Czasem wystarczy tylko kilka prostych zmian w diecie. Trzeba jednak wiedzieć, które produkty są tak naprawdę bogate w składniki odżywcze. Ważne jest także zachowanie równowagi w postaci witamin i minerałów. Jak można zatem zwiększyć wartość odżywczą w praktyce? Jakie produkty wybierać, a których unikać? Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki, ciekawostki i przede wszystkim sprawdzoną wiedzę na temat żywności.
Wartość odżywcza produktu to informacja o ilości energii i składników pokarmowych, które produkt dostarcza. Jest bardzo ważna z punktu widzenia konsumenta. To dzięki niej konsument ma dostęp do danych o wartości energetycznej (kcal, kJ), tłuszczu, węglowodanach, białku, cukrach i soli zawartych w produkcie. Na etykietach żywnościowych podawane są również informacje o zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych, składników mineralnych i witamin.
Dlaczego wartość odżywcza jest ważna? Przede wszystkim pomaga ona w wyborze produktu, który odpowiada potrzebom energetycznym i żywieniowym. Ułatwia kontrolowanie masy ciała, dając osobom np. na diecie redukcyjnej możliwość kontroli spożycia kalorii i makroskładników. Pomaga także w wyborze zdrowych produktów, pozwalając na identyfikację produktów bogatych w składniki odżywcze i niskokalorycznych.
Aby zwiększyć wartość odżywczą przyjmowanych pokarmów, czasem wystarczy wprowadzić kilka prostych zmian w swojej diecie. W praktyce polega to na dokonywaniu dobrych wyborów, co w przypadku odżywiania odnosi się do sięgania po bogate w składniki odżywcze produkty. W dość ogólny sposób można sprowadzić to do kilku rad, aby wybierać pełnoziarniste produkty zamiast przetworzonych, włączyć do diety więcej owoców i warzyw, dodawać do posiłków zdrowe tłuszcze oraz dbać o odpowiednią podaż białka.
Zwiększać wartość odżywczą w praktyce można także poprzez ograniczanie. W tym przypadku jest to ograniczanie spożycia słodyczy, przetworzonej żywności i napojów gazowanych. Warto też unikać smażenia potraw – zdrowsze metody obróbki termicznej to zdecydowanie gotowanie, duszenie i pieczenie. Co jeszcze jest na plus? Zwiększenie spożycia błonnika, co pomaga w trawieniu, zapewnia uczucie sytości i wspiera zdrowie jelit.
Zdaniem ekspertów dobrym nawykiem jest spożywanie częściej małych posiłków, które może pomóc w utrzymaniu stabilnego poziomu cukru we krwi i lepszym trawieniu.
Produkty o niskiej wartości odżywczej to takie, które dostarczają niewiele składników odżywczych w stosunku do zawartej w nich energii (kalorii). Są to między innymi słodycze, produkty przetworzone i napoje słodzone, które mogą zawierać dużo cukru i tłuszczu, a niewiele witamin, składników mineralnych i błonnika.
Na liście poniżej znajduje się kilka przykładów produktów spożywczych o niskiej wartości odżywczej:
Znikoma ilość poszczególnych składników odżywczych zawarta w tego typu produktach nie wypływa korzystnie na ludzki organizm. Co więcej, z punktu widzenia konsumenta warto ich unikać, gdyż mogą one jedynie niekorzystnie odbijać się na zdrowiu, prowadząc do nadwagi i otyłości, zwiększając ryzyko chorób, takich jak cukrzyca typu 2, choroby serca, nadciśnienie tętnicze i niektóre rodzaje nowotworów. Może też powodować niedobory witamin i minerałów, co wpływa negatywnie na samopoczucie.
Po drugiej stronie, jako produkty o wysokiej wartości odżywczej, znajdują się te, które dostarczają wielu witamin, minerałów, przeciwutleniaczy, błonnika i niezbędnych kwasów tłuszczowych. Dodatkowo są niskokaloryczne, pomagają w utrzymaniu wagi, kontrolują głód i nie obciążają organizmu nadmierną ilością kalorii.
Do przykładów produktów o wysokiej wartości odżywczej można zaliczyć:
Wytyczne dotyczące przekazywania konsumentom informacji na temat żywności w Unii Europejskiej są ściśle regulowane przez przepisy prawa żywnościowego. Najważniejszym aktem prawnym w tym zakresie jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. To obszerne rozporządzenie określa ogólne zasady, wymagania i obowiązki dotyczące znakowania żywności, mając na celu zapewnienie konsumentom podstawy do dokonywania świadomych wyborów żywieniowych.
Jednym z kluczowych elementów tego rozporządzenia jest obowiązek umieszczania na etykiecie produktu informacji o wartości odżywczej. Musi ona zawierać między innymi wartość energetyczną oraz zawartość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka i soli, wyrażone na 100 g lub 100 ml produktów spożywczych, a także opcjonalnie w przeliczeniu na porcję. Szczegółowe zasady dotyczące sposobu prezentowania tych informacji, w tym wielkości czcionki i kolejności danych, są doprecyzowywane w kolejnych aktach prawnych, w tym w rozporządzeniach Komisji. W kontekście wytycznych dotyczących przekazywania konsumentom informacji na temat żywności zarówno zawartość kwasów tłuszczowych nasyconych, jak i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych jest regulowana.
Decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady są także wyjątki od ogólnego obowiązku znakowania żywności. Produkty spożywcze, które są zwolnione z niektórych lub wszystkich wymagań dotyczących znakowania żywności to m.in. miód (produkt jednoskładnikowy), drożdże, produkty sprzedawane na wagę lub na sztuki (owoce i warzywa).
Warto zaznaczyć, że na przestrzeni lat wprowadzane były liczne zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego w kontekście informacji na temat żywności przekazywanych konsumentom. Parlament Europejski i Rada regularnie pracują nad nowymi inicjatywami w sektorze żywnościowym. Te zmiany są często wprowadzane w odpowiedzi na nowe dowody naukowe, zmieniające się preferencje konsumentów lub w celu uproszczenia i ujednolicenia przepisów prawa żywnościowego na poziomie Unii Europejskiej.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
