Osoba chora na nowotwór często jest osłabiona i nie ma apetytu. Ponadto, często występują nieprzyjemne objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak mdłości, wymioty czy zaburzenia połykania. Pokutuje też niebezpieczny mit, że „raka można zagłodzić”. Tymczasem lekarze wskazują prawidłowe żywienie jako jeden z warunków szybkiego powrotu do zdrowia chorego. Warto pamiętać, że choroba nowotworowa należy do chorób dietozależnych. Oznacza to, że zarówno jej rozwój, jak i przebieg w ogromnej mierze zależy od sposobu odżywiania się. Co jeść w czasie trwania choroby nowotworowej? Kiedy stosowanie żywienia medycznego jest zasadne? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź poniżej.
Każda komórka naszego organizmu do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin oraz mikro i makroelementów. Niestety, na podstawie tego zbudowano błędne i groźne przekonanie, że jedząc, odżywiamy także komórki rakowe, które rosną i mnożą się podczas stosowania pełnowartościowej diety.
Dodatkowo Internet pełen jest porad i zaleceń wskazujących na białko jako głównego winowajcę rozprzestrzeniania się nowotworu. Prawdopodobnie jest to wynik nieprawidłowego zrozumienia funkcjonowania organizmu i przekonania, że skoro białko jest głównym budulcem ludzkiego ciała, to będzie ono również powodować rozrost nowotworu.
Dlatego tak bardzo należy podkreślać, że teoria o zagłodzeniu raka lub też odżywianiu go za pomocą klasycznej diety, jest fałszem. Niestety, jest to kłamstwo wyjątkowo niebezpieczne dla pacjentów onkologicznych, dlatego lekarze i dietetycy kliniczni biją na alarm i przestrzegają przed tego typu praktykami i eksperymentowaniu na własnym organizmie kosztem zdrowia lub nawet życia.
Pacjenci chorujący na nowotwór bardzo często skarżą się na brak apetytu. Lekarze wskazują na trzy główne czynniki wpływające na taki stan:
Innym powodem, dla którego osoba chora może odmawiać spożywania posiłków, jest ból podczas przełykania lub nudności i wymioty. Niezależnie jednak od powodu, dla którego pacjent nie je, zawsze jest to niebezpieczne dla jego zdrowia. Dr Stanisław Kłęk – prezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Dojelitowego – wskazuje na wzrost powikłań leczenia onkologicznego u pacjentów niedożywionych aż o 15% w stosunku do pacjentów odżywionych prawidłowo.
Organizm, któremu nie dostarczono wszystkich niezbędnych składników odżywczych, jest osłabiony i nie może w sposób optymalny podjąć walki o swoje zdrowie. Dlatego w stwierdzeniu, że prawidłowa dieta leczy, nie ma przesady – aż 20% pacjentów onkologicznych umiera z powodu niedożywienia i osłabienia, nie mogąc poradzić sobie z trudem leczenia. To aż 1/5 wszystkich chorych, co oznacza, że przy prawidłowym żywieniu wielu z tych chorych mogłoby żyć dłużej.
Stan odżywienia pacjenta odgrywa ogromnie ważną rolę w przebiegu choroby nowotworowej. Odpowiednio zbilansowana dieta dostarcza pacjentowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych, w tym optymalnej ilości białka oraz kalorii. Dzięki temu chory utrzymuje właściwą masę ciała, zmniejszając ryzyko niedożywienia. Ale to nie jedyny plus.
Żywienie w chorobie nowotworowej ma również redukować skutki uboczne terapii onkologicznej, stymulować układ immunologiczny do walki z chorobą, a także poprawiać samopoczucie pacjenta. Dobrze odżywiony pacjent lepiej znosi proces leczenia. Zmniejsza się również ryzyko powikłań pooperacyjnych.
Dieta pacjentów onkologicznych powinna opierać się przede wszystkim na ogólnych zasadach zdrowego odżywiania. Zaleca się stosować dietę lekkostrawną. Najlepszą obróbką produktów jest gotowanie, pieczenie lub duszenie.
