Wiadomość o chorobie onkologicznej dziecka to bardzo trudna informacja – być może nawet ta z najtrudniejszych, przynajmniej dla rodziców – która wymaga wprowadzenia wielu zmian w życiu całej rodziny. W okresie leczenia onkologicznego i pobytu w szpitalu niezwykle ważne jest, by być przy dziecku, zapewnić mu bliskość i zadbać o jego codzienny komfort. Rodzice mogą spróbować również wspomóc młody organizm, walczący z chorobą nowotworową, poprzez odpowiednie żywienie dziecka. Jak można dietą wesprzeć leczenie małych pacjentów onkologicznych? W jaki sposób poprawia komfort życia dziecka?
W Polsce co roku u 1100–1200 dzieci w wieku do 18. roku życia rozpoznawany jest nowotwór złośliwy. Mali pacjenci onkologiczni cierpią gównie na białaczkę, która stanowi 35% wszystkich zachorowań. Guzy ośrodkowe układu nerwowego to 22% wszystkich diagnozowanych chorób nowotworowych wieku dziecięcego. U najmłodszych pacjentów onkologicznych diagnozowane są również nowotwory układu krwiotwórczego, takie jak chłoniaki oraz nowotwory kości i układu współczulnego. Maluchy chorują z innych przyczyn niż dorośli. Obie grupy różni także częstotliwość występowania poszczególnych nowotworów – te rozpoznawane najczęściej u dorosłych pacjentów niemal nie występują wieku dziecięcym.
Jakie są najczęstsze przyczyny chorób nowotworowych u niemowląt i kilkulatków? Często to występowanie guzów lub schorzeń onkologicznych związane jest z rodzinną historią chorób. Wraz z pulą genów po rodzicach dzieci zostają genetycznie obciążone, a odziedziczony rak – jak pokazują statystyki – rozwija się znacznie szybciej i coraz częściej atakuje również pacjentów w bardzo młodym wieku. Często okazuje się również, że początek niektórych guzów sięga życia płodowego, a noworodki rodzą się z zaawansowaną chorobą nowotworową. Jej wczesne wykrycie znacznie zwiększa szansę całkowitego wyleczenia.
Dieta dzieci, które chorują na nowotwór, powinna być zbilansowana i bogata w składniki odżywcze (paradoksalnie, nie powinna być odmienna niż w przypadku dzieci zdrowych – należy pamiętać, że błędy w diecie dziecka chorującego sprawią, iż nie będziemy korzystnie wpływać na jego leczenie). Szczególnie jest to ważne w trakcie leczenia onkologicznego. Młody organizm potrzebuje witamin i minerałów, by walczyć z chorobą, a jednocześnie móc się rozwijać. Podstawą muszą być świeże warzywa i owoce, wysokiej jakości nabiał oraz pełnoziarniste produkty zbożowe. Warto pamiętać o tym, że odpowiednia dieta małych pacjentów onkologicznych pomaga uzupełnić niedobory, wspiera układ odpornościowy i pozwala utrzymać siłę i energię. Można to wszystko połączyć, uwzględniając preferencje żywieniowe naszego małego pacjenta.
Zobacz również: Nowotwór tarczycy u dzieci i dorosłych – co jeść?

Mali pacjenci z chorobą nowotworową często źle się czują. Do pierwszych zauważalnych objawów zmian, jakie zachodzą w młodym organizmie, należą: bóle brzucha, gorączka, wzmożone pocenie się zarówno w dzień, jak i w nocy, a także świąd skóry. Mogą pojawić się zaburzenia ze strony układu neurologicznego – takie jak bóle głowy, problemy z chodzeniem oraz bóle kończyn czy kaszel. W tym stanie dzieciom trudno jest spożywać zwykłe posiłki, a często nawet ulubione dania przestają maluchom smakować. Po rozpoczęciu leczenia i pierwszych dawkach chemii, normalne jedzenie sprawia bardzo dużą trudność. Rodzice małych pacjentów onkologicznych słusznie obawiają się, że brak apetytu u dzieci będzie skutkować niedożywieniem. Wyniszczony chorobą i leczeniem organizm przy braku odpowiedniej podaży kalorii oraz jedzenia bogatego w witaminy i sole mineralne będzie słabnąć z dnia na dzień. Szybko może pojawić się kacheksja, czyli wyniszczenie nowotworowe. To stan, w którym spada waga, a chory traciły siły i wolę do walki z chorobą. Sprzyja temu także stosowane intensywne leczenie chemiczne. Dlatego rodzice powinni starać się podejmować działania, które mają na celu wsparcie leczenia onkologicznego swoich dzieci – odpowiednio realizując zalecenia żywieniowe.
