Czas gojenia się rany pooperacyjnej może być bardzo zróżnicowany. Oprócz rodzaju rany czy założonych szwów na szybkość gojenia wpływa m.in. sposób pielęgnacji czy stosowana przez chorego dieta. Sięgając po odpowiednie składniki odżywcze, możemy znacznie skrócić czas powrotu do zdrowia.
Raną pooperacyjną określamy każdą ranę, która powstała podczas przeprowadzania interwencji chirurgicznej. To rany powstałe w wyniku przerwania anatomicznej ciągłości tkanek. Obecnie, dzięki zastosowaniu nowych technik medycznych, rany pooperacyjne są coraz mniejsze i trudniejsze do zauważenia. Warto jednak pamiętać, że każda rana pooperacyjna stanowi potencjalne zagrożenie, ze względu na możliwe powikłania.
Długość gojenia rany uzależniona jest od wielu czynników i często pozostaje kwestią indywidualną. Znaczenie mają m.in. rodzaj rany, operowana okolica czy typ zastosowanych szwów (plastry na rany pooperacyjne stosuje się bezpośrednio po zakończonej operacji). Nie bez znaczenia pozostają też takie czynniki jak wiek, ogólny stan zdrowia pacjenta oraz jego kondycja. Warto pamiętać, by pierwsze tygodnie po operacji pozbawione były wysiłku fizycznego oraz wszelkich tarć w okolicy rany (miejsce zranienia powinno być zabezpieczone przed podrażnieniami mechanicznymi).
Określeniem „gojenie się rany” nazywamy cały skomplikowany proces, składający się z wielu etapów i prowadzący do zajścia w ranie zmian, na skutek których dochodzi do jej zamknięcia, a następnie powstania blizny. Na proces ten składają się takie etapy jak samozasklepianie się naczyń krwionośnych, oczyszczanie rany i odbudowa uszkodzonej w zabiegu chirurgicznym tkanki.
To, ile czasu potrwa gojenie się rany, zależy – jak wspomniano wyżej – od wielu czynników. Poza samym typem takiej rany i szwów ważny jest ogólny stan organizmu. Okazuje się, że jednym z kluczowych czynników jest stan odżywienia pacjenta, ponieważ niedobór pewnych składników odżywczych oraz witamin i minerałów może znacznie wydłużyć czas gojenia.
Odpowiednie dbanie o ranę pooperacyjną i ogólną poprawę kondycji organizmu może w dużym stopniu przyspieszyć proces regeneracji i sprawić, że rana zagoi się o wiele szybciej. Kluczowe jest trzymanie się zaleceń lekarza, który określi wymaganą częstość zmiany opatrunku (np. na rany sączące najlepsze są opatrunki hydrowłókniste, hydrokoloidowe i alginianowe) oraz sposób oczyszczania rany – najczęściej sięga się po specjalistyczne środki o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwwirusowym czy przeciwgrzybiczym. W skrócie każdą „pracę” w czasie zmiany opatrunku można sprowadzić do trzech żelaznych punktów: umyj ręce (ważna jest codzienna higiena ciała) oczyść ranę, załóż jałowy opatrunek. O ile krótki prysznic jest zalecany, o tyle z reguły niewskazane jest dłuższe moczenie rany pooperacyjnej (należy więc unikać kąpieli). Ważną sprawą jest dokładne obserwowanie rany (zwłaszcza jeśli miało miejsce szycie rany) i szybkie reagowanie na wszelkie niepokojące objawy – być może doszło do zakażenia (jego objawem jest najczęściej tzw. wysięk ropny, czyli gęsty płyn wydzielający się z rany) i konieczne będzie wzięcie antybiotyku. Np. zaczerwienienie wokół rany jest zasadniczo normalną reakcją organizmu w początkowej fazie gojenia się. Jeśli natomiast utrzymuje się dłużej, wraz z innymi objawami (silny ból, gorączka czy wspomniany wcześniej wysięk ropny), należy koniecznie skontaktować się z lekarzem.
Jednym z kluczowych elementów przyspieszających gojenie ran jest odpowiednia dieta. Dzieje się tak m.in. ze względu na ogromną rolę pewnych witamin i minerałów w regeneracji tkanek. Szczególne znaczenie mają tu przeciwutleniacze, takie jak witaminy C czy E, cynk bądź selen.
Witamina C odpowiada za produkcję kolagenu, niezbędnego dla zachowania elastyczności i odpowiedniej regeneracji skóry, a tym samym – do odbudowy uszkodzonych tkanek. Ma także nieoceniony wpływ na uszczelnianie naczyń krwionośnych i ochronę ran przed infekcjami.
