Doustna suplementacja pokarmowa, bogata w naturalne produkty, nazywana jest dietą przemysłową. Jest to zbilansowany jadłospis, przeznaczony dla osób chorych, najczęściej wymagających podawania pokarmów przez sondę w postaci płynnej. Na dietę składają się substancje naturalne, tworzące pełnowartościowe posiłki.
Doustna dieta przemysłowa stosowana jest w leczeniu i zapobieganiu niedożywienia u chorych. Należą do niej dietetyczne środki specjalnego przeznaczenia medycznego. Jeśli chodzi o podział diet przemysłowych, dieta przemysłowa (leczenie żywieniowe) może być podawana doustnie, jako żywienie dojelitowe (w przypadku żywienia dojelitowego diety przemysłowe wprowadza się je również przez usta, ale jest to żywienie drogą doustną poprzez zgłębnik lub przetokę odżywczą zapewniającą dostęp do jelita cienkiego) oraz żywienie dożylne (żywienie pozajelitowe poprzez żyły obwodowe, poprzez wenflon, lub poprzez żyłę główną, za pomocą cewnika). Czym są diety przemysłowe? Nie są to suplementy, lecz preparaty żywieniowe, które zapewniają zbilansowany dobór składników odżywczych. Wytwarzane są przemysłowo, w sterylnych warunkach. Nie zawierają substancji mogących uczulać, mają obniżoną zawartość lub w ogóle nie zawierają laktozy i glutenu. Posiadają ustandaryzowany skład, dostosowany do różnych potrzeb klinicznych, zgodnych ze standardami zadeklarowanych wartości żywieniowych. Poszczególne preparaty różnią się zawartością białka, tłuszczu, błonnika czy kalorycznością. Mają też różny skład aminokwasów (diety aminokwasowe dostarczają białka poprzez wolne aminokwasy) i jonów. Ich sterylność zmniejsza ryzyko wystąpienia biegunek i zakażeń ze strony przewodu pokarmowego. Dieta pitna jest wygodna w stosowaniu, gdyż nie wymaga żadnych działań kulinarnych, a preparaty można od razu podać. Są one wolne od bakterii i łatwe w przechowywaniu. Diety przemysłowe przeznaczone ze swojej definicji dla chorujących zawsze stosowane są na zalecenie lekarza, według indywidualnych potrzeb pacjentów. Preparaty kupuje się w aptece lub w sklepie medycznym.
Lekarz, na podstawie stanu zdrowia pacjenta, ustala zapotrzebowanie na substancje odżywcze oraz podaż należnych ilości białka, energii, witamin, elektrolitów i pierwiastków śladowych. Wybór metody leczenia żywieniowego opiera się zawsze na analizie stanu chorego, stopnia i rodzaju niedożywienia oraz planowanego czasu stosowania diety specjalistycznej. Może to być okres przedoperacyjny, pooperacyjny, rekonwalescencji czy katabolizmu (w skrócie: przeciwieństwo anabolizmu). Metodą z wyboru zawsze powinna być zawsze ta drogą przewodu pokarmowego. Doustne suplementy pokarmowe mogą być stosowane na zalecenie lekarza, jako dieta pitna w żywieniu doustnym. Wskazaniem do wprowadzenia diety doustnej jest zagrożenie niedożywieniem, okres poprzedzający poważny zabieg operacyjny lub następujący po zabiegu operacyjnym, w czasie leczenia onkologicznego, u pacjentów dializowanych, z chorobami zapalnymi jelit, AIDS oraz w wielu innych schorzeniach.

Dieta przemysłowa podawana osobom przewlekle chorym (także w warunkach domowych), które mają problem z poruszaniem się i przełykaniem, może być kompletna pod względem odżywczym lub niekompletna. Może ponadto zawierać źródła pojedynczych składników odżywczych, a także zagęszczacze pożywienia i napoje dla chorych. Ta pierwsza jest główną dietą żywieniową i zawiera wszystkie, potrzebne mikro i makroelementy odżywcze, niezbędne dla zdrowia. Doustne preparaty będące specjalną kategorią żywności medycznej o standardowym składzie mogą całkowicie zastąpić normalną dietę. Odpowiadają składem i proporcjami zwykłej diecie doustnej.