Jadłospis w chorobie nowotworowej powinien zawierać jak najwięcej witamin i minerałów, których najlepszych źródłem są warzywa i owoce, oraz uwzględniać zwiększone zapotrzebowanie na energię i białko. Nie można zapominać o odpowiedniej podaży płynów.
Jakie produkty nie powinny się znaleźć w diecie pacjenta onkologicznego? Zdrowe odżywianie zakłada unikanie produktów wysoko przetworzonych o niskiej wartości odżywczej, fast foodów, słodkich przekąsek, produktów o dużej zawartości tłuszczów zwierzęcych, przetworzonego mięsa, potraw smażonych i wędzonych, a także produktów, w składzie których można znaleźć dużą ilość konserwantów czy wzmacniaczy smaku.
Żywienie medyczne (kliniczne) to specjalistyczne preparaty w formie płynnej, zawierające specjalnie opracowany i zbilansowany skład. Można znaleźć w nich takie składniki odżywcze, jak: odpowiednia ilość białka, tłuszczów, elektrolitów, witamin i pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Żywienie kliniczne należy zawsze stosować pod nadzorem lekarza.
W jakiej formie występują produkty z zakresu żywienia medycznego? W praktyce są to smakowe płyny przypominające jogurt, o niewielkiej objętości, żeby łatwo podać je choremu. Ich skład został opracowany w taki sposób, by zapewnić choremu optymalną ilość składników odżywczych, dzięki czemu może uniknąć on niedożywienia. Jeśli niedożywienie zostanie już stwierdzone, żywienie medyczne pomaga jak najszybciej przywrócić organizmowi równowagę żywieniową.
Warto także wspomnieć, że forma doustna preparatów pozwala na przygotowanie na ich bazie różnorodnych koktajli i szejków, a nawet lodów, co pozwala nie tylko na urozmaicenie diety, ale też poprawę samopoczucia psychicznego pacjentów, zwłaszcza dzieci.
Żywienie drogą doustną to nie jedyna opcja w diecie klinicznej. Poza postacią płynną, specjalistyczne preparaty odżywcze występują w formie dojelitowej lub pozajelitowej, jeśli organizm nie może przyswoić pokarmu w tradycyjny sposób. O formie żywienia – czy to doustnej, dojelitowej czy pozajelitowej – zawsze decyduje lekarz, który konsultuje również ilość spożywanego pokarmu, by zapewnić organizmowi niezbędne składniki odżywcze.
O wprowadzeniu żywienia medycznego zawsze decyduje lekarz. Zawsze warto obserwować stan zdrowia swój lub bliskiej osoby i zwracać uwagę na:
W takich przypadkach należy zawsze powiadomić lekarza, który powinien wprowadzić żywienie medyczne, mając na uwadze szkodliwość niedożywienia pacjenta onkologicznego.
Należy pamiętać, że spożywanie przez chorego normalnych posiłków nie zawsze świadczy o prawidłowym odżywieniu organizmu. Pierwszym niepokojącym objawem jest zawsze niezamierzona utrata masy ciała i taki fakt powinien być zgłoszony lekarzowi prowadzącemu.
Szybka reakcja chorego lub opiekuna jest kluczowa, ponieważ utrzymujący się stan niedożywienia prowadzi do zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu pacjenta, niemożliwości podjęcia walki z chorobą, a w ostateczności może też doprowadzić do przedwczesnego zgonu pacjenta.
Co ważne, od 2011 roku Ministerstwo Zdrowia wprowadziło obowiązek oceny stanu odżywienia każdego pacjenta na oddziałach szpitalnych, poza oddziałem ratunkowym i hospitalizacją jednodniową. Jeśli więc takie badanie nie zostało wykonane, mamy prawo zażądać tego od lekarza prowadzącego.
Serwis zywieniemazanczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zapisz się na newsletter Żywienie ma znaczenie i dowiaduj się o nowościach w naszym serwisie jako pierwszy.
Nie musisz wychodzić z domu, zamów nasze produkty z wygodną dostawą pod same drzwi.
