COVID-19 to zakaźna choroba układu oddechowego – może przypominać zwykłe przeziębienie, ale też powodować zapalenie płuc i niewydolność oddechową. W celu zminimalizowania ryzyka zachorowania warto stosować się do zaleceń epidemiologicznych, dbać o higienę i wzmacniać swoją odporność.
Koronawirusem nazywana jest potocznie zakaźna choroba COVID-19, wywołana przez tzw. wirusa z Wuhan, odpowiedzialnego za wybuch epidemii w Chinach pod koniec 2019 r. Koronawirusy to duża grupa wirusów atakujących zwierzęta i ludzi, ze względu na liczne mutacje często przechodząca na nowe gatunki. W przypadku ludzi może powodować problemy z funkcjonowaniem dróg oddechowych o różnym stopniu nasilenia – zarówno niegroźne przeziębienia, jak i zagrażające życiu zespoły, np. SARS czy MERS. 11 marca 2020 r. WHO, czyli Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła pandemię COVID-19. W Polsce, rozporządzeniem ministra zdrowia, 20 marca tego samego roku odwołano stan zagrożenia epidemicznego i wprowadzono stan epidemii (tzw. pacjent zero był mieszkańcem Cybinki w województwie lubuskim). Niemal pięć lat później – jak informuje oficjalna strona rządowa – ministerstwo zdrowia poinformowało, że wstrzymuje publikacje dotyczące wskaźników zakażenia koronawirusem. W jakimś więc sensie oficjalnie pożegnaliśmy się z epidemią COVID 19.
COVID-19 to zakaźna choroba układu oddechowego wywołana wirusem SARS-CoV-2. W większości przypadków przebiega łagodnie, jednak osoby starsze, o osłabionej odporności czy z innymi problemami medycznymi narażone są na ciężki przebieg, a nawet śmierć. Obecnie ryzyko zachorowania zależy od miejsca naszego przebywania – zwiększa się znacznie, gdy znajdujemy się oczywiście w pobliżu ogniska epidemii.
Jak przenosi się koronawirus? Źródłem zakażenia są osoby zarażone, także te nieposiadające objawów. Koronawirus przenosi się drogą kropelkową, kiedy osoba chora kaszle, kicha czy po prostu wydycha powietrze. Do zakażenia może dojść bezpośrednio (np. gdy ktoś na nas kichnie) albo pośrednio (poprzez dotknięcie zakażonej powierzchni lub przedmiotu). Wirus wnika do organizmu przez oczy, usta i nos, a szacunkowy okres wylęgania się choroby trwa do 2 tygodni (u niektórych osób pojawia się po upływie 5 dni).
Czy istnieją inne drogi zarażenia koronawirusem? Eksperci sugerują, że można się nim zarazić także poprzez kontakt bezpośredni z kałem chorej osoby, nie jest to jednak główne źródło ryzyka, a kwestia wymaga dalszych badań.

COVID-19 może mieć zróżnicowany przebieg – zarówno bardzo łagodny i trudny do odróżnienia od przeziębienia, jak i ciężki, prowadzący do zapalenia płuc i niewydolności oddechowej. Nawet dominujące objawy COVID-19 zależą od panującej obecnie mutacji wirusa (dlatego też różnią się od tych, które stanowiły dominujące objawy na początku pandemii). Do podstawowych objawów koronawirusa zaliczyć można:
Niektórzy chorzy skarżą się także na:
Charakterystyczną cechą jest stopniowy rozwój choroby (i rozprzestrzenianie choroby w grupie). Ciężki przebieg dotyczy ok. 1 na 6 zakażonych osób. Sygnałem alarmowym, wymagającym szybkiej interwencji lekarskiej, są: wysoka gorączka, silny kaszel i problemy z oddychaniem. W grupie osób narażonych na poważny przebieg wymienić należy:
Mimo tego że pandemia COVID jest już zasadniczo za nami (700 mln zakażonych osób na całym świecie, 1% z nich zmarła), wirus sars-COVID nie odpuszcza. Dlaczego? Chodzi o tzw. long COVID (długi COVID). W skrajnych przypadkach nie ma poprawy nawet po dwóch latach. Dominujące objawy to przewlekłe zmęczenie, duszność, zaburzenia neuropoznawcze, stany lękowe i depresyjne. Co ciekawe, wg badań na long COVID bardziej narażone są kobiety. Objawem długiego COVID-u, który ustępuje najwolniej jest przewlekłe zmęczenie. W przypadku long COVID najlepszym rozwiązaniem jest profesjonalna rehabilitacja – możliwa do zrealizowania w ramach programu świadczonego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Program ów świadczony jest w trybie stacjonarnym lub ambulatoryjnym we wszystkich województwach Polski.