Jednym z najważniejszych zadań jest zadbanie o prawidłowe odżywianie pociechy. Warto zaproponować lekarzowi wprowadzenie do diety malucha wysokoenergetycznych napojów Frebini, przeznaczonych do stosowania u dzieci w wieku od 1 roku do 12 lat. To skoncentrowana mieszanka węglowodanów, białka, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach A, D, E, K (warto przypomnieć, że źródłem dobrych tłuszczów są oleje roślinne), witamin z grupy B, biotyny, kwasu foliowego, a przede wszystkim tauryny, karnityny oraz inozytolu. Ten bezpieczny dla dzieci środek spożywczy zawiera także sód, potas, selen, magnez, cynk, fosfor, jod czy wapń. Frebini o smaku czekolady, banana lub truskawki może być podawane zarówno niemowlętom, jak i starszym dzieciom. Napoje mają starannie opracowane składy, mogą więc w pełni zastąpić wszystkie posiłki, jakie spożywa mały pacjent onkologiczny. Wysoka kaloryczność – 1,5 kcal/1ml sprawia, że mieszanka wspiera dzieci niedożywione oraz zagrożone niedożywieniem. Produkty Frebini są dostępne w formie płynnej i dlatego mogą być podawane nawet niemowlakom (pomagają też w problemach z przełykaniem powodowanych przez zapalenia jamy ustnej). W opisywanej sytuacji wydają się być o wiele lepszym pomysłem niż klasyczne produkty mleczne, które w trakcie leczenia onkologicznego dziecka mogą być przez nie źle tolerowane (oczywiście nie wszystkie przetwory mleczne wywołują takie skutki, to zawsze kwestia indywidualna – np. zbilansowana dieta musi uwzględniać tak szczególne przypadki, jak zmiany nowotworowe zlokalizowane w obrębie przewodu pokarmowego).
Dietę starszych dzieci można zaplanować na bazie Fresubin YOCreme, który podaje się od trzeciego roku życia. Środek jest bogaty w witaminy, ma dużą zawartość białka oraz magnezu i jest przeznaczony do żywienia drogą doustną – w określonych przypadkach sprzyja lepszej tolerancji leczenia. Rodzice pacjentów onkologicznych w wieku szkolnym mogą przygotować dla swoich dzieci również napoje Fresubin. Płynna postać nie wymaga przeżuwania, a wysoka zawartość kalorii sprawia, że te dietetyczne środki spożywcze są odpowiednie do żywienia całkowitego – zaspokajają wszystkie potrzeby młodego organizmu. W ten sposób możemy być pewni, że unikniemy niedoborów pokarmowych.
Wiele razy wspomnieliśmy o białku. Dlaczego jest tak istotne – zwłaszcza podczas leczenia onkologicznego? Ponieważ jest odpowiedzialne za wzrastanie dziecka, naprawy tkanek, komórek krwi, wzmacnia kluczowy na tym etapie układ odpornościowy oraz wpływa na jakość błony śluzowej przewodu pokarmowego. Elementy te, mimo iż są „wewnętrzne”, pośrednio wpływają też na komfort życia dziecka (a także powodując mniejsze rozdrażnienie). Dlatego też zbilansowana dieta powinna dostarczać białka w dużej ilości niezbędnego przecież do prawidłowego rozwoju dziecka (np. mięso drobiowe jest dobrym zamiennikiem dla czerwonego mięsa).
Dzieci, które chorują na nowotwór, potrzebują ciągłej obecności rodziców i wsparcia z ich strony. Opiekunowie mogą spróbować wspomóc proces leczenia poprzez zadbanie o odpowiednią dietę swojej pociechy, co ma duże znaczenie – między innymi w budowaniu odporności. Dla małych pacjentów, którym jedzenie sprawia trudność, bardzo dobrym rozwiązaniem mogą okazać się wysokoenergetyczne środki spożywcze bogate w białko (nasiona roślin strączkowych mogą nie wystarczyć), witaminy i składniki mineralne Frebini. Odpowiadają one na zwiększone zapotrzebowanie energetyczne małego pacjenta onkologicznego. Smaczne napoje skutecznie odżywiają organizm i wspierają nasze dzieci w trakcie choroby nowotworowej!
Bibliografia:
Serwis zywieniemaznaczenie.pll ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
Nie przegap nowości na Żywienie ma znaczenie.
Bądź na bieżąco z wiedzą dotyczącą żywienia klinicznego.