Rak sutka, nazywany potocznie rakiem piersi, to choroba nowotworowa najczęściej występująca u kobiet między 40. a 70. rokiem życia, choć może również rozwijać się u mężczyzn. Początkowo zmiany przybierają postać niewielkiego guzka lub stwardnienia i bywają wykrywane całkiem przypadkowo. Tymczasem wczesne rozpoznanie objawów wydatnie wpływa na poprawę rokowań chorych.
Rak sutka, najczęściej określany ogólniejszym terminem „rak piersi”, jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Rozwija się z nabłonka przewodów lub zrazików gruczołu piersiowego. Najprostszy podział tej choroby rozróżnia nowotwory łagodne lub złośliwe – jest to uzależnione od naciekania raka na okoliczne tkanki oraz występowania przerzutów do odległych narządów. Wśród zmian o charakterze złośliwym dodatkowo wymienia się następujące rodzaje:
Inny podział nowotworów piersi uwzględnia stopień zaawansowania występujących zmian.
| Stopień zaawansowania raka sutka | Charakterystyka |
| 0 | Inaczej rak w miejscu. To bardzo wczesne stadium choroby, w którym nowotwór nie zdążył się jeszcze rozprzestrzenić. Jego średnica wynosi maksymalnie 2 centymetry. |
| I | Rak sutka, który nacieka wyłącznie na znajdujące się w pobliżu tkanki lub jest mniejszy niż 2 centymetry i jednocześnie nie daje przerzutów do sąsiadujących węzłów chłonnych. |
| IIa | W tym przypadku nowotwór ma średnicę mniejszą niż 2 centymetry, ale daje przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych. Tym stopniem zaawansowania określa się zmiany większe niż 2 centymetry i mniejsze niż 5 centymetrów, ale niedające przerzutów. |
| IIb | Rak zajmuje węzły chłonne, ale ma nie więcej niż 5 centymetrów albo jest większy niż 5 centymetrów, ale nie daje przerzutów na węzły chłonne. |
| IIIa | Średnica zmian nowotworowych wynosi więcej niż 5 cm, a dodatkowo pojawiły się przerzuty na węzły chłonne. Ten stopień określa też przypadki raka piersi, w których nowotwór niezależnie od swojej wielkości zajmuje sąsiadujące węzły chłonne oraz otoczenie. |
| IIIb | Odpowiada zapalnemu nowotworowi sutka. |
| IV | Nowotwór w tym stadium cechuje się przerzutami do odległych części organizmu. |
Na wczesnym etapie rozwoju rak sutka przebiega niemal bezobjawowo. Najczęściej pierwszym zauważalnym symptomem jest stwardnienie lub guzek – zmiana zazwyczaj jest zlokalizowana w górnym zewnętrznym kwadrancie piersi, można ją wyczuć pod palcami i jest bezbolesna. Chorobę w zaawansowanym stadium mogą natomiast sugerować asymetria piersi, zmiany kształtu sutka, zmiany wyglądu skóry piersi nad guzkiem, zaciągnięcie skóry lub spłaszczenie brodawki. Nowotworowi złośliwemu sutka mogą towarzyszyć inne objawy, w tym:
Objawy raka piersi rozwijającego się w okolicy brodawki sutkowej mogą obejmować także wyciek z brodawki treści o charakterze surowiczym lub surowiczo-krwistym, wciągnięcie skóry lub brodawki oraz zmiany krostkowe.
Choć nie da się wskazać jednoznacznych przyczyn raka piersi, istnieją czynniki, które zwiększają ryzyko rozwoju nowotworu. Wśród nich wymienia się:
W nieco mniejszym stopniu na występowanie raka piersi może wpływać również długotrwałe stosowanie antykoncepcji doustnej, zaburzenia gospodarki hormonalnej, dieta obfitująca w produkty wysokotłuszczowe, nadwaga, nadużywanie alkoholu oraz brak aktywności fizycznej.
Wszelkie zmiany w obrębie piersi, z jakimi pacjenci zgłaszają się do lekarza, mogą być podstawą do rozszerzenia diagnostyki. Oprócz obszernego wywiadu lekarskiego wykonuje się przede wszystkim badania obrazowe – mammografię oraz USG piersi. Oba badania pozwalają wykryć zmiany nowotworowe często niewyczuwalne jeszcze palpacyjnie. Z uwagi na gęstszą strukturę tkanki piersi u kobiet młodszych zwykle preferuje się ultrasonografię, pomocną w różnicowaniu zmian torbielowatych od litych. W celu analizy stwierdzonych wcześniej zmian zleca się też rezonans magnetyczny piersi. Charakter zmian można także określić za pomocą badania patomorfologicznego materiału pozyskanego poprzez biopsję.
