Witamina B6 uczestniczy w wielu procesach metabolicznych, wspiera układ nerwowy i odpornościowy. Przede wszystkim jest niezbędna dla zdrowia, dlatego jej niedobór może prowadzić do różnych problemów zdrowotnych. Optymalny poziom przyczynia się natomiast do prawidłowego funkcjonowania organizmu, produkcji czerwonych krwinek oraz ma wpływ na pozytywny nastrój i odporność.
Witamina B6, znana również jako pirydoksyna, obecna jest zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. To pozwala na jej dostarczenie nie tylko w przypadku diety wegetariańskiej czy wegańskiej, ale także zawierającej mięso. Świetnym źródłem witaminy B6 jest mięso drobiowe, wieprzowe, a także kurze jaja, podroby oraz mięso tłustych ryb, np. makreli, łososia.
W produktach roślinnych witamina B6 występuje w dużych ilościach w pełnoziarnistych produktach zbożowych (w trakcie procesu oczyszczania oraz przemiału zbóż aż 90 proc. witaminy B6 ulega zniszczeniu) , komosie ryżowej, kiełkach pszenicy, kaszy gryczanej, brązowym ryżu, nasionach roślin strączkowych, np. ciecierzycy, soi oraz orzechach. Dobrym źródłem witaminy B6 jest również kiszona kapusta, ziemniaki, brokuły, pomidory, awokado, a także papryka czerwona. Witamina B6 obecna jest również w białej fasoli i półksiężycowatej, szpinaku, kiełkach pszenicy, drożdżach oraz produktach mlecznych. Najwięcej tej witaminy w przypadku owoców znajduje się w kiwi oraz bananach.
Warto pamiętać, że na zawartość witaminy B znacząco wpływa przetwarzanie żywności. Smażenie, gotowanie, mrożenie albo peklowanie prowadzi do utraty witaminy B6 od 30 nawet do 50 proc. Warto także wiedzieć, że przyjmowanie niektórych leków utrudnia jej wchłanianie, np. tabletek antykoncepcyjnych.
Rola witaminy B6 w organizmie człowieka jest bardzo szeroka i niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Jedno z jej podstawowych zadań odnosi się do produkcji czerwonych krwinek, co ma związek z wspomaganiem syntezy hemoglobiny, która jest odpowiedzialna za transport tlenu we krwi. Ponadto, witamina B6 ma znaczenie dla odporności organizmu. W kontekście przewodu pokarmowego wspomaga prawidłowe trawienie i metabolizm białek, tłuszczów i węglowodanów. Jest również ważna dla utrzymania zdrowia skóry i błon śluzowych.
Poza tym działanie witaminy B6 obejmuje:
Oprócz wymienionych wyżej działań, witamina B6 jest także:
Duże dawki witaminy B6 mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia choroby Parkinsona u osób palących. Badania wykazały także pozytywne oddziaływanie witaminy B6 w połączeniu z magnezem na zachowanie dzieci dotkniętych autyzmem.
Do stanów, które narażają na znaczne niedobory witaminy B6 zalicza się m.in. otyłość, nadmierne spożywanie alkoholu, palenie papierosów, ale także schorzenia wątroby oraz nerek. Ponadto, dieta dla osób z uszkodzoną wątrobą ma kilka zasad, które warto poznać. Również w przypadku uszkodzenia nerek, stosuje się specjalną dietę. W tego typu schorzeniach, często wykonuje się dializę. Warto zatem wiedzieć, jakie są domowe sposoby na przyspieszenie gojenia ran pooperacyjnych. A jakie są symptomy niedoboru witaminy B6?
Niedobór witaminy B6 skutkuje spadkiem wydajności układu krwionośnego oraz związany jest z dużym przemęczeniem mięśni szkieletowych i innych tkanek intensywnie pracujących. Jest to stan nazywany anemią i jest jednym z kluczowych symptomów przewlekłego niedoboru witaminy B6. Jego intensywność oraz szybkość pojawienia się, zależy także od jakości krwi danej osoby oraz prowadzonego przez nią trybu życia. Z tego względu ważne jest zdrowe odżywianie.
