Choroba nowotworowa charakteryzuje się zwiększonymi procesami katabolicznymi, które polegają na rozpadzie związków złożonych na prostsze, w wyniku czego wydziela się energia. Prowadzą one do szybkiej utraty masy ciała u pacjenta. Wychudzony i osłabiony organizm nie ma siły walczyć z chorobą. Jednocześnie chory ma zwiększone zapotrzebowanie na energię, białko i niektóre składniki odżywcze. Jak wygląda prawidłowe żywienie pacjentów onkologicznych? Co jeść, a czego unikać w trakcie leczenia i rekonwalescencji?
Prawidłowa dieta pacjenta z nowotworem powinna umożliwiać utrzymanie lub uzyskanie prawidłowej masy ciała. Najważniejsze jest dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości energii, pełnowartościowego białka, węglowodanów, tłuszczów, witamin, składników mineralnych. Bardzo istotna w diecie chorego jest podaż wielonienasyconych kwasów tłuszczowych n-3, pozytywnie wpływają one bowiem na zmniejszenie stanu zapalnego oraz spowolnienie procesów nowotworowych. Należy zadbać o to, aby dieta była lekkostrawna, a jej konsystencja – dostosowana do stanu pacjenta. Zaleca się, aby posiłki nie były ani zbyt gorące, ani zbyt zimne. Ważne, aby były spożywane często (4–5 posiłków dziennie co 3–4 godziny), ale w małych objętościach. Ponieważ chorzy na raka często cierpią na brak apetytu, należy pamiętać również, by uwzględniały one preferencje żywieniowe danej osoby, były urozmaicone, smaczne i estetycznie podane.
Nieocenionym wsparciem w komponowaniu jadłospisu jest dietetyk kliniczny i zdecydowanie warto skorzystać z jego porady. Jest to szczególnie ważne w przypadku, kiedy pacjent jest niedożywiony i grozi mu kacheksja nowotworowa, a także gdy włączone zostaje żywienie enteralne lub parenteralne. Dzięki wsparciu specjalisty zyskuje się też pewność, że zalecenia dietetyczne oraz ewentualna suplementacja są dobrane do konkretnego przypadku, a pacjent będzie miał zapewnioną odpowiednią podaż składników odżywczych.
Jak powinna wyglądać dieta pacjenta onkologicznego? Po pierwsze, kluczowe jest odpowiednie nawodnienie organizmu, dlatego dziennie trzeba wypijać co najmniej 2 litry wody i innych niesłodzonych napojów, takich jak słaba herbata, kawa zbożowa, soki warzywne, kompoty owocowe. Bardzo ważnym elementem diety w chorobie onkologicznej są produkty zawierające białko (produkty mleczne, jaja, ryby, chude mięso). Należy regularnie spożywać produkty zbożowe (pieczywo, ryż, makaron, kasze), zdrowe tłuszcze (przede wszystkim oleje roślinne) oraz warzywa i owoce. Jeśli chory ma trudności z gryzieniem czy przełykaniem, jedzenie warto przed podaniem odpowiednio rozdrobić, na przykład zmiksować. Posiłki powinny być gotowane w wodzie albo na parze, duszone lub pieczone w naczyniu żaroodpornym czy rękawie, z kolei niewskazane jest smażenie, grillowanie, wędzenie oraz wielokrotne odgrzewanie.
Dieta lekkostrawna pozwoli ograniczyć lub wyeliminować często występujące u pacjentów onkologicznych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, ból brzucha czy biegunka. Nasiona roślin strączkowych, warzywa cebulowe i kapustne, a w niektórych przypadkach także produkty mleczne mogą być przez chorych źle tolerowane, więc z reguły zaleca się ich wykluczenie z jadłospisu lub spożywanie tylko w niewielkich ilościach. Z tej przyczyny niewskazane są też tłuste mięsa czy ostre przyprawy. Innymi produktami, których powinni unikać chorzy na raka, są grejpfruty i sok grejpfrutowy, a także niektóre zioła, ponieważ mogą one wchodzić w niepożądane reakcje z niektórymi lekami stosowanymi w terapii onkologicznej. Wykluczone są również substancje potencjalnie kancerogenne, w tym alkohol.
Dostarczenie odpowiedniej ilości składników odżywczych w czasie choroby nowotworowej bywa niekiedy znacznie utrudnione ze względu na występowanie u chorych różnego rodzaju dolegliwości. U pacjentów onkologicznych pojawiają się np. wymioty, mdłości, biegunki, trudności w połykaniu, zapalenia jamy ustnej czy też utrata apetytu, która często spowodowana jest zaburzeniami odczuwania smaku i zapachu oraz przyjmowanymi lekami. Dodatkowym problemem powodującym niedożywienie u pacjenta są zaburzenia trawienia oraz wchłaniania.
W takich przypadkach doskonałą alternatywą jest zastosowanie obok doustnej suplementacji także diety przemysłowej lub – jeśli pacjent nie jest w stanie spożywać pokarmów drogą naturalną – żywienia dojelitowego (enteralnego) albo pozajelitowego (parenteralnego).
Diety przemysłowe to wysokowartościowe produkty specjalnego przeznaczenia medycznego o ściśle określonym składzie, zawierające odpowiednie ilości energii, białka, węglowodanów, tłuszczów, witamin oraz składników mineralnych. Firma Fresenius Kabi Polska posiada w ofercie dietę Supportan DRINK idealnie dostosowaną do potrzeb pacjentów z chorobami nowotworowymi, w tym podczas radio- lub chemioterapii.
Supportan DRINK jest to zbilansowana dieta specjalistyczna, wysokoenergetyczna (150 kcal/100 ml), bogata w:
Supportan DRINK zapewnia prawidłowe odżywienie organizmu, niezwykle ważne w walce z chorobą, jak również we wspomaganiu procesu rekonwalescencji po zakończonym leczeniu.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
