>
>
Dostęp naczyniowy do prowadzenia żywienia pozajelitowego
Ostatnia aktualizacja: 2025-06-11 10:44:12

Dostęp naczyniowy do prowadzenia żywienia pozajelitowego

InneSupportan DRINKŻywienie medyczne

Spis treści

Mieszaninę odżywczą pozajelitową można podać choremu tylko dożylnie. Polega to na przetoczeniu składników odżywczych bezpośrednio do układu krwionośnego – z pominięciem przewodu pokarmowego. W oddziałach szpitalnych pacjenci otrzymują żywienie pozajelitowe do żył obwodowych (zwykle przedramienia, ręki) przez obwodowe kaniule wprowadzane dalej (prowadzące do cieńszych żył obwodowych znajdujących się np. na kończynach górnych), wtedy, gdy planowane jest krótkotrwałe ŻP, a worek żywieniowy ma taki skład (niską osmolarność), że może być podawany do żył obwodowych. Wszystko to umożliwia przyswojenie przez pacjenta niezbędnych do życia składników odżywczych.

 

Większość chorych hospitalizowanych otrzymuje żywienie pozajelitowe do żył centralnych przez centralne cewniki naczyniowe (potocznie nazywane głębokimi wkłuciami). Ważna uwaga: owe cewniki, służące do wprowadzenia żywienia pozajelitowego oraz podawania leków absolutnie nie mogą być stosowane do pobierania krwi chorującego.

Jak przystąpić do czynności służących przygotowaniu do żywienia pozajelitowego?

W domowym żywieniu pozajelitowym, długich żywieniach szpitalnych do podaży mieszaniny odżywczej wykorzystywane są wkłucia tunelizowane typu Broviac, PICC. Rzadziej mieszaninę odżywczą podaje się przez porty naczyniowe. Kluczowym elementem, jeśli chodzi o tego rodzaju żywienie, zarówno w warunkach domowych, jak i w warunkach szpitalnych jest wykonanie czynności niezbędnych zapewniających sterylność całego procesu (nie wspominając o umiejętności sporządzania mieszanin żywieniowych oraz posługiwania się cewnikiem żylnym – w przypadku tego ostatniego, aby uniknąć powikłań zakrzepowych, po każdym użyciu cewnika powinno wypełnić się go środkiem przeciwkrzepliwym). Żywienie pozajelitowe dzieli się na dwa rodzaje, ze względu na formę jego podaży: obwodowe żywienie pozajelitowe (jego ograniczenia to: osmolarność, objętość płynów, czas trwania żywienia, kaliber naczyń, wenflony) oraz centralne żywienie pozajelitowe (realizowane poprzez specjalne cewniki żylne oraz porty podskórne).

 

Czy każdy pacjent może dostać żywienie pozajelitowe?

 

Nie wszyscy pacjenci otrzymają żywienie pozajelitowe. Część będzie kwalifikowana do innych metod wsparcia żywieniowego, część ma przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego. Na pewno w sytuacji, kiedy klasyczne żywienie z udziałem przewodu pokarmowego jest całkowicie niemożliwe, wtedy (zawsze po obowiązkowej konsultacji z lekarzem prowadzącym) pomocy można szukać w domowym żywieniu pozajelitowym.

Przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego:

  • dobry stan odżywienia u pacjenta, u którego przewidujemy wznowienie podaży doustnej (jedzenia) lub podanie żywienia dojelitowego w ciągu kilku dni,
  • sprawny przewód pokarmowy, umożliwiający przeprowadzenie innej metody żywienia (zawsze, jeżeli istnieje możliwość wykorzystania przewodu pokarmowego, lekarz będzie się starał zastosować żywienie dojelitowe lub doustne),
  • brak zgody chorego na przyjmowanie składników pokarmowych opisywaną drogą,
  • złe rokowanie chorego nie kwalifikujące go do agresywnego leczenia żywieniowego (stan agonalny, zaawansowany stan terminalny),
  • wstrząs, który może spowodować, że przez krótki czas taka postać żywienia będzie niemożliwa,
  • ciężkie zaburzenia metaboliczne, które sprawiają, że nie można podać choremu mieszanin odżywczych.

