Często mylona ze zwykłym smutkiem lub chwilowym spadkiem nastroju, depresja stanowi poważne zaburzenie psychiczne, które znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie milionów ludzi na całym globie. To nie jest jedynie chwilowa niedyspozycja czy oznaka słabości charakteru, lecz skomplikowana choroba wymagająca zrozumienia, odpowiedniej diagnozy oraz specjalistycznego leczenia.
Według Światowej Organizacji Zdrowia z powodu depresji cierpieć może ponad 260 mln ludzi na świecie. Zaburzenie to zaliczane jest do najczęściej występujących chorób cywilizacyjnych; szacuje się, że częściej dotyka kobiety. Skala problemu jest ogromna, a statystyki pokazują nieustanny wzrost liczby diagnozowanych przypadków, co czyni go realnym zagrożeniem dla dobrostanu publicznego. Depresja wpływa destrukcyjnie nie tylko na osobę chorą, ale również na jej najbliższe otoczenie, relacje rodzinne i zawodowe, generując poważne koszty społeczne. Nieleczona może prowadzić do znacznego pogorszenia jakości życia, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Zrozumienie, że depresja jest chorobą, a nie powodem do wstydu, jest pierwszym krokiem do skutecznego jej zwalczania.
Dyskusja o tym, co to jest depresja, nie powinna pomijać schorzeń, które współtowarzyszą zaburzeniu. Zwykle są to choroby przewlekłe. Depresja często występuje u osób cierpiących na cukrzycę, nowotwór czy chorobę Parkinsona. Może pojawić się także u chorych na zaburzenia odżywiania, takie jak bulimia czy anoreksja. Wiele przypadków epizodów depresyjnych obserwuje się u osób leczonych klinicznie. Długotrwałe przebywanie w szpitalach, ciężkie skutki uboczne terapii i słabe rokowania mogą przyczyniać się do obniżenia nastroju, a w konsekwencji – także do depresji.
Etiologia depresji jest złożona i wieloczynnikowa – obejmuje zarówno uwarunkowania genetyczne, jak i czynniki biologiczne, takie jak zaburzenia neuroprzekaźnictwa w mózgu, zwłaszcza dotyczące serotoniny, noradrenaliny i dopaminy. Wśród przyczyn depresji wymienia się też czynniki psychologiczne i społeczne, takie jak osamotnienie, niska samoocena czy wymagająca codzienność. Chorobę może wywołać przewlekły stres, śmierć bliskiej osoby i inne tragiczne wydarzenia. Ryzyko wystąpienia depresji zwiększa też nadużywanie substancji psychoaktywnych.
Ze względu na różne podłoża zaburzenia depresyjne występują w różnych odmianach:
Wymienione rodzaje depresji stanowią jedynie część diagnozowanych odmian choroby. Każda z nich może mieć nieco inny obraz kliniczny oraz wymagać specyficznego podejścia terapeutycznego. Żadnego z przypadków nie należy bagatelizować – długotrwale występująca depresja wyniszcza organizm i zwiększa ryzyko chorób somatycznych, takich jak cukrzyca typu 2, miażdżyca, zawały serca, a w skrajnych przypadkach prowadzi do myśli i tendencji samobójczych. Zaobserwowanie nawet łagodnych objawów depresyjnych należy skonsultować z lekarzem.
Z uwagi na wspomniane wyżej odmiany oraz różną intensywność, z jaką występuje depresja, objawy będą inne u każdego chorego. Do najczęściej zgłaszanych objawów emocjonalnych należą przewlekły smutek, przygnębienie, utrata zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonia), poczucie beznadziejności, a także lęk i drażliwość. W sferze poznawczej obserwuje się osłabienie koncentracji, problemy z pamięcią, niska samoocena oraz poczucie beznadziei. Zauważalny jest również spadek motywacji, trudności w podejmowaniu decyzji, wycofanie społeczne oraz zaniedbywanie codziennych obowiązków i utrata zainteresowań. U niektórych chorych mogą wystąpić objawy psychotyczne: urojenia i halucynacje.
