>
>
Witamina A – właściwości, źródła, wpływ na funkcjonowanie, skutki niedoboru i nadmiaru retinolu

Witamina A – właściwości, źródła, wpływ na funkcjonowanie, skutki niedoboru i nadmiaru retinolu

Witamina A – co to jest i jakie są jej właściwości?

Witamina A jest znana od 1931 roku. Od roku 1947 wytwarza się ją na skalę przemysłową. W skład witaminy A wchodzi retinol i jego pochodne oraz beta-karoten, a także kilka innych karotenoidów. Witamina A jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach (podobnie jak D, E oraz K). Odkłada się w wątrobie oraz tkance tłuszczowej, przez co jej nadmiar jest szkodliwy dla kobiet w ciąży. Witamina A występuje zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego (retinol), jak i roślinnego (beta-karoten).

Witamina A działanie jej w organizmie:

a) Jest zdrowa dla oczu – witamina A bierze udział w procesie widzenia, ponieważ jest składnikiem rodopsyny (barwnika wzrokowego). Niedobór rodopsyny może prowadzić do ślepoty zmierzchowej (inaczej zwanej kurzą ślepotą).

b) Zapobiega nowotworom – witamina A bierze udział w przemianach tłuszczów oraz w syntezie białek, jest przydatna podczas regeneracji komórek, a także bierze udział w procesach wzrostowych. Przypisuje się jej również prawdopodobne działanie antynowotworowe. Spowalnia progresję nowotworów:

  • płuc;
  • jelita grubego;
  • piersi.

c) Jest zdrowa dla skóry – witamina A charakteryzuje się wzmocnieniem funkcji ochronnej naskórka, przyspieszeniem jego odnowy, zmniejszeniem utraty wody ze skóry (zwiększa to produkcję kolagenu oraz elastyny), a także likwidowaniem przebarwień oraz drobnych zmarszczek. Często stosuje się ją w preparatach przeciwstarzeniowych. Dzięki witaminie A skóra jest nawilżona i elastyczna. Ponadto wspomaga leczenie trądziku, a także zmniejsza wrażliwość skóry na promienie UV.

d) Wzmacnia układ immunologiczny.

e) Pomaga w procesie zwalczania wirusów i bakterii, a także zapobiegania zakażeniom.

f) Przyspiesza proces gojenia się ran.

g) Pobudza produkcję czerwonych krwinek przez szpik kostny.

Ze względu na dobre właściwości dla skóry, witaminę A stosuje się w wielu kosmetykach, których zadaniem jest poprawienie kondycji skóry. Kremy zawierające witaminę A przywracają gładkość skóry, redukują zmarszczki, a także zwiększają jej elastyczność. Co ciekawe – pobudzają również skórę do produkowania włókien kolagenowych. Witamina A występuje jako składnik w kremach, a także maściach, które można znaleźć na przykład w aptekach.

Gdzie występuje witamina A?

Ten akapit przeznaczony jest dla osób zastanawiających się nad pojęciem witamina a występowania. Jak wcześniej wspomnieliśmy witamina A występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego. Beta-karoten jest wykorzystywany w mniejszym stopniu niż retinol, nawet 6-krotnie.

Poniżej przedstawiamy informacje na temat tego, ile witaminy A znajduje się w 100 g danego produktu spożywczego.

Witamina a produkty oraz źródła witaminy A

Powyżej 1500µ: wątróbka wołowa, wieprzowa oraz z kurczaka

150-1500µ: sery dojrzewające i topione, jaja, masło, margaryna, węgorz, tuńczyk

15-150µ: kaczki, kurczaki, cielęcina, makrele, pstrągi, śledzie, łososie, karpie, mleko kozie oraz krowie, pieczywo tostowe, ser twarogowy tłusty i półtłusty, makaron czterojajeczny i dwujajeczny, serek twarogowy homogenizowany

Poniżej 15µ: mięso drobiowe i wołowe, morszczuk, dorsz, mintaj, jogurt naturalny, kajzerka, pumpernikiel, ser twarogowy chudy, kefir

Przedstawiliśmy, w czym jest witamina a – jak widać można ją znaleźć w wielu łatwo dostępnych produktach.

Jakie są skutki niedoboru witaminy A?

Przyczynami niedoboru witaminy A mogą być:

  • zaburzanie jej wchłaniania;
  • picie alkoholu;
  • dieta zbyt uboga w tłuszcze, bądź białka;
  • palenie tytoniu;
  • źle zbilansowana dieta u osób starszych i dzieci.

Niedobór witaminy A charakteryzuje się:

  • pogorszeniem wzroku wieczorem i w nocy (kurza ślepota), a także opóźnieniem akomodacji oka po zmroku;
  • przesuszeniem skóry na kolanach, łokciach, udach oraz ramionach (suchość skóry utrzymuje się mimo posmarowania jej kremem);
  • zahamowaniem wzrostu;
  • zmniejszeniem odporności organizmu;
  • suchością występującą w gałce ocznej (brak łez);
  • zmianami w układzie nerwowym.