 

Czy każdy pacjent, u którego zdecydowano się przeprowadzić żywienie pozajelitowe otrzyma je natychmiast?

 

Nie, żywienie pozajelitowe jest złożoną procedurą medyczną, która wymaga nie tylko wyboru metody żywienia, rodzaju mieszanin odżywczych oraz przeprowadzenia czynności umożliwiających dostęp naczyniowy do żywienia pozajelitowego.

Pamiętajmy, że ŻP to ingerencja w metabolizm pacjenta. Rozpoczynając leczenie pozajelitowe lekarz kieruje się:

  • wskazaniami
  • stanem klinicznym chorego (żywienie pozajelitowe może w przypadku najbardziej inwazyjnych chorób uniemożliwić skrajne wyniszczenie pacjenta, czyli tzw. kacheksję),
  • zapotrzebowaniem pacjenta na składniki odżywcze (białko, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, witaminy i pierwiastki śladowe – w przypadku żywienia pozajelitowego podawane są w postaci zmieszanych ze sobą roztworów),
  • szczególnie ważne jest przygotowanie pacjenta do leczenia żywieniowego.

 

Przygotowanie do żywienia pozajelitowego częściowego lub suplementarnego

Analizując stan chorego, wyniki badań, zapotrzebowanie odżywcze lekarz stara się przygotować pacjenta do rozpoczęcia leczenia żywieniowego.

Podanie żywienia pozajelitowego choremu niestabilnemu metabolicznie może spowodować groźne dla życia i zdrowia powikłania.

W trakcie przygotowania do żywienia pozajelitowego wyrównywane są wszystkie zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, gospodarki kwasowo-zasadowej, glukoza a także niedobory witamin, szczególnie tiaminy (witaminy B1).

Aby móc przeprowadzić żywienie pozajelitowe, chory musi mieć co najmniej:

  • wydolny układ krążenia,
  • wydolny układ oddechowy,
  • wyrównane zaburzenia wodno-elektrolitowe,
  • wyrównane zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej,
  • wydolny układ wydalniczy,
  • prawidłowy poziom glukozy we krwi.

Dopiero po odpowiednim przygotowaniu lekarz rozpoczyna żywienie pozajelitowe. Przygotowanie to trwa zwykle kilka dni. To krótki czas, w którym chory jest leczony, obserwowany, ma zakładany dostęp do żywienia.

W skrajnych przypadkach przygotowanie do leczenia żywieniowego może być znacznie dłuższe.

 

 

 

Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Interesuje Cię temat żywienia klinicznego?

Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.

Podziel się tym artykułem:

Udostępnij na Facebooku
Tweetnij
Udostępnij na Linkedin
Wyślij e-mail

Powiązane produkty:

frebini-energy-drink
Frebini Energy DRINK
Dla dzieci
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny

Dbaj o siebie!

Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.

Mogą Cię zainteresować:

Poznaj nasze produkty

Fresubin PRO COMPACT Drink
Fresubin PRO COMPACT Drink
Dieta wysokoenergetyczna (2,4 kcal/ml), wysokobiałkowa (14,4g białka/100ml), o wysokiej zawartości wapnia oraz witaminy D
Fresubin Plant Based Drink ze składem
Fresubin Plant Based Drink
Żywność medyczna zwierająca w 100% roślinne składniki
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny
Fresubin Protein Energy Drink ze składem
Fresubin Protein Energy DRINK
Choroby wieku podeszłego
supportan-drink
Supportan DRINK
Onkologia
Diben-DRINK
Diben Drink
Cukrzyca

Zapisz się do newslettera

Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.

Zgoda na przetwarzanie danych według polityki prywatności*