Porażenie mózgowe jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności ruchowej u dzieci. To choroba nieuleczalna i niepostępująca, o różnym stopniu nasilenia. Dzięki wszechstronnej terapii, zbilansowanej diecie i systematycznej rehabilitacji możliwa jest jednak znacząca poprawa jakości życia chorego.
Mózgowym porażeniem dziecięcym (mpd) nazywa się cały zespół różnych objawów, związanych przede wszystkim z zaburzeniami ruchowymi i zaburzeniami postawy (obszerne badania nad chorobą rozpoczął William John Little, dlatego też mpd nazywane jest alternatywnie chorobą Little’a). Najczęstszym zaburzeniem ruchu w tej grupie są zarówno lekkie i w niewielkim stopniu utrudniające codzienne życie dysfunkcje, jak i poważne upośledzenia sprawności, prowadzące do niesamodzielności.
Porażenie mózgowe polega na uszkodzeniu tkanki mózgowej, skutkującym wymienionymi wyżej zaburzeniami. Charakterystyczną cechą dla tego zespołu jest nieuleczalność, a jednocześnie brak postępowania objawów (objawy mózgowego porażenia dziecięcego mogą się znacznie pogarszać wraz z wiekiem, jednak nie oznacza to, że choroba postępuje). Stopień upośledzenia sprawności i nasilenia symptomów zależą od stopnia uszkodzenia mózgu.
Objawy mózgowego porażenia dziecięcego (mpd) determinują rodzaje choroby. Dzieci z mpd mogą wykazywać wzmożone napięcie mięśniowe (spastyczność mięśni), mieć problemy natury koordynacji ruchowej (ataksja). Częste są też mimowolne ruchy (atetoza).
Przyczyny porażenia mózgowego związane są niemal zawsze z bardzo wczesnym etapem życia (80% przypadków wynika z problemów ze strukturą mózgu, aż 75% może być związanych z problemami w czasie ciąży). Mózgowe porażenie dziecięce występuje u około dwóch osób na 1000 urodzeń. Uszkodzenia tkanki mózgowej w swojej większości mają miejsce w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub podczas porodu bądź w wielu niemowlęcym. Zdarza się, że niemożliwe jest ustalenie konkretnej przyczyny, która wpłynęła na uszkodzenie mózgu. Do najczęstszych zaliczyć można:
Do porażenia mózgowego najczęściej dochodzi na wczesnym etapie życia. Dlatego wśród dorosłych osób cierpiących na to schorzenie większość stanowią pacjenci borykający się z nim od dzieciństwa. Niewielką część stanowią jednak osoby z wtórnym porażeniem mózgowym, będącym głównie następstwem urazów głowy.
Mózgowe porażenie dziecięce, czyli MPDZ, jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności ruchowej u dzieci. Wśród czynników ryzyka związanych ze stanem zdrowia i zachowaniem ciężarnej matki możemy wymienić:
Objawy dziecięcego porażenia mózgowego są zróżnicowane. Z reguły jako pierwsze pojawiają się m.in. trudności ze ssaniem i połykaniem, nienaturalne wyginanie się, ruchy mimowolne (atetoza – dyskinetyczne porażenie mózgowe), zbyt małe napięcie mięśni lub przejawy zbyt wysokiego napięcia mięśniowego. Na tym etapie zaburzenia mogą być trudne do wyłapania przez niedoświadczonego obserwatora. Bardzo często dzieci z mpd nabywają zdolności związanych z podstawowymi funkcjami ruchowymi znacznie później niż ich zdrowi rówieśnicy.
Im dziecko starsze, tym łatwiej zaobserwować nieprawidłowości. Pojawiają się wyraźne opóźnienia w rozwoju – rodzice mogą dostrzec brak umiejętności stabilizacji głowy i tułowia, a następnie siadania i chodzenia. Możliwe jest występowanie objawów towarzyszących np. niepełnosprawność intelektualna, zaburzenia wzroku czy słuchu, częste infekcje górnych dróg oddechowych lub pojawianie się różnego rodzaju bólu i wtórne zniekształcenia stawów. Słyszalne są również zaburzenia mowy, spowodowane niedowładem mięśni w obrębie warg, języka i podniebienia (dyzartria, która może przyjąć postać spastyczną, dyskinetyczną i ataksyjną).
Objawy mpd uzależnione są od konkretnej postaci mózgowego porażenia dziecięcego. Wyróżniamy np. czterokończynowe porażenie mózgowe czy postać pozapiramidową.
Uszkodzonej tkanki mózgowej nie da się naprawić. Dobrą wiadomością jest fakt plastyczności mózgu – funkcje sprawowane przedtem przez uszkodzoną z dużym prawdopodobieństwem przejmie zdrowa tkanka mózgu. Dlatego wcześnie rozpoczęta i systematycznie prowadzona rehabilitacja pozwala minimalizować straty (choć oczywiście należy znaleźć złoty środek i nie dopuszczać do nadmiernego przeciążenia dziecka). Jak wpływa dziecięce porażenie mózgowe na długość życia? Obecnie przy odpowiedniej terapii nie odbiega ona zbytnio od średniej długości życia w populacji. W celu poprawy jakości życia stosuje się leczenie objawowe i zachowawcze, czasem również zabiegi chirurgiczne.
Celem rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym jest poprawa jakości życia. Regularne ćwiczenia i wszechstronna terapia wynikająca z obserwacji przebiegu choroby pomagają łagodzić dolegliwości bólowe, niwelować wzmożone napięcie mięśniowe, wspierać rozwój psychofizyczny i pomagać w walce o samodzielność.
Ważnym elementem dla osób z dziecięcym porażeniem mózgowym jest leczenie farmakologiczne, na które składają się m.in. leki przeciwdrgawkowe.
Podobnie jak przy innych chorobach o podłożu neurologicznym poważne zagrożenie dla chorego stanowi niedożywienie – aby go uniknąć, warto sięgnąć po specjalistyczne odżywki medyczne, będące łatwo przyswajalną, solidną dawką energii. W przypadku osób z ciężką niepełnosprawnością świetnie sprawdzi się żywność medyczna z dodatkiem argininy i glutaminy – składniki te skutecznie zapobiegają powstawaniu odleżyn i wspomagają gojenie się ran.
Porażenie mózgowe może w lekkim stopniu utrudniać codzienne funkcjonowanie albo prowadzić do poważnej niepełnosprawności i utraty samodzielności. Niezależnie od skali zaburzeń, warto jak najwcześniej rozpocząć wielokierunkową terapię, wspieraną odpowiednią dietą i rehabilitacją. Z mózgowym porażeniem dziecięcym nie można wygrać, ale można za to stworzyć chorującemu dobre warunki życia i poprawić jego komfort codziennego funkcjonowania.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
