>
>
Witamina A – właściwości, źródła, wpływ na funkcjonowanie, skutki niedoboru i nadmiaru retinolu

Witamina A – właściwości, źródła, wpływ na funkcjonowanie, skutki niedoboru i nadmiaru retinolu

Żywienie medyczne

Witamina A – co to jest i jakie są jej właściwości?

Witamina A jest znana od 1931 roku. Od roku 1947 wytwarza się ją na skalę przemysłową. W skład witaminy A wchodzi retinol i jego pochodne oraz beta-karoten, a także kilka innych karotenoidów. Witamina A jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach (podobnie jak D, E oraz K). Odkłada się w wątrobie oraz tkance tłuszczowej, przez co jej nadmiar jest szkodliwy dla kobiet w ciąży. Witamina A występuje zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego (retinol), jak i roślinnego (beta-karoten).

Witamina A właściwości źródło wpływa na funkcjonowanie skutki niedoboru i nadmiaru retinolu

Witamina A działanie jej w organizmie:

a) Jest zdrowa dla oczu – witamina A bierze udział w procesie widzenia, ponieważ jest składnikiem rodopsyny (barwnika wzrokowego). Niedobór rodopsyny może prowadzić do ślepoty zmierzchowej (inaczej zwanej kurzą ślepotą).

b) Zapobiega nowotworom – witamina A bierze udział w przemianach tłuszczów oraz w syntezie białek, jest przydatna podczas regeneracji komórek, a także bierze udział w procesach wzrostowych. Przypisuje się jej również prawdopodobne działanie antynowotworowe. Spowalnia progresję nowotworów:

  • płuc;
  • jelita grubego;
  • piersi.

c) Jest zdrowa dla skóry – witamina A charakteryzuje się wzmocnieniem funkcji ochronnej naskórka, przyspieszeniem jego odnowy, zmniejszeniem utraty wody ze skóry (zwiększa to produkcję kolagenu oraz elastyny), a także likwidowaniem przebarwień oraz drobnych zmarszczek. Często stosuje się ją w preparatach przeciwstarzeniowych. Dzięki witaminie A skóra jest nawilżona i elastyczna. Ponadto wspomaga leczenie trądziku, a także zmniejsza wrażliwość skóry na promienie UV.

d) Wzmacnia układ immunologiczny.

e) Pomaga w procesie zwalczania wirusów i bakterii, a także zapobiegania zakażeniom.

f) Przyspiesza proces gojenia się ran.

g) Pobudza produkcję czerwonych krwinek przez szpik kostny.

Ze względu na dobre właściwości dla skóry, witaminę A stosuje się w wielu kosmetykach, których zadaniem jest poprawienie kondycji skóry. Kremy zawierające witaminę A przywracają gładkość skóry, redukują zmarszczki, a także zwiększają jej elastyczność. Co ciekawe – pobudzają również skórę do produkowania włókien kolagenowych. Witamina A występuje jako składnik w kremach, a także maściach, które można znaleźć na przykład w aptekach.

Gdzie występuje witamina A?

Ten akapit przeznaczony jest dla osób zastanawiających się nad pojęciem witamina a występowania. Jak wcześniej wspomnieliśmy witamina A występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego. Beta-karoten jest wykorzystywany w mniejszym stopniu niż retinol, nawet 6-krotnie.

Poniżej przedstawiamy informacje na temat tego, ile witaminy A znajduje się w 100 g danego produktu spożywczego.

Witamina a produkty oraz źródła witaminy A

Powyżej 1500µ: wątróbka wołowa, wieprzowa oraz z kurczaka

150-1500µ: sery dojrzewające i topione, jaja, masło, margaryna, węgorz, tuńczyk

15-150µ: kaczki, kurczaki, cielęcina, makrele, pstrągi, śledzie, łososie, karpie, mleko kozie oraz krowie, pieczywo tostowe, ser twarogowy tłusty i półtłusty, makaron czterojajeczny i dwujajeczny, serek twarogowy homogenizowany

Poniżej 15µ: mięso drobiowe i wołowe, morszczuk, dorsz, mintaj, jogurt naturalny, kajzerka, pumpernikiel, ser twarogowy chudy, kefir

Przedstawiliśmy, w czym jest witamina a – jak widać można ją znaleźć w wielu łatwo dostępnych produktach.

Jakie są skutki niedoboru witaminy A?

Przyczynami niedoboru witaminy A mogą być:

  • zaburzanie jej wchłaniania;
  • picie alkoholu;
  • dieta zbyt uboga w tłuszcze, bądź białka;
  • palenie tytoniu;
  • źle zbilansowana dieta u osób starszych i dzieci.