Depresja manifestuje się także poprzez objawy fizyczne, które często są mylnie interpretowane jako symptomy innych schorzeń. Do najczęstszych somatycznych objawów depresji zaliczamy:
Leczenie depresji rozpoczyna się od diagnozy lekarza. Specjalista stwierdza, czy objawy występujące u pacjenta klasyfikują go jako chorego. Diagnoza może odbywać się na zasadzie rozmowy lub testu – u osób, u których podejrzewana jest depresja, test przeprowadzany jest w formie wywiadu lub ankiety. Jego wynik stosowany jest jako pomoc w rozpoznaniu choroby i nie zastępuje pełnej diagnozy lekarskiej.
U pacjenta, u którego stwierdzona została depresja, o leczeniu decyduje psychiatra. Do wyboru jest kilka metod terapii – podstawę stanowi leczenie farmakologiczne. Chory przyjmuje leki przeciwdepresyjne dopasowane do intensywności objawów, pomagające przywrócić równowagę biochemiczną w mózgu. Równolegle pacjent kierowany jest na terapię u psychoterapeuty. Może mieć ona formę zajęciową lub indywidualną.
W skrajnych przypadkach depresja może wymagać interwencji lekarzy innych specjalizacji. U chorych cierpiących na jadłowstręt, unikających posiłków ze względu na wyniszczenie lub w efekcie przeprowadzonej chemioterapii konieczne może być żywienie dojelitowe. Ciężkim przebiegom depresji towarzyszyć mogą nudności, brak apetytu czy poczucie dławienia się w przełyku. Chorym zaleca się podawanie płynnych posiłków, takich jak Fresubin YOCRÈME o kremowej konsystencji. Łatwy w połknięciu produkt dostarcza organizmowi niezbędnych składników odżywczych i utrzymuje jego prawidłowe działanie.
Chorzy na depresję powinni przygotować się na trudną i długą walkę, która przyniesie widoczne efekty po czasie. Zaakceptowanie swojego stanu i skonsultowanie się ze specjalistą to pierwsze kroki w kierunku zdrowia psychicznego. Terapia pod okiem lekarza psychiatry daje gwarancję prawidłowej diagnozy i dobrania leków, które pomogą funkcjonować w codzienności. Zastosowanie leków przeciwdepresyjnych to jednak nie jedyny sposób, w jaki wyleczona może być depresja. Jak sobie radzić z chorobą na co dzień?
Istotne jest przerwanie błędnego koła i zwiększenie swojej aktywności. Nieustanne leżenie w łóżku wzmacnia poczucie winy, co negatywnie wpływa na samopoczucie. Warto zacząć od prostych czynności – umycia włosów czy złożenia prania. Nie należy przesadzać z wymaganiami wobec siebie, lecz stosować małe kroki. Bardzo ważne jest ponadto zadbanie o zdrową, zbilansowaną dietę, jak również o higienę snu, starając się utrzymywać regularny rytm dobowy.
Pomóc może także zwiększanie własnej wiedzy na temat depresji. Zrozumienie jej objawów daje niekiedy poczucie kontroli nad chorobą, co wpływa na obniżenie poczucia bezradności.
Zarówno bliscy osób chorych, jak i ludzie niemający z nimi styczności powinni zdawać sobie sprawę z tego, jak pomóc osobie z depresją i przyczynić się do poprawy jej zdrowia. Jeśli ktoś z otoczenia podejrzewa u siebie chorobę, lecz czuje opór wobec wizyty u lekarza psychiatry, warto zachęcić go do odwiedzin w gabinecie. Należy wykazać się cierpliwością, wyrozumiałością i brakiem osądów. Co ważne, depresja dotknąć może osoby w każdym wieku. Dobrze więc zwrócić uwagę na zachowanie zarówno dzieci czy małżonka, jak i seniorów. W ostatnim przypadku o wystąpieniu depresji może świadczyć bezsenność, obniżony nastrój czy bóle głowy. Również brak apetytu u osób starszych bywa oznaką choroby.
Depresja to więcej niż tylko brak energii. Zespół objawów chorobowych jest znacznie szerszy, a jego występowanie znacznie pogarsza zdolność do normalnego funkcjonowania. W przypadku podejrzenia u siebie depresji należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu lub bezpośrednio do psychiatry. Specjalista dobierze farmakoterapię i zaleci inne leczenie, dostosowane do potrzeb chorego. Pomoże w ten sposób poradzić sobie z objawami towarzyszącymi depresji, takimi jak bóle głowy, niedożywienie, duszności czy wzmożona senność. Pamiętajmy, że nieleczona choroba prowadzić może nawet do śmierci.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
