Niewydolność nerek to poważne schorzenie, które dotyka dużą część populacji. Żywienie w chorobie nerek odgrywa kluczowe znaczenie. Prawidłowy dobór składników odżywczych i podaż makro- i mikroelementów wpływają na poprawę jakości życia chorującego. Sprawdź, jakich produktów unikać i jak ułożyć jadłospis, by cieszyć się dobrym samopoczuciem i tryskać energią.
Przewlekła niewydolność nerek, inaczej zwana przewlekłą chorobą nerek (PChN), aktualnie dotyka aż 4,5 miliona Polaków. Jest rzadko diagnozowana, często występuje w postaci utajonej. Została uznana za chorobę cywilizacyjną i stanowi duże wyzwanie dla współczesnej medycyny.
Przewlekła choroba nerek to schorzenie, w którym nerki tracą zdolność do pełnego oczyszczania organizmu z toksyn (pozostałości procesu przemiany materii). Zwykle występuje problem z wydaleniem z organizmu nadmiaru potasu, fosforu, sodu. Przyczyną choroby są zwykle nieleczona kamica nerkowa, zakażenie dróg moczowych, ale także powikłania cukrzycy i nadciśnienia tętniczego.
Rola żywienia w przewlekłej chorobie nerek jest niezwykle istotna. Unikanie produktów, które nadmiernie obciążają niewydolne nerki, ma kluczowe znaczenie dla dobrego samopoczucia pacjentów. Nieprzestrzeganie diety może wywołać skutki uboczne: uciążliwe objawy mocznicy bólu głowy, nudności, wymiotów i ogólnego osłabienia.
Ty bądź ktoś z Twoich bliskich cierpi na niewydolność nerek? Dieta przy PChN jest kluczowa dla dobrostanu chorych.
Dieta nerkowa opiera się głównie na zmniejszeniu podaży białka w codziennym jadłospisie. W wyniku procesu trawienia białka wydzielane są uboczne produkty przemiany materii w postaci puryn, mocznika, kreatyniny. U osób zdrowych substancje te wydalane są z organizmu wraz z moczem. U pacjentów z niewydolnością nerek proces usuwania tych toksyn jest zaburzony. Może dojść do zatrucia organizmu w wyniku zbyt wysokiego stężenia toksycznych substancji, czego efektem są uciążliwe objawy mocznicy. Produkty wysokobiałkowe zawierają dużą ilość fosforu. Duża zawartość tego pierwiastka powoduje wypłukiwanie wapnia z organizmu, co negatywnie wpływa na kondycję układu kostnego, może powodować osteoporozę. Osobom z niewydolnością nerek zaleca się ograniczenie spożycia białka do maksimum 0,8 g na kilogram masy ciała dziennie.
Dieta na nerki nie zakłada rejestracyjnego ograniczenia ilości spożywanych tłuszczów. Tłuszcze powinny stanowić około 30% dziennego zapotrzebowania energetycznego. Należy wybierać tłuszcze nienasycone – najlepiej roślinne bądź tłuste ryby. Tłuszcze w diecie są niezwykle istotne, umożliwiają wchłanianie witamin i mikroskładników z posiłków.
Głównym źródłem energii w diecie osób chorych na przewlekłą niewydolność nerek są węglowodany. Powinny stanowić około 50–60% dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Większość powinny stanowić węglowodany złożone.
U pacjentów zmagających się z przewlekłą niewydolnością nerek konieczne jest zachowanie prawidłowego bilansu kalorycznego oraz dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych. Często zdarza się, że osoby cierpiące na PChN są niedożywione – według szacunków niedożywiony jest co piąty chory, co niestety niekorzystnie przekłada się na rokowania oraz zwiększa ryzyko powikłań. Problem dotyczy przede wszystkim pacjentów dializowanych.
Z pomocą przychodzi tu żywienie kliniczne – doustne, dojelitowe bądź pozajelitowe. Preparaty pozwalają dostarczyć pacjentowi kompleksową mieszankę składników odżywczych, która poprawia ogólne samopoczucie chorego człowieka i wzmacnia jego siły witalne.
Jaka dieta przy niewydolności nerek pomoże zmniejszyć ryzyko powikłań tej groźnej choroby? Pacjenci zmagający się z PChN powinni zachować szczególną ostrożność i umiar przy spożywaniu produktów z wysoką zawartością składników mineralnych: sodu, fosforu i potasu. Na kondycję nerek nie wpływa dobrze także wysoka zawartość kwasu askorbinowego (witaminy C) – najlepiej wyeliminować z diety kiszone ogórki oraz kapustę. Bezwzględnie z diety należy wykluczyć produkty silnie przetworzone.
Przy komponowaniu posiłków dla osoby z PChN warto stosować się do następujących zasad:
Produkty białkowe polecane w diecie nerkowej to mleko, chude sery twarogowe, chude mięso, ryby, białko jaja kurzego. Ilość białka dopuszczalna w diecie zależy od stopnia upośledzenia czynności nerek; w późniejszych stadiach niekiedy konieczna jest suplementacja ketoanalogami aminokwasów.
Codzienne menu warto uzupełniać dietą doustną – specjalnymi preparatami, które zawierają kompozycję składników odżywczych dostosowanych do potrzeb osób z chorobami nerek. Dieta doustna Fresubin Renal to preparat o niskiej zawartości białka, sodu, potasu i fosforu. Chroni przed niedożywieniem oraz wzmacnia pacjentów niedożywionych, zmagających się z przewlekłymi chorobami nerek.
Jadłospis pacjenta powinien zostać dopasowany do indywidualnego zapotrzebowania na składniki odżywcze – jego wieku, wagi, płci, trybu życia, a także etapu rozwoju choroby. Przykładowy jadłospis dla osoby z przewlekłą niewydolnością nerek może wyglądać następująco:
Śniadanie (7:00):
II śniadanie (10:00):
Obiad (13:00):
Podwieczorek (16:00):
Kolacja (19:00):
Skomponowanie właściwej diety powinno odbywać się pod nadzorem lekarza nefrologa oraz dietetyka klinicznego. Warto również skorzystać z gotowych rozwiązań takich jak niskobiałkowe odżywki medyczne o niskiej zawartości elektrolitów, np. Fresubin Renal. Jest to specjalistyczna dieta doustna dopasowana do wymagań żywieniowych osób z niewydolnością nerek.
Więcej informacji na temat chorób nerek, w tym przewlekłej choroby nerek, dostępne jest na stronie www.mojenerki.org.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