Dieta kompletna pod względem odżywczym stanowi uzupełnienie jadłospisu podstawowego. Dostarcza organizmowi składników odżywczych, które działają wzmacniająco i wspomagają powrót do zdrowia. Pacjenci zagrożeni niedożywieniem mogą wymagać uzupełnienia diety preparatami specjalnymi, dostarczającymi wybranych składników odżywczych, w zależności od wymagań żywieniowych. Opisywane preparaty żywieniowe umożliwiają korygowanie zaburzeń metabolicznych (np. choroby nerek, niewydolność wątroby, cukrzycy).
Dieta przemysłowa do zagęszczania posiłków umożliwia uzyskanie takiej konsystencji pokarmu, która będzie dostosowana do możliwości osób z zaburzeniami przełykania.
Leczenie żywieniowe, ze względu na kaloryczność, dzieli się na hipokaloryczne, izokaloryczne i hiperkaloryczne. Dawkę diety dostosowuje się do stanu chorego. Najczęściej stosuje się dietę izokaloryczną. Jest to kompletny jadłospis wysokoenergetyczny, przeznaczony do żywienia drogą doustną, bogaty w białko i tłuszcze pochodzenia rybnego. Dorosły człowiek w ciągu doby potrzebuje od 0,8 do 1,5g białka na kg masy ciała pacjenta i energii w ilości 25 do 35 kcal/kg. W przypadku osób wyniszczonych chorobą potrzeby te wzrastają – chory potrzebuje około 2–3 g białka/kg masy ciała i 35–45 kcal/kg masy ciała na dobę. Kompletne leczenie żywieniowe musi dostarczać organizmowi wszystkich, niezbędnych składników w ilości pokrywającej zapotrzebowanie dobowe. W żywieniu kompleksowym podaje się do 5 butelek. Dieta doustna wysokoenergetyczna uzupełniająca nie jest odpowiednia jako jedyne źródło pożywienia. Stanowi tylko jego uzupełnienie. Zawiera wysoką ilość białka i stosowana jest u osób z niedożywieniem, ze zwiększonym zapotrzebowaniem na białko i energię. Podaje się 2 do 3 butelek na dobę, maksymalnie do 600 ml. Ilość ustalana jest przez lekarza w zależności od potrzeb. Każde włączenie do jadłospisu preparatów żywieniowych poprzedzone jest oceną stanu chorego.
Chorujących onkologicznie można określić jako zagrożonych niedożywieniem. To ostatnie prowadzi do wyniszczenia ciała pacjenta. Mowa w takich przypadkach o kacheksji nowotworowej, najczęściej pojawiającej się w przypadków nowotworów: okrężnicy, gruczołu krokowego, płuca, trzustki i żołądka. Kacheksję należy leczyć, nieleczona uniemożliwia wręcz wdrożenie terapii przeciwnowotworowej. W takich przypadkach bardzo często pacjent traci apetyt. Leczenie niedożywienia staje się więc tu kluczowe. Lekarze wybierają dietę przemysłową, bogatą w niezbędne składniki odżywcze, jako poprawiającą samopoczucie, aktywnie wspomaga proces leczenia oraz dodaje sił do przezwyciężenia choroby. Przewód pokarmowy, a raczej drogą przewodu pokarmowego odbywa się tu istotna walka o życie pacjenta. To szczególnie ważne w przypadku dużej utraty wagi. Statystyki pokazują, że co piąty chorujący na raka umiera z powodu niedożywienia. Warto więc podkreślić, że panujące przeświadczenie, iż „raka można zagłodzić” jest całkowicie sprzeczne z obowiązującą wiedzą medyczną. W pierwszej kolejności oczywiście należy się skonsultować właśnie z lekarzem, ale dieta przemysłowa będzie tu najbardziej prawdopodobnym rozwiązaniem.
Leczenie za pomocą certyfikowanych diet przemysłowych, wykorzystujących gotowe płynne suplementy pokarmowe, stanowi skuteczny sposób zarówno na zapobieganie, jak i leczenie niedożywienia. Pozwala na utrzymanie sił chorego, co przekłada się na mniejszą ilość powikłań, szybszą rekonwalescencję i powrót do zdrowia.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.