Padaczka to przewlekła choroba powodująca zmiany funkcjonowania mózgu i wywołująca napady padaczkowe. Dzięki odpowiedniemu leczeniu możliwa jest znacząca redukcja objawów i normalne funkcjonowanie. Warto wiedzieć, jak wygląda atak epilepsji i w jaki sposób skutecznie pomóc chorej osobie.
Padaczka, czyli epilepsja, to jedna z najczęściej występujących chorób układu nerwowego. Schorzenie to atakuje mózg, stając się powodem powtarzających się z różną regularnością napadów padaczkowych, nazywanych też atakami epilepsji. Z powodu napadów padaczki cierpi ok. 1% ludzi.
Jakie są przyczyny padaczki? W wielu przypadkach nie udaje się ich ustalić. Przyczyny znane można podzielić w zależności od wieku pacjenta.
Padaczka alkoholowa stanowi szczególną formę zaburzeń neurologicznych, występującą u osób nadużywających alkoholu lub będących w trakcie odstawienia substancji psychoaktywnych. W przeciwieństwie do klasycznej epilepsji napady padaczkowe związane z alkoholem pojawiają się zazwyczaj w okresie od 24 do 72 godzin po zaprzestaniu intensywnego picia. Mechanizm powstawania napadów drgawkowych w padaczce alkoholowej wiąże się z zaburzeniem równowagi neuroprzekaźników w mózgu, szczególnie kwasu gamma-aminomasłowego oraz glutaminianu.
Charakterystyczną cechą padaczki alkoholowej jest jej odwracalność – oczywiście pod warunkiem całkowitego zaprzestania spożywania alkoholu oraz podjęcia odpowiedniego leczenia farmakologicznego. Pacjentom doświadczającym napadów drgawkowych zwykle podaje się leki z grupy benzodiazepin, które skutecznie hamują aktywność drgawkową i stabilizują funkcje układu nerwowego. Po ustąpieniu objawów zespołu odstawiennego nie ma konieczności dalszego przyjmowania leków przeciwpadaczkowych.
Podczas napadów padaczkowych dochodzi do zaburzenia czynności bioelektrycznej mózgu. Trzeba jednak pamiętać, że jest to zaburzenie częściowe – atak trwa maksymalnie kilka minut. Istnieje wiele czynników zwiększających ryzyko wystąpienia napadu padaczkowego, chociaż nigdy do końca nie można przewidzieć, kiedy nastąpi. Są to m.in.:
Pamiętajmy, że czynniki te mogą spowodować napad padaczkowy u każdego z nas – może być to jedyny w życiu tego rodzaju epizod. Epilepsję stwierdza się dopiero w przypadku powtarzalności ataków.
Objawy epilepsji są bardzo zróżnicowane – można je podzielić na napady padaczkowe uogólnione (drgawkowe i niedrgawkowe) i częściowe.
W przypadku napadu uogólnionego dochodzi do zaburzenia funkcjonowania obu półkul mózgu. Ataki drgawkowe mają dwie fazy: toniczną i kloniczną. Podczas fazy tonicznej, trwającej do ok. pół minuty, dochodzi do zwiększenia napięcia mięśniowego i bezdechu. Faza kloniczna rozpoczyna się głębokim wdechem, następnie pojawiają się trwające ok. 1–2 minuty drgawki. Przy atakach toniczno-klonicznych wystąpić może także:
Napady padaczkowe atoniczne polegają na nagłej utracie napięcia mięśniowego, przez co osoba chora zwykle upada. Niekiedy atakowi towarzyszy też utrata przytomności.
Padaczka bez drgawek wyróżnia się trwającymi zaledwie kilka sekund zaburzeniami świadomości, którym często towarzyszą ruchy rąk czy głowy. Takie napady łatwo przeoczyć ze względu na ich krótki czas trwania – zwykle dotyczą dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.