Nowotwór sutka na wczesnym etapie można całkowicie wyleczyć – z tego powodu wszelkie niepokojące zmiany czy symptomy mogące sugerować rozwój raka piersi należy niezwłocznie konsultować z lekarzem. Wybór sposobu leczenia raka piersi zależy w znacznej mierze od stopnia zaawansowania choroby – optymalna strategia to wielodyscyplinarna terapia skojarzona. Główną metodą pozostaje leczenie chirurgiczne: operacja oszczędzająca pierś (BCT) lub mastektomia, czyli amputacja piersi. Często po zabiegu operacyjnym stosuje się radioterapię, mającą na celu zniszczenie ewentualnych pozostałych komórek nowotworowych i zmniejszenie ryzyka miejscowego nawrotu. W zależności od charakterystyki biologicznej guza onkolog może także zalecić chemioterapię, hormonoterapię lub nowoczesne leczenie celowane molekularnie, które działa bezpośrednio na specyficzne cechy komórek rakowych. Hormonoterapia jest szczególnie skuteczna w przypadku nowotworów hormonozależnych – efektywnie blokuje wpływ hormonów na wzrost komórek nowotworowych przez wiele lat po leczeniu podstawowym.
Nieodłącznym elementem wspierającym leczenie raka sutka powinna być również zdrowa dieta, która pozwala:
Dieta pacjentów, u których stwierdzono nowotwór złośliwy sutka, powinna być przede wszystkim lekkostrawna, uwzględniać zwiększone zapotrzebowanie na energię i białko oraz zapewniać odpowiednią podaż płynów. Komponując dietę dla osoby chorującej na raka sutka, należy mieć też na uwadze jej preferencje żywieniowe i smakowe.
W przypadku braku apetytu i łaknienia często występujących u pacjentów onkologicznych dobrym rozwiązaniem jest żywienie kliniczne. Jego podstawę stanowią doustne suplementy pokarmowe, zawierające białko, tłuszcze, węglowodany, witaminy oraz minerały, które uzupełniają stosowaną na co dzień dietę.
Przy chorobach nowotworowych polecanym produktem jest Supportan DRINK – cechuje się wysoką zawartością białka i energii oraz kwasów tłuszczowych omega-3, które poprawiają skuteczność chemioterapii. W ramach przygotowań do operacji, będącej jednym z etapów leczenia, świetnym wyborem jest Fresubin Jucy DRINK, dostarczający łatwo przyswajalną porcję energii. W okresie okołooperacyjnym oraz po przeprowadzonym zabiegu doskonałe uzupełnienie diety zapewni także Fresubin Energy DRINK. Przy pacjentach onkologicznych oraz w okresie rekonwalescencji sprawdza się również Fresubin Protein Powder – to skoncentrowane źródło wysokiej jakości białka w postaci proszku, który dodaje się do płynów lub posiłków.
Prawidłowe odżywianie jest też ważnym elementem profilaktyki. Starannie skomponowana dieta antynowotworowa pozwala zminimalizować ryzyko zachorowania o ponad 30%.
Najważniejszy czynnik prognostyczny dla dalszego przebiegu choroby stanowi stopień zaawansowania nowotworu w momencie rozpoznania. Wczesne wykrycie raka sutka znacząco poprawia rokowania – wskaźnik 5-letniego przeżycia dotyczy tu ok. 90% przypadków. Ważny jest również typ biologiczny raka, jego stopień złośliwości histologicznej, ewentualna obecność przerzutów odległych oraz indywidualna odpowiedź organizmu na zastosowaną terapię. Na tolerancję leczenia oraz ogólne rokowanie zdrowotne istotny wpływ ma z kolei wiek pacjenta. Przez co najmniej 5 lat po zakończeniu leczenia należy przeprowadzać regularne kontrole onkologiczne, które umożliwiają wczesne rozpoznanie ewentualnego nawrotu choroby.
Rak sutka to choroba najczęściej występująca u kobiet, która stanowi zagrożenie zarówno dla zdrowia, jak i życia. Wykryta w początkowym stadium jest jednak całkowicie uleczalna, dlatego nie należy bagatelizować nawet najmniejszych sygnałów wysyłanych przez organizm, a wszelkie niepokojące symptomy konsultować z lekarzem. Znajomość objawów raka sutka, głównych czynników ryzyka oraz regularne samobadanie piersi i badania przesiewowe, takie jak mammografia, są absolutnym fundamentem profilaktyki – nie zaniedbujmy ich, by w razie czego móc zareagować wystarczająco szybko.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
