Zapalenie błony śluzowej żołądka w terminologii medycznej nazywane jest nieżytem lub katarem żołądka. Choroba ta daje często spotykane symptomy, których nie należy lekceważyć – zaniedbanie może grozić poważnymi dla zdrowia powikłaniami! Czym może być spowodowane zapalenie błony śluzowej żołądka? Jakie są objawy tego schorzenia i metody jego leczenia?
Zapalenie błony śluzowej żołądka, a więc zapalenie żołądka, to schorzenie, w którym błona śluzowa żołądka ulega uszkodzeniu. Przyczyny tego stanu mogą być różne. Najczęściej zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane jest infekcją, uszkodzeniami toksycznymi, nadmiarem kwasu acetylosalicylowego (czyli popularnej aspiryny) lub alergią pokarmową. Niekiedy przyczyniać się do niego może również niewydolność nerek i wątroby oraz długotrwały stres. Zdarzają się również przypadki, gdy przyczyna zapalenia jest autoimmunologiczna lub gdy jest wynikiem urazów fizycznych albo niewłaściwej hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii. W rzadkich przypadkach choroba rozwija się wskutek nagromadzenia wokół błony śluzowej komórek. Mówimy wówczas o zapaleniu limfocytarnym, eozynofilowym lub ziarnikowym nieinfekcyjnym. Do szczególnych rodzajów zapaleń należy także zapalenie chemiczne i spowodowane napromieniowaniem.
Rodzaje zapalenia żołądka wyróżnia się ponadto, biorąc pod uwagę charakterystykę oraz przebieg choroby:
Do zapaleń infekcyjnych zalicza się zapalenia wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze i kiłowe. Z badań wynika, że w Polsce 90% wszystkich zapaleń żołądka spowodowanych jest zakażeniem bakterią Helicobacter pylori i działaniem czynników toksycznych – alkoholu, niektórych leków (m.in. niesteroidowych leków przeciwzapalnych i stosowanych przy chorobach stawów) oraz toksycznych związków chemicznych.
Do typowych symptomów zapalenia śluzówki żołądka należą mdłości, wymioty i zgaga. Często pacjenci odczuwają wzdęcia brzucha, uczucie pełności lub ból w nadbrzuszu, zdarzają się również krwawienia z układu pokarmowego. Częstym objawem jest także brak apetytu. Kiedy w grę wchodzi ostre zapalenie błony śluzowej żołądka, objawy te występują nagle.
Gdy przyczyny zapalenia są autoimmunologiczne, symptomom towarzyszy blada skóra, kołatanie serca, senność i uczucie zmęczenia. Jeśli do uszkodzenia błony śluzowej żołądka doszło wskutek działania toksycznych substancji, alkoholu lub rozległych oparzeń, objawem zapalenia może być krew w wymiotach lub w stolcu – to efekt nadżerek na powierzchni błony śluzowej.
Zapalenie błony śluzowej żołądka wymaga leczenia, wcześniej jednak niezbędna jest prawidłowa diagnostyka. Rozpoznanie rozpoczyna się od wywiadu lekarskiego oraz badań podstawowych, takich jak morfologia krwi, CRP, elektrolity, próby wątrobowe oraz oznaczenie poziomu witaminy B12 i żelaza. Najważniejszym badaniem diagnostycznym jest gastroskopia, która umożliwia bezpośrednią ocenę błony śluzowej żołądka oraz pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Istotne jest również wykonanie testów w kierunku zakażenia Helicobacter pylori – może to być test oddechowy, badanie krwi na obecność przeciwciał, test z kału lub test ureazowy z wycinka pobranego podczas gastroskopii. Niekiedy konieczne może być również zbadanie soku żołądkowego, który pobiera się przez specjalny zgłębnik.
Jak kurować zapalenie żołądka? Leczenie zależy przede wszystkim od objawów oraz rodzaju zapalenia. Inaczej leczy się bowiem zapalenie wirusowe (które zwykle mija samo), a inaczej to spowodowane szkodliwym działaniem leków czy toksycznych substancji. W przypadku nasilonych objawów podaje się leki stosowane przy nadkwasocie (np. inhibitory pompy protonowej), które łagodzą dolegliwości. Gdy przyczyną zapalenia jest zakażenie Helicobacter pylori, pacjent poddany zostaje eradykacji, a więc całkowitej eliminacji bakterii z organizmu. Osobom cierpiącym z powodu zanikowego, autoimmunologicznego zapalenia, zaleca się dożywotnie suplementowanie witaminy B12. Jeżeli natomiast chory cierpi z powodu nadżerkowego zapalenia, niezbędna może być operacja chirurgiczna, w trakcie której chirurg usunie krwawiący fragment tkanek. W przypadkach skrajnych konieczne może się okazać usunięcie całego żołądka.
Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka bezwzględnie wymaga specjalistycznego leczenia – domowe sposoby nie tylko nie wystarczą, ale mogą też zaszkodzić! Nieleczone, długotrwałe zapalenie może mieć bardzo negatywny wpływ na zdrowie pacjenta i doprowadzić do poważnych schorzeń układu pokarmowego: wrzodów żołądka czy zaniku błony śluzowej. Co więcej, zwiększa ryzyko wystąpienia raka żołądka aż o 20%.
Czy przed zapaleniem błony śluzowej żołądka można się uchronić? Niestety nie zawsze. Z całą pewnością jednak warto zastosować odpowiednią profilaktykę. Przede wszystkim należy przestrzegać zdrowej, lekkostrawnej diety i prowadzić odpowiedni tryb życia: zrezygnować z palenia tytoniu i ograniczyć ilość alkoholu, w szczególności wysokoprocentowego. Gdy podrażniony żołądek daje nam się we znaki, zdecydowanie powinniśmy zwolnić tempo i unikać stresu. Nie należy jednak rezygnować z aktywności fizycznej – w rozsądnym wymiarze jest wręcz wskazana. Wszelkie przyjmowane leki należy konsultować z lekarzem.
Pacjenci zmagający się z zapaleniem błony śluzowej żołądka powinni wprowadzić istotne modyfikacje w swoim codziennym jadłospisie. Właściwie skomponowana dieta może znacząco przyspieszyć proces regeneracji tkanek i złagodzić uciążliwe dolegliwości.
Podstawową zasadą diety jest spożywanie regularnych posiłków o niewielkiej objętości, najlepiej co 3 do 4 godzin. Jedzenie należy dokładnie przeżuwać, unikając pośpiechu i związanego z nim połykania powietrza. Temperatura serwowanych dań powinna być umiarkowana, gdyż zarówno zbyt zimne, jak i gorące potrawy mogą podrażniać śluzówkę.
Rekomendowane produkty w diecie przy zapaleniu żołądka:
Szczególną uwagę należy zwrócić na wykluczenie z diety produktów mogących nasilać stan zapalny błony śluzowej żołądka. Przeciwwskazane są wszelkie potrawy smażone, wędzone oraz zawierające znaczne ilości przypraw i dodatków. Należy zrezygnować z napojów gazowanych, kawy, alkoholu oraz soków cytrusowych o wysokiej kwasowości.
Zapalenie błony śluzowej żołądka to schorzenie, którego nie wolno lekceważyć. W przypadku wystąpienia nasilonych objawów czym prędzej należy udać się do lekarza, który zastosuje odpowiednie leczenie i zaleci bezpieczne dla zdrowia pacjenta leki.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
