

Fresubin PRO COMPACT Drink
Fresubin PRO COMPACT Drink
Dieta wysokoenergetyczna (2,4 kcal/ml), wysokobiałkowa (14,4g białka/100ml), o wysokiej zawartości wapnia oraz witaminy D
Fresubin Plant Based Drink ze składem
Fresubin Plant Based Drink
Żywność medyczna zwierająca w 100% roślinne składniki
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny
Fresubin Protein Energy Drink ze składem
Fresubin Protein Energy DRINK
Choroby wieku podeszłego
supportan-drink
Supportan DRINK
Onkologia
Diben-DRINK
Diben Drink
Cukrzyca

Zapisz się do newslettera

Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.

Zgoda na przetwarzanie danych według polityki prywatności*