Do grupy stymulatorów komórkowych, czyli substancji wspierających odbudowę tkanek, należą też witaminy A czy E. Wśród innych ważnych mikro- i makroelementów, których nie może zabraknąć w diecie osoby z raną pooperacyjną, wymienić można m.in. cynk, selen i witaminy z grupy B.
W szybkim gojeniu się rany skutecznie pomoże zachowanie odpowiednio zbilansowanej diety – niedożywienie jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka, mogących wydłużać czas gojenia. Brak wystarczającej ilości składników odżywczych, zwłaszcza białka, a także niezbędnych witamin i minerałów, nie pozwala na skuteczne zachodzenie procesu regeneracji. Jednocześnie spowodowany niedożywieniem niedobór tych substancji znacząco zwiększa ryzyko zakażenia rany, co w skrajnych przypadkach doprowadzić może nawet do śmierci chorego.
Prawidłowa dieta jest ważna na wszystkich etapach procesu gojenia. Skuteczna odbudowa komórek i zapobieganie powstaniu zakażenia możliwe są tylko wtedy, gdy organizm otrzymuje odpowiednią ilość energii – dlatego zalecane jest spożywanie posiłków wysokoenergetycznych. Niezwykle istotne jest dostarczanie dużej ilości białka, odpowiadającego nie tylko za odbudowę komórek, ale też za odpowiedź immunologiczną. Wskazane jest sięgnięcie po produkty zawierające lizynę i argininę, a także wspomniane wyżej mikro- i makroelementy.
Rany można podzielić na wiele rodzajów ze względu na przyjęte czynniki dominujące (np. rany proste, rany złożone i rany powikłane). Jednym z kryteriów podziału ran jest ryzyko zakażenia. Kierując się nim, można podzielić rany na te o małym ryzyku zakażenia: czyste (rany operacyjne występujące w obrębie odkażonej skóry), rany czyste skażone (większość świeżych ran urazowych oraz rany po operacji powstałe po otwarciu przewodu pokarmowego, dróg oddechowych czy układu moczowo-płciowego), rany skażone (większość operacji doraźnych). Z kolei rany o dużym ryzyku zakażenia można podzielić na: rany o dużym skażeniu (np. kąsane, postrzałowe, kłute – tutaj dotykamy kolejnego podziału ran – obszerne uszkodzenie tkanek, może wystąpić zapalenie otrzewnej) oraz rany stare (nieopatrzone powyżej 12 godzin).
| Posiłek | Przykładowy jadłospis |
| Śniadanie | Pieczywo pełnoziarniste, twarożek z papryką, jajko na miękko, sok pomarańczowy |
| Obiad | Zupa jarzynowa, kasza gryczana, zrazy wołowe, surówka z marchwi i jabłka, woda z cytryną |
| Kolacja | Jaglanka na mleku z owocami lub pieczywo pełnoziarniste z wędzonym łososiem, serkiem fromage i pomidorem |
Zapewnienie wysokoenergetycznej, bogatej w białko i niezbędne mikro- oraz makroelementy diety może być trudne – ze względu na stan chorego, brak apetytu czy trudności z przygotowywaniem takich posiłków. Z pomocą przychodzi nam żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, stworzona z myślą o pacjentach zagrożonych niedożywieniem lub niedożywionych. Gotowy do użycia Fresubin Protein Drink to wygodny i skuteczny sposób na dostarczenie wszystkich niezbędnych składników odżywczych, witamin i minerałów.
Fresubin Protein Drink sprawdza się doskonale w przypadku osób o zwiększonym zapotrzebowaniu na białko i energię, może być stosowany jako jedyne źródło pożywienia lub uzupełniająco. Jest odpowiedni dla osób z nietolerancjami pokarmowymi. Dzięki wysokiej zawartości witamin A, E, C czy z grupy B, a także selenu i cynku, skutecznie wspiera gojenie ran.
Proces gojenia ran trwa z reguły długo. Najkorzystniejszy jest tzw. rychłozrost, w którym brzegi rany łączą się ze sobą (tworząc bliznę) w prawidłowo postępującym procesie gojenia. Przyspieszyć może go odpowiednia dieta – bogata w energię, białko, witaminy i minerały. W połączeniu z właściwą pielęgnacją ran i przestrzeganiem zaleceń lekarza zbilansowany sposób odżywiania pomoże zapobiec zakażeniu i przyspieszy ich gojenie.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
