Zapalenie wyrostka stanowi najczęstszą przyczynę nagłych interwencji chirurgicznych na świecie. Operacja wycięcia wyrostka robaczkowego, przeprowadzona odpowiednio wcześnie, na szczęście nie jest skomplikowana. Aby jednak leczenie zakończyło się pełnym sukcesem, konieczne jest zastosowanie specjalnej diety, która wspomaga funkcje układu pokarmowego. Określony schemat dietetyczny odciąża organizm, a równocześnie dostarcza mu wszystkich potrzebnych dla zdrowia składników odżywczych.
Początkowe objawy zapalenia wyrostka robaczkowego bywają niespecyficzne i mogą przypominać inne schorzenia układu pokarmowego. Klasyczny obraz kliniczny zazwyczaj rozpoczyna się od bólu w okolicy pępka, który w ciągu kilku godzin przemieszcza się do prawej dolnej części brzucha, koncentrując się w tzw. punkcie McBurneya. Bóle brzucha mają charakter stały i narastają wraz z rozwojem stanu zapalnego. Towarzyszą im często inne symptomy:
W przypadku podejrzenia zapalenia wyrostka robaczkowego kluczowe znaczenie ma szybka konsultacja medyczna. Lekarz przeprowadza dokładne badanie fizykalne, zleca badania laboratoryjne (m.in. morfologię krwi z oceną leukocytozy i CRP) oraz badania obrazowe, takie jak USG jamy brzusznej, a w niektórych przypadkach tomografię komputerową.
Podstawową metodą leczenia zapalenia wyrostka robaczkowego pozostaje zabieg chirurgiczny zwany appendektomią. Współczesna medycyna oferuje dwie główne techniki operacyjne: klasyczną (otwartą) oraz laparoskopową. Metoda laparoskopowa zyskuje coraz większą popularność ze względu na mniejszą inwazyjność, krótszy czas hospitalizacji i szybszą rekonwalescencję pacjenta. Zabieg polega na wykonaniu trzech niewielkich nacięć w powłokach brzusznych, przez które wprowadza się kamerę oraz narzędzia chirurgiczne. Chirurg, obserwując obraz z kamery na monitorze, odnajduje wyrostek, podwiązuje naczynia krwionośne i odcina zmieniony zapalnie narząd. Operacja wycięcia wyrostka robaczkowego metodą klasyczną wymaga natomiast wykonania dłuższego cięcia w prawym dole biodrowym. Niezależnie od wybranej metody (dopasowuje się ją indywidualnie do stanu pacjenta) zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym.
Przebieg samej operacji zależy od stopnia zaawansowania stanu zapalnego. W przypadkach niepowikłanych zabieg trwa zwykle do 60 minut. Jeśli jednak doszło do perforacji wyrostka robaczkowego i zapalenia otrzewnej, operacja może być bardziej skomplikowana i wymaga dokładnego płukania jamy brzusznej. Po zabiegu pacjent otrzymuje antybiotyki, leki przeciwbólowe oraz płyny dożylne.
Menu po operacji wyrostka robaczkowego w pierwszej dobie różni się od tego w kolejnych dniach. Po dobie od zabiegu chory otrzymuje niewielkie ilości płynów obojętnych. Może to być woda niegazowana, napar z rumianku lub słaba herbata. Jej ilość na dobę wynosi do pół litra. Ma to na celu sprawdzenie tolerancji przewodu pokarmowego po wystąpieniu pierwszych ruchów perystaltycznych jelit. Porcja jednorazowa płynu musi być niewielka, około 20 do 60 mililitrów.
Jeżeli po pierwszej dobie nie ma żadnych powikłań i przeciwwskazań, chory przechodzi na dietę kleikowo-papkową. Są to kleiki ryżowe oraz drobne kasze gotowane na wodzie. Mogą być też przygotowywane na mleku lub słabych wywarach. W drugiej dobie włączane do diety są płyny lekko słodzone. Słaba herbata może zostać podana z niewielką ilością mleka. Po pierwszym wypróżnieniu wdraża się papkowatą, lekkostrawną dietę, w której skład może wejść chudy rosół, zupa jarzynowa, zupa mleczna, rozmiękczone pieczywo pszenne. Można zjeść twarożek, przetarte warzywa, rozrzedzone soki owocowe. Powikłania, które uniemożliwiają żywienie doustne, wymagają żywienia pozajelitowego lub do przewodu pokarmowego.