Niedobór może prowadzić do neuropatii obwodowej, wywołanej uszkodzeniem nerwów. Objawia się ona mrowieniem, które odczuwalne jest w głębokich warstwach skóry, a czasem nawet ostrym bólem. Poza tym w obrębie przewodu pokarmowego może dojść do nudności oraz zapalenia języka i błon śluzowych jamy ustnej.
Obniżenie odporności organizmu jest kolejnym skutkiem niedostatecznej ilości tej witaminy, co objawia się zwiększoną podatnością na infekcje. Układ ten ma bardzo wysokie zapotrzebowanie na składniki odżywcze, w tym także witaminę B6. Jej niedobory powodują ogólne osłabienie jego aktywności oraz ilości krążących przeciwciał we krwi.
Niedobór witaminy B6 znacząco wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego. Może prowadzić do drażliwości, nerwowości i trudności z koncentracją, a także do zaburzeń nastroju. Najczęściej objawia się rozdrażnieniem, stanami depresyjnymi oraz okresowym lękiem. Często obserwuje się również zaburzenia snu.
Należy wziąć pod uwagę, że zmiany skórne są możliwe w przypadku niedoboru witaminy B6. Osoba z niedoborem może doświadczyć łojotokowego zapalenia skóry. Jest to związane z niedoborem prawidłowo zbudowanego kolagenu, ale także osłabieniem pracy układu immunologicznego, co zwiększa ryzyko infekcji gruczołów łojowych, które znajdują się w okolicy mieszków włosowych.
Niedostateczny poziom pirydoksyny może prowadzić także do takich problemów dermatologicznych jak: pękanie kącików ust (zajady). Jest to dość charakterystyczny objaw niedoboru witamin z grupy B. Innym jest natomiast zapalenie języka lub zapalenie jamy ustnej.
Nadmiar witaminy B6, zwłaszcza przyjmowanej w dużych dawkach w suplementach diety przez dłuższy czas, może prowadzić do poważnych skutków ubocznych. Jednym z charakterystycznych objawów toksyczności pirydoksyny jest neuropatia obwodowa. Objawia się ona zaburzeniami czucia, takimi jak mrowienie, drętwienie, pieczenie, a nawet bólem w dłoniach i stopach. W zaawansowanych przypadkach może dojść do osłabienia siły mięśniowej, trudności z chodzeniem i koordynacją ruchową.
Inne objawy nadmiaru witaminy B6 mogą obejmować zaburzenia chodu, ataksję (niezborność ruchów), pogorszenie czucia dotyku i temperatury, a także nadwrażliwość na światło słoneczne i zmiany skórne. Rzadziej obserwuje się nudności, wymioty, bóle głowy i bezsenność.
Warto podkreślić, że przedawkowanie witaminy B6 zazwyczaj nie następuje poprzez spożywanie naturalnych źródeł tej witaminy w diecie. Ryzyko toksyczności wzrasta przy długotrwałym przyjmowaniu wysokich dawek w suplementach diety. Objawy neurologiczne zwykle ustępują po zaprzestaniu suplementacji, choć w niektórych przypadkach mogą utrzymywać się przez dłuższy czas.
Wysokość dzienna dawki witaminy B6 zależy od płci oraz wieku. Jednak zapotrzebowanie na nią wzrasta u osób starszych, którzy powinni stosować dietę dla osób dojrzałych, ale także kobiet ciężarnych i osób spożywających duże ilości białka. Ponadto, osoby starsze są bardziej narażone na ogólne niedożywienie organizmu, o czym warto pamiętać.
Zalecenia Instytutu Żywności i Żywienia głoszą, że nie powinno się przekraczać następujących dziennych dawek witaminy B6 w przypadku:
Dawka powyżej 2 gram na dobę jest toksyczna dla organizmu i może wywołać skutki nadmiaru witaminy B6.
Witamina B6 pełni szereg ważnych funkcji w organizmie człowieka. Warto suplementować ją w przypadku, gdy jest się narażonym na jej niedobory. Jednak należy przyjmować ją w racjonalny sposób, gdyż nadmiar witaminy B6 może prowadzić do poważnych dla zdrowia negatywnych skutków. Ważna jest zatem charakterystyka produktu leczniczego. Warto także zadbać o siebie w sposób kompleksowy, stosując dietę bogatą w antyoksydanty, uprawiając sport oraz wysypiając się. Jest to gwarancja zachowania dobrej kondycji zdrowia na długie lata.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