Niedobór witaminy A charakteryzuje się:

  • pogorszeniem wzroku wieczorem i w nocy (kurza ślepota), a także opóźnieniem akomodacji oka po zmroku;
  • przesuszeniem skóry na kolanach, łokciach, udach oraz ramionach (suchość skóry utrzymuje się mimo posmarowania jej kremem);
  • zahamowaniem wzrostu;
  • zmniejszeniem odporności organizmu;
  • suchością występującą w gałce ocznej (brak łez);
  • zmianami w układzie nerwowym.

U osób starszych niedobór witaminy A charakteryzuje się dzwonieniem w uszach. Istotne jest więc, aby osoby starsze przestrzegały odpowiedniej diety. Z kolei u kobiet za mała ilość witaminy A charakteryzuje się zaburzeniami płodności oraz miesiączkowania.

Jakie są skutki przedawkowania retinolu?

Nadmierne zażywanie witaminy A wiąże się z:

  • drażliwością;
  • zmianami w zabarwieniu skóry,
  • światłowstrętem;
  • powiększeniem śledziony;
  • zaburzeniami żołądkowymi;
  • wypadaniem włosów;
  • drgawkami;
  • świądem skóry;
  • łamliwością paznokci;
  • bólami głowy;
  • powiększeniem wątroby.

Nadmiar witaminy A jest toksyczny dla płodu, ponieważ może powodować rozwijanie się wad wrodzonych. Kobiety w ciąży nie powinny więc zażywać produktów, które zawierają witaminę A, do których należy m.in. wątróbka. Bezpieczne są natomiast owoce i warzywa, w skład których wchodzi beta-karoten. Jedząc te produkty nie jest możliwe przedawkowanie witaminy A.

W sytuacji, w której podejrzewamy u siebie, bądź u kogoś z naszych bliskich niedobór albo nadmiar witaminy a, powinniśmy wziąć pod uwagę sposób odżywania. Należy zastanowić się nad przyjmowanymi produktami, które zawierają, bądź nie zawierają w sobie witaminy A. W przypadku, jeśli stwierdzimy u siebie, bądź u kogoś z naszych bliskich niedobór witaminy a, należy uzupełnić dietę o produkty, które ją zawierają. W odwrotnym przypadku – ograniczyć spożywanie tych, które ją zawierają. Należy pamiętać, że przedawkowanie witaminy a jest niebezpieczne dla organizmu. Czasami może dojść do sytuacji, w której mimo dobrze dobranej diety, w organizmie pojawi się niedobór witaminy A. Wtedy warto udać się do lekarza, bądź dietetyka, który pomoże dobrać prawidłową dietę, a także zadba o podaż odpowiednich makro oraz mikroskładników.

Jak odpowiednio dawkować witaminę A?

Instytut Żywienia i Żywności zaleca, aby dzienna dawka witaminy A nie przekraczała:

  • 400 µg u dzieci od 1-3 lat;
  • 450 µg u dzieci od 4 do 6 lat;
  • 500 µg u dzieci od 7 do 9 lat;
  • 600 µg u dzieci od 10 do 12 lat;
  • 600 µg – 900 µg u dzieci od 13 do 18 lat;
  • 900 µg u mężczyzn;
  • 700 µg u kobiet;
  • 770 µg u kobiet w ciąży;
  • 1300 µg u kobiet karmiących piersią.

Witamina A jest bardzo ważna w diecie człowieka. Wpływa na dobre widzenie, ma właściwości antynowotworowe, a także poprawia wygląd skóry. Nie należy jednak przesadzać z jej zażywaniem, ponieważ może okazać się niebezpieczna dla organizmu ludzkiego. Należy przestrzegać zalecanej dziennej dawki do spożycia, a w razie jakichkolwiek wątpliwości, czy zmian zachodzących w organizmie – skonsultować się z lekarzem, bądź dietetykiem.

Interesuje Cię temat żywienia klinicznego?

Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.

Podziel się tym artykułem:

Udostępnij na Facebooku
Tweetnij
Udostępnij na Linkedin
Wyślij e-mail

Powiązane produkty:

frebini-energy-drink
Frebini Energy DRINK
Dla dzieci
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny

Dbaj o siebie!

Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.

Mogą Cię zainteresować:

Poznaj nasze produkty

Fresubin_PlantBasedDrink_200ml_frontal_Vanilla_Jun2023_PL
Fresubin Plant Based Drink
Żywność medyczna zwierająca w 100% roślinne składniki
Fresubin-energy-drink
Fresubin Energy DRINK
Okres okołooperacyjny
Fresubin protein Poziomka
Fresubin Protein Energy DRINK
Choroby wieku podeszłego
supportan-drink
Supportan DRINK
Onkologia
Diben-DRINK
Diben DRINK
Cukrzyca
fresubin-2-kcal-hp
Fresubin 2 kcal HP
dojelitowy
Witamina A właściwości źródło wpływa na funkcjonowanie skutki niedoboru i nadmiaru retinolu

Zapisz się do newslettera

Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.

Zgoda na przetwarzanie danych według polityki prywatności*