Dieta lekkostrawna po operacji wyrostka zalecana jest przez okres około 3 tygodni. Ma ona na celu odciążenie układu pokarmowego i wspomożenie rekonwalescencji. Musi dostarczyć wszystkich niezbędnych składników odżywczych dla organizmu. Potrawy powinny być przygotowywane odpowiednimi technikami. Nie należy całkowicie wykluczać z jadłospisu błonnika – jego niewielka ilość jest niezbędna do prawidłowej pracy jelit. Posiłki powinny być spożywane w 5 regularnie podawanych porcjach o umiarkowanej temperaturze. Niewskazane są potrawy zimne lub gorące. Posiłki nie mogą być ciężkostrawne, wzdymające, z dużą ilością błonnika lub tłuste. Nie stosuje się do nich ostrych przypraw. Należy z niej wykluczyć produkty, które działają drażniąco na układ pokarmowy. Musi jednak pokrywać zapotrzebowanie energetyczne i pokarmowe, tak jak dla zdrowego człowieka.
Odpowiednia dieta osoby po operacji wyrostka robaczkowego wymaga zastosowania specjalnych technik przyrządzania posiłków. Owoce i warzywa muszą zostać obrane i poddane obróbce termicznej. Mogą zostać rozdrobnione mechanicznie. Podstawą wyżywienia powinny być posiłki gotowane w wodzie lub na parze. Część potraw należy upiec bez tłuszczu – może to być danie przyrządzone w rękawie czy folii. Jadłospis powinien zawierać także dania spulchnione z użyciem namoczonej bułki czy ubitej piany z białek. Żywność nie może być smażona i pieczona na tłuszczu. Oleje i masło dodaje się na surowo do już przygotowanych posiłków.
Jak zostało już wspomniane, dieta lekkostrawna po wycięciu wyrostka robaczkowego może zawierać błonnik pokarmowy w niewielkich ilościach, najlepiej w postaci dojrzałych owoców, drobnych kasz, młodych warzyw i pieczywa pszennego. Z jakich produktów składa się dieta po operacji wyrostka? Jadłospis powinien obejmować:
Oleje, masła i oliwy dodaje się do gotowych posiłków, na surowo. Potraw nie doprawiamy ostrymi przyprawami. Zamiast nich stosujemy anyżek, wanilię, kminek, bazylię, imbir, koperek i pietruszkę oraz sok z cytryny. Na deser można jeść kisiele, galaretki lub ciasto drożdżowe, ale czerstwe. Do picia zalecane są ziołowe napary, soki owocowo-warzywne, słaba herbata lub kawa zbożowa z mlekiem. Napoje mogą być słodzone miodem.
Niezwykle pomocne w utrzymaniu prawidłowego bilansu energetycznego mogą okazać się diety doustne, należy jednak wybierać te, które cechują się wysoką tolerancją, czyli nie będą powodować dyskomfortu ze strony przewodu pokarmowego. Diety doustne takie jak Fresubin Protein Energy Drink czy Supportan Drink są tak skomponowane, aby dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych oraz przyspieszać powrót do zdrowia.
Całkowicie zabronione są potrawy smażone i pieczone w tłuszczu. Dania tłuste, z dużą ilością błonnika i wędzone długo zalegają w żołądku, powodując nadmierne wydzielanie soków trawiennych i wzdęcia. Dlatego wykluczmy je z diety, podobnie jak ostre przyprawy i marynaty. Rezygnujemy z używek oraz potraw wysoko przetworzonych. Lista produktów zabronionych po operacji oprócz alkoholu, naturalnej kawy, napojów gazowanych zawiera także warzywa kapustne, nasiona roślin strączkowych, cebulę, czosnek, ogórka, rzodkiewkę, pełnoziarniste pieczywo, jaja smażone i na twardo, tłuste gatunki mięs, wędliny i ryby. Wykluczamy tłuste produkty mleczne, sery dojrzewające, grube kasze, orzechy, pestki, gruszki, śliwki, wiśnie oraz owoce suszone. Dania typu fast food, słodycze, ciasta, kakao i czekolada to także produkty, z których należy zrezygnować.
Gorączka, ostry ból w prawej, dolnej części brzucha, mdłości i wymioty – wszystkie te symptomy mogą oznaczać, że wyrostek robaczkowy uległ zapaleniu i konieczna jest szybka interwencja chirurgiczna. Prawidłowe odżywianie po usunięciu wyrostka jest bardzo ważna – należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń dietetycznych. Po 3 tygodniach można stopniowo wzbogacać jadłospis o dodatkowe produkty. Nie zaleca się powrotu do niezdrowego sposobu odżywiania.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