W przypadku napadów padaczkowych ogniskowych (częściowych) dochodzi do zaburzeń w obszarze jednej półkuli mózgu. Objawy padaczki różnią się mocno w zależności od tego, jakiego obszaru dotyczą zaburzenia. Do najbardziej typowych symptomów zaliczyć można m.in.:
Będąc świadkami napadu padaczkowego, przede wszystkim nie powinniśmy panikować – to naturalne, że taki atak budzi w nas lęk, jednak trzeba mieć świadomość, że zwykle nie zagraża życiu, a dla chorej osoby jest swego rodzaju normalnością.
Kluczowe jest umieszczenie chorego w bezpiecznym, możliwie spokojnym i cichym miejscu, a także zapewnienie drożności dróg oddechowych i ułożenie w pozycji bocznej ustalonej. Nie jest konieczne wykonywanie żadnych innych czynności – wystarczy pozostać przy osobie chorej i przeczekać przebiegający w naturalny sposób napad.
Pod żadnym pozorem nie wkładamy niczego między zęby osobie podczas napadów padaczki – to mit, z którym należy walczyć. Nie krępujemy chaotycznych ruchów chorego, próbując zahamować napad. Atak powinien przebiegać w naturalny sposób. Nie ma także konieczności wzywania pogotowia – wyjątkiem jest sytuacja występowania kilku napadów po sobie przy ciągłym braku świadomości czy też trwanie ataku powyżej 7 minut. Trzeba pamiętać, że próby ingerencji mogą czasem prowadzić do agresywnego zachowania osoby chorej, dlatego ważne jest, by dać jej czas na powrót do świadomości.
Przy podejrzeniu epilepsji podstawowy element proces diagnostycznego stanowi dokładny wywiad medyczny przeprowadzony z pacjentem oraz jego rodziną lub świadkami napadów. Bardzo ważny dla postawienia prawidłowej diagnozy jest precyzyjny opis charakteru napadów, ich częstotliwości oraz okoliczności występowania.
Najważniejszym badaniem w diagnostyce padaczki jest elektroencefalografia, czyli EEG, która pozwala na rejestrację czynności bioelektrycznej mózgu. Kolejnym krokiem w rozpoznaniu padaczki jest obrazowanie mózgu metodą rezonansu magnetycznego, umożliwiające wykrycie ewentualnych zmian strukturalnych. Tomografia komputerowa głowy może być wykonywana w sytuacjach nagłych lub gdy rezonans magnetyczny jest przeciwwskazany. W przypadkach trudnych diagnostycznie stosuje się także wideometrię EEG, która łączy zapis czynności bioelektrycznej mózgu z rejestracją obrazu pacjenta. Metoda ta pozwala na dokładną korelację objawów klinicznych z zapisem EEG podczas napadu padaczkowego.
Czy padaczka jest uleczalna? Niestety obecnie uznaje się, że nie, natomiast w przypadku ponad 75% pacjentów leczenie farmakologiczne pozwala osiągnąć bardzo dobre efekty. Leki przeciwpadaczkowe działają objawowo, częściowo lub całkowicie eliminując występowanie napadów. Ważne jest jednocześnie unikanie czynników ryzyka takich jak migoczące światła czy alkohol. Niezbędnym elementem powrotu do zdrowia i utrzymania dobrej kondycji jest zróżnicowana dieta, bogata w składniki odżywcze, witaminy i minerały. Przy tzw. padaczce lekoopornej możliwe jest stosowanie leczenia operacyjnego, stymulacji nerwu błędnego oraz diety ketogennej – bogatej w tłuszcze i ubogiej w cukry.
Padaczka jest poważną chorobą, ale skuteczne metody leczenia epilepsji umożliwiają znaczącą redukcję objawów i prowadzenie normalnego życia. Warto walczyć ze stereotypami na temat tego schorzenia, a będąc świadkiem ataku padaczkowego, reagować ze spokojem.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
