Rak trzustki to choroba, która zazwyczaj dotyka osoby po 60. roku życia. Z reguły wykrywana jest dość późno ze względu na to, że nie daje wczesnych objawów, które mogłyby jednoznacznie na nią wskazywać. Jako główne przyczyny nowotworu wskazuje się uwarunkowania genetyczne oraz niezdrowy tryb życia – np. palenie papierosów, brak aktywności fizycznej i nieodpowiednią dietę. Ponadto rak trzustki może częściej występować u osób z nadwagą, cukrzycą oraz chorobą wrzodową czy prowadzących siedzący tryb życia. Jak powinna wyglądać dieta trzustkowa? Co jeść, by wspomóc proces leczenia i rekonwalescencji?
Dieta trzustkowa powinna być dostosowana do etapu choroby, który jest zdiagnozowany u pacjenta, a także do zastosowanego leczenia. Jest to bardzo ważne, gdyż trzustka bierze czynny udział w procesie trawienia pokarmów. Dlatego dieta osoby chorej na raka trzustki powinna przede wszystkim pozwolić na odciążenie chorego narządu. Dzięki odpowiednio dobranemu jadłospisowi proces leczenia często przebiega lepiej w porównaniu do chorych, którzy nie stosują się do zaleceń dietetycznych.
Najlepiej, jeśli już od momentu diagnozy dieta jest układana wraz z dietetykiem według indywidualnych potrzeb żywieniowych pacjenta. Pozwala to na zapewnienie choremu wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Warto pamiętać, że dieta powinna dostarczać odpowiednią liczbę kalorii, dzięki którym organizm będzie w stanie pokryć zapotrzebowanie energetyczne komórek. Istotne jest też odpowiednie zbilansowanie wszelkich makro- i mikroelementów, które wpływają na prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Wczesna interwencja żywieniowa pomoże zapobiec niedożywieniu i kacheksji nowotworowej.
Dodatkowo należy pamiętać o tym, że dieta w chorobie nowotworowej trzustki powinna być również lekkostrawna, a co za tym idzie – zawierać błonnik oraz jak najmniej tłuszczów.
Przy diecie trzustkowej należy pamiętać o zasadach żywieniowych opracowanych dla pacjentów onkologicznych. A zatem dieta osób chorych powinna wzmacniać organizm i jednocześnie nie obciążać układu pokarmowego. Im lepiej będzie funkcjonował organizm, tym lepsze rokowania na wyjście z choroby.
Przy chorobie nowotworowej trzustki zaleca się przyjmowanie niewielkich porcji pożywienia. Cały dzienny jadłospis powinien być podzielony na 5 do nawet 8 posiłków, które będą dostarczały energii i potrzebnych składników odżywczych.
Dieta przy raku trzustki powinna być bogata w warzywa i owoce. Należy wybierać te najbardziej lekkostrawne i ze stosunkowo dużą zawartością błonnika. Najlepiej wybierać produkty pochodzące z upraw ekologicznych. Owoce i warzywa przed podaniem trzeba obrać ze skórki, która często jest gorzej trawiona przez układ pokarmowy. W przypadku choroby nowotworowej trzustki szczególnie zaleca się włączenie do jadłospisu selera. Naukowcy zajmujący się tą chorobą udowadniają, że substancje zawarte w tym warzywie, w tym apigenina, mogą powodować, że komórki nowotworowe stają się bardziej podatne na terapie stosowane w leczeniu tej choroby. Oprócz tego w selerze znajduje się dużo luteoliny, która ma działanie przeciwzapalne.
W diecie osób chorych na raka trzustki dozwolone są również takie produkty spożywcze, jak chude, białe mięsa (np. drób, mięso królika), chude przetwory mleczne i mleko oraz jasne pieczywo pszenne.
Chorzy na nowotwory złośliwe trzustki mogą mieć nudności, wykazywać brak apetytu lub jadłowstręt. W takich sytuacjach warto skontaktować się z dietetykiem i lekarzem prowadzącym, gdyż może to spowodować znaczną utratę masy ciała i osłabienie organizmu. W niektórych przypadkach, zwłaszcza w stanach niedożywienia czy w okresie pooperacyjnym, potrzebne okazuje się uzupełnienie diety lub całkowite jej zastąpienie preparatami specjalnego przeznaczenia medycznego.
