Nigdy nie słyszałeś lub nie słyszałaś o witaminie F? Nic dziwnego, bo nawet specjaliści nie są zgodni co do wykorzystywania tej nazwy. Wiedza o nienasyconych kwasach tłuszczowych i ich ważności dla zdrowia jest za to dużo powszechniejsza. Witaminą F umownie nazywane są właśnie wielonienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT – niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe). Niezależnie jednak od nazewnictwa, witamina F pełni ogromnie ważną rolę w organizmie, stanowiąc kluczowy składnik zwłaszcza dla zdrowia skóry. Dowiedz się więcej o jej właściwościach, skutkach niedoboru oraz odpowiednim dawkowaniu, czytając poniższy artykuł.
Witaminą F określane są niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli NNKT (ang. EFA – essential fatty acid), nazywane również kwasami tłuszczowymi egzogennymi. Dlaczego są one niezbędne? Organizm człowieka nie jest w stanie ich samodzielnie wytworzyć, dlatego konieczne jest dostarczanie ich z pożywieniem. Jednocześnie ich niedobór może prowadzić do zaburzeń funkcjonowania organizmu i wielu chorób. Do egzogennych kwasów tłuszczowych zaliczamy:
Kwas linolowy oraz kwas α-linolenowy to podstawowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe (czyli takie, które zawierają co najmniej dwa wiązania wielokrotne w łańcuchu węglowym o długości co najmniej 18 atomów węgla) – są one prekursorami innych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, takich jak kwas eikozapentaenowy (EPA), kwas dokozaheksaenowy (DHA), kwas arachidonowy (AA).
Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe nie są naturalnie produkowane przez organizm, dlatego należy dostarczać je wraz z dietą. Najlepszym źródłem witaminy F są:
Witamina F odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu naszego organizmu. Znalazła ona szerokie zastosowanie w kosmetologii oraz medycynie. Witamina F jest naturalnym składnikiem dodawanym do wielu kosmetyków, zarówno dla dzieci jak i dorosłych. Jest całkowicie nietoksyczna, bezpieczna i łagodna dla wrażliwej skóry dziecka. Nie powoduje żadnych podrażnień oraz uczuleń.
Witamina F jest szeroko stosowana w kosmetologii ze względu na to, że wchodzi w skład błony komórkowej. Poprawa ogólną kondycję skóry, włosów oraz paznokci. Redukuje zmiany trądzikowe i inne stany zapalne, reguluje wydzielanie łojotoku (poprawia funkcjonowanie gruczołów łojowych w skórze), wzmacnia paznokcie, włosy i naskórek, dzięki czemu rany szybciej się goją. Ponadto pomaga utrzymać odpowiedni poziom wody w skórze, zapewniając jej elastyczność i odpowiednie nawilżenie (jest pomocna w leczeniu problemów z nadmiernie suchą skórą), a także spowalnia jej starzenie się. Skóra bogata w witaminę F jest odporna na działanie niekorzystnych warunków pogodowych, takich jak np. wiatr i niskie temperatury.
Witamina F stosowana jest również na dużą skalę w medycynie. Znalazła zastosowanie w leczeniu problemów z niepłodnością, bolesnym miesiączkowaniem, nadżerkami oraz w przypadku pacjentów z częstymi krwawieniami z nosa (reguluje krzepnięcie krwi). Pomaga również w leczeniu alergii, reumatyzmu, stwardnienia rozsianego oraz chorób zapalnych żył. Jest to doskonały lek na problemy z łuszczycą, odleżyny, podrażnienia, odparzenia lub wysypki u noworodków i niemowlaków spowodowane noszeniem pieluchy.
Przede wszystkim witamina F jest niezbędna w pielęgnacji skóry, działając na nią kojąco i regenerująco. Jednak nie da się przejść obojętnie obok szeregu innych funkcji, które spełnia w organizmie. Gdy na co dzień towarzyszy Ci ogólne zmęczenie, brak motywacji, koncentracji i chęci do pracy, skarżysz się na kłopoty ze snem lub masz szereg innych dolegliwości, m.in. katar, kaszel, bóle głowy, możesz mieć obniżoną odporność, a Twój układ immunologiczny nie pracuje na najwyższych obrotach.
Tak więc pytanie brzmi: jak poprawić pracę układu odpornościowego? Zadbaj o regularny, odpowiedniej długości sen, unikaj sytuacji stresowych, spędzaj aktywnie czas z rodziną na świeżym powietrzu. Przede wszystkim jednak zadbaj o zbilansowaną dietę bogatą w witaminy, w tym właśnie w witaminę F, która również podnosi odporność organizmu i chroni przed czynnikami chorobotwórczymi (grzyby, bakterie i wirusy).
Witamina F bierze również udział w regulacji procesów zapalnych, a także jest niezbędna dla utrzymania układu sercowo-naczyniowego w dobrej kondycji. Reguluje ona ciśnienie krwi oraz wzmacnia i uelastycznia naczynia krwionośne.
Witamina F obniża ryzyko zawału serca, udaru mózgu i wystąpienia zmian naczyniowych. Stosowana jest w profilaktyce walki z miażdżycą, a także chroni przed marskością wątroby, chorobami nerek, obniża poziom cholesterolu we krwi oraz wspiera pracę układu nerwowego.
Kwasy, które składają się na witaminę F, powinny dostarczać około 5% kalorii dziennie. Zalecane spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych dla osoby dorosłej:
Ważna jest nie tylko odpowiednia ilość witaminy F w codziennej diecie, ale również utrzymanie optymalnego stosunku między kwasem α-linolenowym (ALA) a kwasem linolowym (LA). Konieczne jest to ze względu na to, że tłuszcze te wykazują antagonistyczne właściwości, gdyż są z dwóch grup – kwas α-linolenowy z grupy omega-3, a kwas linolowy z grupy omega-6. Dla przykładu – omega-6 powoduje powstanie stanu zapalnego, a omega-3 hamowanie go. Optymalny stosunek omega-6 do omega-3 to 4:1 lub mniej.
Dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę nie jest duże – wystarczy zjeść kilka migdałów lub ziaren słonecznika i pestek dyni albo polać sałatkę oliwą z oliwek lub innym olejem roślinnym. Ważne, aby do diety włączyć zdrowe i naturalne oleje roślinne, które nie będą poddawane obróbce termicznej (smażenie), ponieważ ulegają wtedy utlenieniu, rozpadowi, a przy okazji wydzielają się toksyczne i rakotwórcze substancje.
Idealnie, jeśli codzienna dieta zawiera wysokiej jakości produkty bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, dostarczając odpowiednią dawkę witaminy F. Nie zawsze dieta jednak wystarcza, aby pokryć zapotrzebowanie na NNKT, dlatego warto sięgnąć po dostępne na rynku suplementy w postaci tabletek lub kapsułek, które uzupełnią niedobory.
Jeśli zauważysz u siebie poniższe objawy, to znak, że możesz mieć niedobór witaminy F:
Zadbaj wówczas o uzupełnienie swojej diety w produkty bogate w witaminę F lub wspomóż się witaminą F w postaci suplementów. Warto pamiętać, że im dłużej organizm będzie narażony na jej niedobór, tym objawy staną się dokuczliwsze. Zadbaj o swoje zdrowie już dziś. Nie czekaj, aż objawy przybiorą na sile, a ich konsekwencje będą niebezpieczne dla zdrowia. Obserwuj swój organizm i wprowadzaj zdrowe nawyki od teraz, a szybko zauważysz poprawę i poczujesz się lepiej.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
