Zespół jelita drażliwego, nazywany również zespołem jelita nadwrażliwego lub IBS – z ang. irritable bowel syndrome, jest przewlekłą chorobą czynnościową jelita cienkiego i grubego. Podstawowe objawy zespołu jelita drażliwego to problemy z wypróżnianiem, bóle brzucha i wzdęcia. IBS powoduje dyskomfort, utrudniając codzienne życie, jednak nie jest groźną chorobą. Czytaj dalej i dowiedz się więcej na ten temat.
Zespół jelita drażliwego to przewlekła choroba układu pokarmowego, dotycząca jelita cienkiego oraz grubego, o stosunkowo łagodnym przebiegu i charakterze nawracającym. Oznacza to, że objawy mogą naprzemiennie ustępować i powracać.
Co istotne, jej pojawienie się nie wynika ani ze zmian organicznych, ani biochemicznych. IBS nie jest spowodowane uszkodzeniami anatomicznymi jelit, zapaleniem, zakażeniem, zatruciem czy innymi nieprawidłowościami w obrębie układu pokarmowego. Zespół jelita drażliwego należy do najczęstszych zaburzeń czynnościowych jelit.
Przyczyny zespołu jelita drażliwego nie zostały do końca wyjaśnione, jednak uznaje się, że na rozwinięcie się choroby może mieć wpływ kilka różnych czynników. Te najbardziej znane i najważniejsze to:
Ponadto z zespołem jelita drażliwego bardzo często współwystępują zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, zaburzenia osobowości czy lęki. Zostały one stwierdzone nawet u 70-90% pacjentów zmagających się z IBS. Warto dodać, że na zespół jelita drażliwego choruje około dwa razy więcej kobiet niż mężczyzn. Chorzy to najczęściej osoby w wieku poniżej 50 lat.
Głównym objawem zespołu jelita drażliwego jest ból brzucha o ostrym i kurczowym charakterze, występujący najczęściej w podbrzuszu i dolnej części brzucha. IBS charakteryzuje się też zaburzeniami rytmu wypróżnień, w tym biegunkami i zaparciami. Oprócz powyższych symptomów w przebiegu zespołu jelita drażliwego występują takie dolegliwości, jak: wzdęcia, śluz w kale, mdłości, wymioty, zgaga. Objawy jelita drażliwego mogą obejmować też bóle głowy, uczucie zmęczenia, zaburzenia nastroju, lęk, stany depresyjne, a także zaburzenia miesiączkowania i częste oddawanie moczu.
Typ występujących objawów jest bardzo ważny przy określaniu postaci zespołu jelita drażliwego. Pierwszy z nich to zespół jelita drażliwego, w którym dominują zaparcia. Objawia się on kłującym bólem brzucha występującym po lewej stronie podbrzusza, silnymi wzdęciami i zaparciami. Bolesność najczęściej wzmaga się po spożyciu posiłku, a ustępuje po wypróżnieniu lub oddaniu gazów. Zdarza się, że ból mija także w trakcie urlopu i wypoczynku. Typowe jest uczucie niepełnego wypróżnienia.
Drugi rodzaj to zespół jelita drażliwego z dominującym objawem w postaci biegunki. Charakteryzują go wodniste stolce oddawane od razu po posiłkach, rano bądź pod wpływem stresu. Istnieją także przypadki, w których pacjent wykazuje objawy typowe dla obydwu rodzajów zespołu jelita drażliwego.
Prawidłowa diagnoza zespołu jelita drażliwego jest trudna, ponieważ badania obrazowe nie wykazują żadnych patologicznych zmian. Diagnostyka trwa bardzo długo, przez co przesuwa się moment zastosowania odpowiedniego leczenia.
W pierwszej kolejności przeprowadzony jest dokładny wywiad, w którym lekarz weryfikuje nasilenie objawów i ich częstość występowania. Aby wykluczyć inne choroby układu pokarmowego, przeprowadzane są badania diagnostyczne takie, jak: morfologia krwi, CRP, hormony tarczycy, testy w kierunku celiakii, zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego oraz tolerancji laktozy, USG jamy brzusznej, kolonoskopia, gastroskopia.
Jeśli badania nie potwierdzą innych schorzeń, lekarz może zdiagnozować IBS. Chorobę jelita drażliwego rozpoznaje się za pomocą tzw. Kryteriów Rzymskich, tzn. analizie poddana jest częstotliwość i okres występowania bólu oraz charakterystyka wypróżnień.
Podstawową formą leczenia zespołu jelita drażliwego jest stosowanie odpowiedniej diety, unikanie sytuacji stresowych oraz reagowanie na objawy związane z chorobą, tzn. leczenie objawowe. Pomocna może być psychoterapia oraz stosowanie technik relaksacyjnych. Preparaty lecznicze dobierane są przez lekarza gastrologa w zależności od postaci choroby. Są to np.:
Oprócz preparatów leczniczych można wspomagać się sprawdzonymi ziołami, takimi jak np.:
Ogromną rolę w leczeniu zespołu jelita drażliwego oraz łagodzeniu jego objawów pełnią leki i suplementy diety, jednakże to dieta przy zespole jelita drażliwego jest kluczowym elementem w procesie leczenia. Prawidłowe odżywianie chroni przed wystąpieniem nieprzyjemnych objawów.
Najważniejsze, by spożywać posiłki regularnie i bez pośpiechu oraz odpowiednio nawadniać organizm. Warto obserwować organizm i eliminować z diety te produkty, które wywołują dolegliwości. Pacjenci powinni stosować się do zasad zdrowego odżywiania, wybierając wartościowe źródła białka, takie jak chude mięso, ryby oraz nabiał, jedząc dużą ilość warzyw i owoców oraz stawiając na zdrowe tłuszcze roślinne.
Należy unikać ciężkostrawnych i tłustych potraw, słodyczy, fast-foodów oraz wysoko przetworzonych produktów. Warto wzbogacić dietę o błonnik rozpuszczalny, występujący np. w świeżych warzywach i owocach, i ograniczać z kolei błonnik nierozpuszczalny. Osoby chorujące na IBS powinny stosować dietę o małej zawartości składników FODMAP, czyli unikać sacharozy, fruktozy, laktozy oraz sorbitolu. Sprawdzić się może również dieta bezglutenowa.
Pomocne w utrzymaniu prawidłowej diety przy zespole jelita drażliwego mogą okazać się odżywki medyczne takie jak Fresubin Energy Drink. Jest to lekkostrawny, w pełni kompletny i odżywczy posiłek, który nie zawiera błonnika i dostarcza organizmowi odpowiednią dawkę witamin i minerałów, potrzebnych do zachowania właściwej i zbilansowanej diety.
Zespół jelita drażliwego jest chorobą przewlekłą. U większości dotkniętych nią osób uciążliwe objawy, nawet jeśli zostaną chwilowo całkowicie wyciszone, po pewnym czasie wracają. Pomimo dużego dyskomfortu i pogorszenia jakości życia, schorzenie nie prowadzi jednak do poważnego wyniszczenia organizmu. Odpowiednia farmakoterapia, psychoterapia oraz dieta pomogą złagodzić objawy IBS.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