Dla pacjentów na diecie trzustkowej stosownym produktem jest Survimed OPD 1,5 kcal Drink lub Fresubin Jucy Drink. Jest to beztłuszczowa dieta w postaci napoju. Produkt ten nie zawiera błonnika i glutenu, więc może być spożywany przez osoby z nietolerancją na gluten. Jest też wolny od laktozy. Ma wiśniowy smak i dostarcza choremu odpowiednie ilości energii i niezbędnych składników odżywczych.
Jeśli w ramach leczenia onkologicznego doszło do resekcji trzustki, konieczne jest wdrożenie suplementacji enzymów trzustkowych.

Dieta trzustkowa, jak to zostało wyżej wspomniane, to dieta lekkostrawna i nieobciążająca układu pokarmowego. Dlatego należy w niej całkowicie wyeliminować potrawy smażone i zminimalizować ilość spożywanych tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, które zawierają nasycone kwasy tłuszczowe. Dania dla osoby z rakiem trzustki najlepiej przygotowywać na parze, gotować w wodzie lub zapiekać w folii w piekarniku (bez wcześniejszego przesmażania na patelni).
Chory powinien unikać również pełnotłustych produktów mlecznych – można je zastąpić lżejszymi jogurtami o obniżonej zawartości tłuszczu. Warto też zrezygnować z ostrych i ciężkostrawnych warzyw i owoców, a także takich, które mogą powodować wzdęcia, w tym kapusty, fasoli, grochu, kalafiora, rzodkiewki i grzybów. Potrawy powinny być doprawiane delikatnymi przyprawami i ziołami. Należy unikać pieprzu czy papryki chili, gdyż te przyprawy mogą powodować podrażnianie układu pokarmowego. Z diety chorego najlepiej wyłączyć także słodycze, gdyż bardzo dużo z nich zawiera duże ilości tłuszczów, a także sztuczne substancje barwiące i aromatyzujące.
Podobnie jak w innych chorobach nowotworowych, tak i w przypadku raka trzustki należy zrezygnować z alkoholu. Chory nie powinien spożywać nawet najmniejszych jego ilości. Chodzi tutaj nie tylko o oddziaływanie na układ pokarmowy, lecz także o możliwość reakcji ze stosowanymi lekami, co może negatywnie wpływać na skuteczność prowadzonej terapii.
Badania naukowe wskazują, że sposób odżywiania może znacząco wpływać na ryzyko rozwoju groźnej choroby, jaką jest rak trzustki. Podstawą dietoprofilaktyki powinny być warzywa i owoce bogate w przeciwutleniacze, które zwalczają wolne rodniki i chronią komórki przed uszkodzeniami. Szczególnie cenne są warzywa krzyżowe, takie jak brokuły, kalafior czy jarmuż, oraz czerwone i pomarańczowe warzywa zawierające karotenoidy. Nie można zapominać o roli błonnika pokarmowego, który wspomaga pracę układu pokarmowego i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała.
Kluczowe znaczenie w diecie antynowotworowej ma ograniczenie spożycia produktów zwiększających ryzyko zachorowania na raka trzustki.
W codziennym menu powinny znaleźć się także produkty pełnoziarniste, które są źródłem cennych składników odżywczych i błonnika. Warto włączyć do diety zieloną herbatę, która zawiera polifenole o działaniu przeciwnowotworowym. Innym polecanym produktem o właściwościach przeciwzapalnych i przeciwnowotworowych jest kurkuma.
Nie można zapominać o odpowiednim nawodnieniu organizmu. Regularne picie wody wspomaga pracę trzustki i pomaga w usuwaniu toksyn z organizmu. Zaleca się wypijanie minimum 1,5–2 litrów wody dziennie, najlepiej niegazowanej.
Serwis zywieniemazanczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.