Wiele osób porównuje nowego koronawirusa do grypy sezonowej – obie choroby zakaźne przenoszą się drogą kropelkową i mają podobne objawy (epidemia – często jako tridemia grypy, RSV i COVID-19 – nie odpuszcza, o czym regularnie informuje Główny Inspektorat Sanitarny). Warto jednak zdawać sobie sprawę z kilku ważnych różnic (stąd popularny ostatnio test diagnostyczny rozróżniający wymienione wcześniej wirusy).
W przypadku COVID-19 odnotowuje się ciężki przebieg u większej liczby osób niż przy grypie sezonowej, wyższy jest też odsetek zgonów. Nie mamy również obecnie leku ani szczepionki chroniącej przed koronawirusem. Co więcej, grypa sezonowa najbardziej zagraża małym dzieciom, kobietom w ciąży, osobom starszym i z obniżoną odpornością – COVID-19 najciężej przechodzą osoby starsze i z chorobami współistniejącymi, natomiast dzieci chorują stosunkowo rzadko.
Jak leczyć koronawirusa? Obecnie nie ma jeszcze powszechnie dostępnego leku na wirusa SARS-CoV-2. Paxlovid, który wykazuje bardzo dużą skuteczność nie jest refundowany, więc oznacza wydatek przekraczający pięć tysięcy złotych. Stosuje się leczenie objawowe, podnoszące komfort chorego. Pamiętajmy o tym, by nie zażywać na własną rękę żadnych leków, w szczególności antybiotyków.
Najlepsze zabezpieczenie przed kolejnymi mutacjami koronawirusa stanowią szczepienia. Chronią przed zachorowaniem lub ciężkim przebiegiem zakażenia.
Osoby, które zauważą u siebie objawy mogące świadczyć o zarażeniu koronawirusem, powinny niezwłocznie skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu i izolować się. W przypadku wizyty w przychodni zaleca się ubranie maseczki typu FFP2.
Jak zapobiegać koronawirusowi? Przestrzegajmy następujących zasad:
Warto prowadzić zdrowy tryb życia, który pomaga zapewnić odporność organizmu (dowiedz się więcej o roli białka we wzmacnianiu odporności), minimalizując ryzyko pojawienia się choroby, a w przypadku jej wystąpienia – szybko wrócić do zdrowia. Ważnym elementem jest bogata w zbilansowane składniki odżywcze, witaminy i minerały dieta (sprawdź, czym są odżywki medyczne), a także umiarkowana aktywność fizyczna, unikanie stresu i relaks.
SARS-CoV-2 to wirus, który jest już z nami ponad pięć lat, ale jego właściwości wciąż są badane – każda z nich jest prawdopodobnym scenariuszem dalszego rozwoju wypadków. W celu uniknięcia zarażenia należy stosować się do zasad higieny i wytycznych epidemiologicznych (świetne odwołanie stanowi tu Główny Inspektor Sanitarny, czyli powszechnie szanowany dr Paweł Grzesiowski), a także wzmacniać swoją odporność poprzez przestrzeganie zdrowej diety, aktywność fizyczną i oszczędzający tryb życia.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.