U osób starszych niedobór witaminy A charakteryzuje się dzwonieniem w uszach. Istotne jest więc, aby osoby starsze przestrzegały odpowiedniej diety. Z kolei u kobiet za mała ilość witaminy A charakteryzuje się zaburzeniami płodności oraz miesiączkowania.

Jakie są skutki przedawkowania retinolu?

Nadmierne zażywanie witaminy A wiąże się z:

  • drażliwością;
  • zmianami w zabarwieniu skóry,
  • światłowstrętem;
  • powiększeniem śledziony;
  • zaburzeniami żołądkowymi;
  • wypadaniem włosów;
  • drgawkami;
  • świądem skóry;
  • łamliwością paznokci;
  • bólami głowy;
  • powiększeniem wątroby.

Nadmiar witaminy A jest toksyczny dla płodu, ponieważ może powodować rozwijanie się wad wrodzonych. Kobiety w ciąży nie powinny więc zażywać produktów, które zawierają witaminę A, do których należy m.in. wątróbka. Bezpieczne są natomiast owoce i warzywa, w skład których wchodzi beta-karoten. Jedząc te produkty nie jest możliwe przedawkowanie witaminy A.

W sytuacji, w której podejrzewamy u siebie, bądź u kogoś z naszych bliskich niedobór albo nadmiar witaminy a, powinniśmy wziąć pod uwagę sposób odżywania. Należy zastanowić się nad przyjmowanymi produktami, które zawierają, bądź nie zawierają w sobie witaminy A. W przypadku, jeśli stwierdzimy u siebie, bądź u kogoś z naszych bliskich niedobór witaminy a, należy uzupełnić dietę o produkty, które ją zawierają. W odwrotnym przypadku – ograniczyć spożywanie tych, które ją zawierają. Należy pamiętać, że przedawkowanie witaminy a jest niebezpieczne dla organizmu. Czasami może dojść do sytuacji, w której mimo dobrze dobranej diety, w organizmie pojawi się niedobór witaminy A. Wtedy warto udać się do lekarza, bądź dietetyka, który pomoże dobrać prawidłową dietę, a także zadba o podaż odpowiednich makro oraz mikroskładników.

Jak odpowiednio dawkować witaminę A?

Instytut Żywienia i Żywności zaleca, aby dzienna dawka witaminy A nie przekraczała:

  • 400 µg u dzieci od 1-3 lat;
  • 450 µg u dzieci od 4 do 6 lat;
  • 500 µg u dzieci od 7 do 9 lat;
  • 600 µg u dzieci od 10 do 12 lat;
  • 600 µg – 900 µg u dzieci od 13 do 18 lat;
  • 900 µg u mężczyzn;
  • 700 µg u kobiet;
  • 770 µg u kobiet w ciąży;
  • 1300 µg u kobiet karmiących piersią.

Witamina A jest bardzo ważna w diecie człowieka. Wpływa na dobre widzenie, ma właściwości antynowotworowe, a także poprawia wygląd skóry. Nie należy jednak przesadzać z jej zażywaniem, ponieważ może okazać się niebezpieczna dla organizmu ludzkiego. Należy przestrzegać zalecanej dziennej dawki do spożycia, a w razie jakichkolwiek wątpliwości, czy zmian zachodzących w organizmie – skonsultować się z lekarzem, bądź dietetykiem.

Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on twitter
Tweetnij
Share on linkedin
Udostępnij na Linkedin
Share on email
Wyślij e-mail
Share on print
Drukuj

Interesuje Cię temat żywienia klinicznego?

Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.

Poznaj nasze produkty

Diben DRINK
Diben DRINK
Cukrzyca
Fresubin Renal DRINK
Fresubin Renal DRINK
Niewydolność nerek
Fresubin Hepa DRINK
Fresubin Hepa DRINK
Niewydolność wątroby
Frebini Energy DRINK
Frebini Energy DRINK
Dla dzieci
Fresubin Protein POWDER
Fresubin Protein POWDER
Wysokie zapotrzebowanie na białko
Fresubin Protein Energy DRINK
Fresubin Protein Energy DRINK
Choroby wieku podeszłego

Mogą Cię zainteresować:

Depresja – czy to tylko brak energii? Jak leczyć i gdzie się udać

Depresja – czy to tylko brak energii? Jak leczyć i gdzie się udać

Chroniczne zmęczenie – brak energii, bezsenność, a może przepracowanie? Sprawdź, co Ci dolega

Chroniczne zmęczenie – brak energii, bezsenność, a może przepracowanie? Sprawdź, co Ci dolega

Nietrzymanie moczu u kobiet i u mężczyzn, czyli jak pozbyć się powszechnego i niekomfortowego problemu?

Nietrzymanie moczu u kobiet i u mężczyzn, czyli jak pozbyć się powszechnego i niekomfortowego problemu?

Kupuj nasze produkty na mojFresubin.pl